Klasztor gnieźnieński Franciszkanów jest historycznie najstarszym klasztorem Prowincji Gdańskiej tego Zakonu. przez księcia kalisko-gnieźnieńskiego Bolesława Pobożnego oraz jego małżonkę bł. W roku 1836 nastąpiła kasata klasztoru a także przylegającego do budynku klasztoru sióstr klarysek. W ten sposób rozpoczęła się prawie 100 letnia przerwa w pobycie zakonników w Gnieźnie. Budynek klasztorny zos
tał tymczasem zajęty przez wojsko. Później rząd pruski wystawił go na licytację, na której omalże nie wykupili go Żydzi, którzy chcieli tam urządzić browar. Nie chcąc dopuścić do takiej profanacji, miasto samo wykupiło klasztor i urządziło w nim szkołę. Franciszkanie wrócili do Gniezna 28 grudnia 1928 r.. Ponieważ w budynku klasztornym nadal mieściła się szkoła, początkowo zamieszkali w kilku celkach przyległych do prezbiterium kościoła od strony południowej. franciszkanie wykupili swój klasztor od miasta, nie zdołali jednak do niego wejść z powodu wybuchu II Wojny Światowej. W listopadzie 1939 r. okupant wyrzucił ich z Gniezna i z Wielkopolski. Po wojnie franciszkanie odnaleźli dowody kupna i już od 1945 r. zaczęli doprowadzać klasztor do pierwotnego wyglądu. Przed Millenium Chrztu Polski odnowili klasztor i kościół. W klasztorze na dolnych korytarzach i w salach dano nowe posadzki lastrykowe, a jedną z sal na piętrze wyposażono w żelazne półki i przeznaczono na bibliotekę, którą poświęcił poświęcił Prymas Tysiąclecia kard. Stefan Wyszyński. Księgozbiór objął m.in. 910 dzieł odzyskanych z biblioteki klasztornej sprzed kasaty w 1836 r. i służy obecnie jako Biblioteka Prowincji. Ostatni generalny remont klasztoru przeprowadzono w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Wysoki dach budynku wykorzystano wówczas na drugie piętro, wstawiając dachowe lukarny. W ten sposób uzyskano około 30 cel mieszkalnych wraz z pięknie wystrojoną kaplicą, salą rekreacyjną i innymi urządzeniami. Część ta służyła przez lata jako Dom Nowicjatu naszej Prowincji. Obecnie mieście się tu Postulat. Ze znanych franciszkanów w Gnieźnie pracowali i przebywali m.in.: bł. Rafał Chyliński - spowiednik i jałmużnik, św. Maksymilian Kolbe - męczennik i wielki propagator Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, o. Maurycy Madzurek - pierwszy gwardian i proboszcz po kasacie, o. Justyn Nazim - późniejszy więzień obozu w Dachau i misjonarz w Japonii, o. Tymoteusz Zabłocki - zasłużony misjonarz ludowy.
