27/04/2026
--- Scroll down for English ---
W niedzielne popołudnie, 26 kwietnia 2026 roku w synagodze Tempel na krakowskim Kazimierzu odbył się koncert wdzięczności Sprawiedliwym - Uratowani: „Uratowali nasze życie ocalili wiarę w człowieka”. Koncert poświęcony Sprawiedliwym wśród Narodów Świata – ludziom, którzy w czasie Zagłady potrafili powiedzieć NIE!
Pomysłodawcą i sprawcą koncertu był członek naszej Gminy – Kuba Rympel, który przez wiele lat wspierał Sprawiedliwych upamiętniając w różny sposób ich dokonania.
Gościem honorowym była Pani Janina Rościszewska – jedna z trzech ostatnich żyjących w Krakowie Sprawiedliwych. Były z nami również rodziny Sprawiedliwych.
Gośćmi specjalnymi tego szczególnego wieczoru byli: Konsul Generalna Stanów Zjednoczonych w Krakowie Pani Gretchen Cureton, Vice Konsul Ukrainy Pani Valentyna Kuźmin, Żona Konsula Generalnego Niemiec Pani Kirsten Mahnicke, Konsul Generalny Francji – Pan Cédric Peltier wraz z małżonką.
Uroczystość otworzyła Przewodnicząca Zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, Helena Jakubowicz, przywołując słowa: „Kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat…”
Następnie powitała gości, podkreślając: „Państwa obecność nadaje tej uroczystości szczególny, międzynarodowy wymiar i jest znakiem, że pamięć o Sprawiedliwych przekracza granice państw, języków i kultur.”
Te słowa nie są tylko metaforą. Za każdym ocalonym życiem stoją kolejne - dzieci, wnuki, przyszłość, która mogła istnieć tylko dlatego, że ktoś miał odwagę wyciągnąć rękę. Sprawiedliwi nie pytali o narodowość, religię czy pochodzenie. Kierowali się czymś głębszym - odruchem serca, który mówił, że drugiego człowieka nie wolno zostawić samego. W świecie, w którym system próbował odebrać ludziom godność, Oni te godność ratowali - cicho, bez rozgłosu, często w ukryciu. Na koniec dodała: Dzisiejszy koncert jest nie tylko formą upamiętnienia. Jest także Zobowiązaniem. Bo pamięć nie może być bierna. Pamięć powinna prowadzić do odpowiedzialności - za słowo, za drugiego człowieka, za świat, który współtworzymy.
Zapraszając do wysłuchaniu koncertu Helena Jakubowicz powiedziała:
Muzyka, której dziś wysłuchamy, niech stanie się językiem tej pamięci - językiem, który dociera głębiej niż słowa. Niech będzie wyrazem wdzięczności, ale też cichym pytaniem skierowanym do każdego z nas: jaką decyzje podjęlibyśmy my?
I wreszcie - niech będzie mostem.
Między przeszłością a teraźniejszością. Między ludźmi różnych narodów, kultur i religii. Tak jak dziś, gdy jesteśmy tu razem.
Niech pamięć o Sprawiedliwych będzie dla nas nie tylko wspomnieniem przeszłości, ale światłem na przyszłość.
Bo świat naprawdę zmienia się wtedy, gdy jeden człowiek ma odwagę ocalić drugiego.
Wieczór uświetnił występ Jagi Wrońskiej i Klezmerów w koncercie ZIKARON - PAMIĘĆ - perły pieśni żydowskich.
Dziękujemy, że razem z Nami oddaliście hołd Sprawiedliwym!
[ENG]
On the afternoon of Sunday, 26 April 2026, the Tempel Synagogue in Kraków’s Kazimierz district hosted a moving concert of gratitude titled The Saved: “They saved our lives and preserved our faith in humanity.” The event honored the Righteous Among the Nations—those who, during the Holocaust, found the courage to say no to hatred and risk everything to save others.
The concert was conceived and organized by Kuba Rympel, a member of our community who has long been dedicated to honoring the Righteous by commemorating their deeds in many meaningful ways.
The guest of honor was Ms. Janina Rościszewska—one of the last three Righteous still living in Kraków. The families of the Righteous were also in attendance.
The evening was attended by distinguished guests, including Ms. Gretchen Cureton, Consul General of the United States in Kraków; Ms. Valentyna Kuźmin, Vice-Consul of Ukraine; Ms. Kirsten Mahnicke, wife of the German Consul General; and Mr. Cédric Peltier, Consul General of France, who was accompanied by his wife.
The ceremony was opened by Helena Jakubowicz, Chair of the Board of the Jewish Religious Community in Kraków, who began with the words: Whoever saves a single life saves the whole world…
She then welcomed the guests, noting that their presence lent the ceremony a special international dimension and served as a reminder that the memory of the Righteous transcends national borders, languages, and cultures.
These words are not merely a metaphor. Behind every life saved stood others—children, grandchildren, and an entire future that could exist only because someone had the courage to reach out and help. The Righteous did not ask about nationality, religion, or background. They were guided by something deeper—a moral impulse of the heart that told them no human being should be left alone. In a world where an entire system sought to strip people of their dignity, they preserved it—quietly, without recognition, often in secrecy.
She concluded by saying that today’s concert is not only an act of remembrance, but also a commitment. Memory cannot remain passive; it must lead to responsibility—for one’s words, for another human being, and for the world we help to shape.
Inviting the audience to listen to the concert, Helena Jakubowicz said:
May the music we are about to hear today become the language of this remembrance—a language that reaches deeper than words. May it express gratitude, but also pose a quiet question to each of us: what choices would we have made?
And finally—may it serve as a bridge. Between the past and the present. Between people of different nations, cultures, and religions. Just as today, when we are gathered here together.
May the memory of the Righteous not remain only a recollection of the past, but become a light for the future. For the world truly changes when one person has the courage to save another.
The evening was enriched by a performance by Jaga Wrońska and The Klezmers in the concert ZIKARON – MEMORY – Gems of Jewish Song.
Thank you for joining us in paying tribute to the Righteous Among the Nations.
