16/08/2026
Dzięki uprzejmości pana Ryszarda Stanucha zamieszczamy tekst dotyczący historii naszej Parafii. Zapraszamy i życzymy ciekawej lektury. Dziękujemy panu Ryszardowi za tak ciekawy artykuł.
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.
Historia parafii Leśna
Publikuję ten tekst po raz pierwszy! To wierna transkrypcja ręcznego zapisu jednego z pierwszych proboszczy w Leśnej.
Autor transkrypcji z kroniki parafii: Ryszard Stanuch.
Parafia Leśna należy do dekanatu lubańskiego archidiecezji wrocławskiej. Liczy obecnie 6210 dusz. Posiada pocztę, stację kolejową i autobusową w miejscu. Leśna od 1966 roku ma prawa miejskie.
Pierwszy kościół w Leśnej został wybudowany w 1346 roku pod wezwaniem Trójcy Świętej. W 1529 roku przejęli go protestanci. Kościół ten został rewindykowany w roku 1946 staraniem ks. proboszcza Regły, lecz przez opieszałość lub nieświadomość nie został dokumentalnie zatwierdzony na rzecz parafii przez władzę wojewódzką.
W 1950 roku świątynia została przekazana przez władze polskie - Urząd do Spraw Wyznań w Warszawie - Kościołowi Narodowemu, mimo oporu ludności. Z braku wyznawców narodowych kościół przez 10 lat stał pusty i niszczejący.
Wewnętrzne urządzenie kościoła : ambona, organy, żyrandole i dzwony - zostały wywiezione do Warszawy i umieszczone w Polskim Kościele Narodowym przy ulicy Szwedzkiej.
W roku 1958 administratorem tutejszej parafii został, z nominacji Kurii Arcybiskupiej Wrocławskiej, ks. Antoni Łopaciński, pułkownik rezerwy Wojska Polskiego, dziekan i kanonik. Dzięki jego staraniom u władz państwowych w roku 1961 powyższy kościół został oddany do użytkowania obecnej parafii Leśna na wieczne czasy.
Do roku 1842 wierni parafii Leśna należeli przejściowo do Uniegoszczy i Przedmieścia Lubania.
Obecny kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela wybudowano w latach 1852–1853. Konsekrowany został w roku 1854. Rocznica dedykacji obchodzona jest razem z rocznicą dedykacji katedry. Parafię erygowano 8 października 1860 roku.
Parafia posiada kościoły pomocnicze:
• w Stankowicach — poświęcony Matce Bożej Anielskiej,
• w Świeciu — pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa,
• w Złotnikach Lubańskich — dedykowany św. Józefowi, Oblubieńcowi Najświętszej Maryi Panny.
Do parafii należą następujące miejscowości: Leśna — miasto od 1966 roku, Smolnik, Miłoszów, Świecie, Złotniki Lubańskie, Stankowice oraz majątek PGR Czocha.
Opis konsekracji kościoła w Leśnej
W „Illustrierte Zeitung” nr 578, z dnia 29 lipca 1854 roku, znajduje się następujący opis konsekracji kościoła w Leśnej, który w tłumaczeniu brzmi:
„Radosnym objawem panującej u nas tolerancji jest fakt, że w miastach, gdzie dominuje jedno wyznanie, wolno jest mniejszości wyznaniowej budować swoje Domy Boże i szkoły. I tak w roku zeszłym niewielkie liczbowo społeczeństwo katolickie w Zgorzelcu zbudowało kościół, a gmina żydowska - synagogę.
W ostatnich latach powiększyła się również liczba katolików w Leśnej, czyli Marklissie, i osiągnęła kilkaset dusz. Niewielka ta trzódka miała duże kłopoty. Oto dzieci, z braku katolickiej szkoły, musiały uczęszczać aż do chwili Pierwszej Komunii Świętej do szkoły protestanckiej, a następnie, aby przygotować się do tej ważnej chwili, zmuszone były przez miesiąc chodzić do katolickiej parafii.
By zaradzić brakowi szkoły, garncarz [Stübri?] kupił grunt za miastem, na wzgórzu, wraz z domem prawie już walącym się, w którym natychmiast otworzono szkołę w 1845 roku. Nauczyciel tej szkoły prowadził również wykłady religii aż do roku, w którym dzieci przygotowywane były do Pierwszej Komunii Świętej. W tym wyręczał go archiprezbiter Thomas z Uniegoszczy.
Jeden więc kłopot został załatwiony. Pozostał drugi - większy - brak kościoła.
Wierni w Leśnej należeli do parafii [Głazowo?] koło Lubania. Mijało nieraz 6–8, a nawet 10 tygodni, zanim jedna Msza Święta została tam odprawiona. Kto pragnął w międzyczasie pójść do kościoła, winien był udać się do odległego o dwie godziny drogi Heinersdorfa w Czechach. Nie trzeba więc dziwić się, że pragnienie posiadania własnej świątyni było coraz większe.
Po licznych staraniach katolików, zbiórkach i ofiarach z daleka i z bliska oraz po szeregu narad można było przystąpić do budowy kościoła. Kamień węgielny położył, wmurował i poświęcił w obecności dwunastu kapłanów archiprezbiter Thomas w połowie października 1852 roku.
Teraz przeniesiono szkołę do miasta, rozebrano stary, zniszczony budynek, a na ustroniu, ongiś cichym i opuszczonym, zapanował ożywiony ruch. Pod ojcowską opieką kardynała-prezbitera Melchiora von Diepenbrocka, księcia biskupa wrocławskiego, który i radą, i czynem zbożnemu dziełu pomagał, wszystko szło szybko i pomyślnie. Jednak 20 stycznia 1853 roku przeszedł on do wieczności. Następca kardynała w urzędzie, ks. dr Henryk Förster, naśladował go w miłości do diecezjan.
Zabrano się pilnie do dzieła i oto dziś stoi ono przed nami dokonane.
Kościół z przynależną doń plebanią i szkołą, które zbudowano w stylu szwajcarskim, zyskuje wiele z romantyczności okolic Leśnej. Tworzą one piękne tło obrazu, obramowanego szczytami wzgórz, graniczącego z zamkiem Czocha i wzgórzami Krzyży. Kościół stoi na wzgórzu i jest widoczny z bardzo daleka.
Materiał użyty na budowę to gnejs z okolicy. Jedynie bogato rozmieszczone na kościele ozdoby architektoniczne są z cegły, która swym jasnym kolorem nadaje kościołowi radosny wygląd. Na przedniej stronie kościoła wznosi się wieża, która zarówno pod względem kształtu, jak i wysokości w pełni harmonizuje z całym kościołem i jest jego prawdziwą ozdobą.
Nad bocznym wejściem do kościoła błyszczy obok promiennego krzyża napis złotymi czcionkami ułożony: «Domine, miserere nostri».
Wnętrze kościoła w pełni odpowiada jego zewnętrznemu wyglądowi i może pomieścić 600 osób. Nawa posiada sześć kolumn, z których tylko jedna para wznosi się wolno, podczas gdy dwie inne opierają się o prezbiterium, pozostałe zaś służą jako dźwigary dla chóru, na którym znajduje się dość miejsca na organy i orkiestrę.
Naprzeciw chóru jest ołtarz wielki, który upiększa obraz znanego artysty malarza wrocławskiego, przedstawiający chrzest Pana Jezusa w Jordanie. Jego skromność uzupełnia wymalowany na szkle obraz Madonny. Szkoda, że boczne ołtarze nie są jeszcze ozdobione.
Dzień 18 czerwca 1854 roku był dniem poświęcenia tego kościoła. Książę biskup dr H. Förster już 17 czerwca, w towarzystwie kanoników, udał się z Wrocławia do Lubania. Powitali go radca sprawiedliwości [nieczytelne] von Stephany i proboszcz z Węglińca.
Dnia 18 czerwca, o godz. 6 rano, książę biskup przybył do Leśnej, gdzie wszystko było już przygotowane na jego przyjęcie i gdzie zebrał się tak liczny tłum ludzi, jakiego nigdy miasteczko to w swych murach nie oglądało.
Przed kościołem witała gościa wysoka, gustownie kwiatami udekorowana brama tryumfalna, która na swej stronie frontowej nosiła herby biskupie, a niżej stare pozdrowienie katolickie: «Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!». Na stronie odwrotnej widniały słowa: «Niech żyje nasz Pasterz Kościoła».
Akt poświęcenia rozpoczął się o godz. 7 i trwał do godz. 10. Asystowali przy nim ks. proboszcz Anter z Lubania i 20 kapłanów z bliższej i dalszej okolicy.
Po skończonym poświęceniu rozpoczęła się uroczysta suma, celebrowana przez samego księcia biskupa, w asyście obecnego duchowieństwa. Podczas niej z chóru rozlegały się śpiew i muzyka.
Dostojny konsekrator wygłosił uroczyste kazanie. Dosadne, powolne i dźwięczne słowa mówcy, który z wyniosłą godnością dzierżył pastorał w ręce, a mitrę na głowie, sprawiały widoczne wrażenie na zebranych.
Suma zakończyła się uroczystym odśpiewaniem «Te Deum» i arcypasterskim błogosławieństwem.
Następnie książę biskup udał się w towarzystwie duchowieństwa do drzwi kościoła, przy których czekał powóz barona Bissinga, który zabrał go na ucztę.
Dnia 19 czerwca książę biskup był obecny na obłóczynach dwóch sióstr w klasztorze w Lubomierzu. Następnie udał się do Cieplic, do hr. Schaffgotscha, by stąd pójść pieszo na szczyt góry i dokonać poświęcenia zbudowanej tam kaplicy.”
Proboszczowie parafii Leśna od erekcji parafii:
Według ksiąg Baptizatorum:
Lp./Okres/Nazwisko / wpis
1.VIII 1854 – XII 1864 Walter Franz
2.I 1865 – 31 XII 1866 brak nazwiska proboszcza
3.I 1867 – VIII 1887 Willmich Józef
4.VIII 1887 – IX 1890 Stotko
5. X 1890 – 24 XI 1891 Starker
6. XI 1891 – XI 1893 Hubrich
7. XI 1893 – VIII 1895 Dohmann [?]
8. IX 1895 – XI 1903 Bahr
9. X 1903 – IX 1915Wachsmann
10. IX 1915 – VIII 1926 dr Stephan
11. IX 1926 – IX 1934 Assmann
12. XII 1934 – IV 1940 Buchali
13. 27 IX 1940 – 27 VI 1946 Zach
14. 12 V 1946 – 1 VIII 1951 ks. Edmund Jagiła / Jagieła [?]
15. IX 1951 – 25 X 1953 ks. Cyprian Świętek
16. 6 XII 1953 – VII 1958 ks. mgr Michał Zawadzki, płk
17. 10 VIII 1958 – IX 1968 ks. Antoni Łopaciński / Łopaczny [?], płk
18. IX 1968 – XI 1973 ks. Bronisław Owczarz
19. XI 1973 – 17 II 1975 ks. Michał Florkiewicz
20. od 18 II 1975 ks. Marian Osiecki
21. 1984 – 1991 ks. Andrzej Łutnik
22. od 1991 - 2019 ks. Jan Dębski
23. od 2019 ks. Grzegorz Niwczyk
