Parafia Kramsk

Stanisława Biskupa Męczennika

Kramsk to miejscowość położona ok. 13 kilometrów na północny wschód od Konina, przy drodze do Sompolna. Dawniej nazywała się Kromsko (Krąpsko), od nazwy strumienia Krompiny (Krąpiny), płynącego w pobliżu bagnistą doliną. Grójecki, łączący jezioro Lubstowskie z rzeką Wartą. W początkach XIII w. wieś Kramsk należała do uposażenia katedry płockiej. W 1227 r. przeszła w posiadanie klasztoru bożogrobców w Miechowie. W 1251 r. Kramsk należał już do cysterskiego klasztoru w Lądzie. Po utworzeniu starostwa w Koninie, wieś Kramsk jako królewszczyznę wcielono do Konina. Po trzecim rozbiorze Polski Kramsk znalazł się w tzw. Prusach Południowych. Od 1797 r. był prywatną własnością. W 1844 r. Kramsk został nabyty przez Franciszka Potrzebowskiego, brata ówczesnego miejscowego proboszcza. Potrzebowscy, pod koniec życia proboszcza, założyli dom schronienia dla starców. W 1856 r. Franciszek Potrzebowski sprzedał majątek, a jakiś czas potem został on rozparcelowany i nabyty przez miejscowych włościan. Od tego czasu nastąpił intensywny rozwój gospodarczy Kramska i okolicy, które stały się szeroko znane z produkcji ręcznych narzędzi rolniczych. Specyfiką kulturową Kramska jest zanikająca już gwara będąca zlepkiem cech mazowiecko-kujawsko-wielkopolskich. Można domniemywać, że parafia Kramsk powstała przed 1255 r. Należała ona do arch. gnieźnieńskiej. W 1518 r., za zgodą abpa Jana Łaskiego, została przyłączona do parafii w Pyzdrach, a po zniszczeniu miejscowej fary, w latach 1762-1763, była przyłączona do pyzderskiego klasztoru franciszkańskiego. Od tego czasu na powrót stała się samodzielną parafią. Już przed 1255 r. istniała w Kramsku świątynia. Ten lub kolejny kościół w Kramsku został konsekrowany w 1601 r. Otrzymał wtedy wezwanie św. Stanisława BM. Dokumenty wizytacyjne z 1767 r. informują, że świątynia była wtedy całkowicie zniszczona. Decyzję
o budowie nowej świątyni podjęto w 1821 r., lecz w rzeczywistości budowę zaczęto dopiero 20 lat później. Obecny kościół w Kramsku powstał w 1844 r., zbudowany przez proboszcza ks. Ludwika Potrzebowskiego, jego braci, właścicieli Kramska, i parafian. Ten kościół, pod dawnym wezwaniem św. Stanisława BM, został konsekrowany w 1854 r. przez bpa Tadeusza Łubieńskiego, sufragana włocławskiego. W 1862 r. dobudowano prezbiterium, a w latach 1903-1906 wieżę. Tak rozbudowany kościół został poświęcony 24 maja 1908 r.