20/08/2026
130 سال پراڻو، شري ڪرشنا مندر، راولپنڊي پنجاب ۾ موجود آھي، ھن اتھاسڪ مندر جا درشن ڪيو ۽ جئہ شري ڪرشنا ضرور لکندا. تفصيل ھيٺ پڙھندا.
راولپنڊي جو شري ڪرشنا منڊر پنجاب صوبي ۾ راولپنڊي ۽ اسلام آباد (جڙيل شهرن) جي هندو برادريءَ لاءِ سڀ کان وڏو ۽ سرگرم مذهبي مرڪز آهي. هي منڊر صدر واري علائقي ۾ ريلوي اسٽيشن ۽ ڪباڙي بازار جي وچ ۾ واقع آهي. [1]
هيٺ ان جي تاريخ بابت وڌيڪ تفصيلي ۽ تاريخي معلومات سنڌي ٻوليءَ ۾ پيش ڪجي ٿي:
# # 📌 وڌيڪ تاريخي پسمنظر ۽ تفصيل
*
* تاريخي اڏاوت (1897ع): هيءُ منڊر برطانوي راڄ دوران 1897ع ۾ اڏايو ويو. ان جي اڏاوت مقامي هندو واپارين ۽ ڀائرن ڪانجي مل، اجاگر مل، ۽ رام رچپال پنهنجي خرچ تان ڪرائي هئي، ته جيئن ڀرپاسي جي واپاري مرڪز ۾ رهندڙ هندو پنهنجي عبادت ڪري سگهن. ان وقت پوٺوهار واري علائقي ۾ شري ڪرشن ڀڳوان جي پوڄا ڪافي عام هئي. [2, 3, 4]
* آباديءَ جو پسمنظر (1947ع): ونڊ (آزاديءَ) کان اڳ، راولپنڊي شهر ۾ مذهبي تنوع تمام گهڻو هو، جتي اٽڪل 34 سيڪڙو آبادي هندو ۽ 17 سيڪڙو سِک هئا. پر ورهاڱي کانپوءِ وڏي پيماني تي لڏپلاڻ ٿي ۽ اڪثريت ۾ هندو هندستان هليا ويا. [5]
* ورهاڱو ۽ بندش (1947ع–1949ع): 1947ع ۾ پاڪستان جي قيام وقت مذهبي فسادن کان بچائڻ لاءِ هن منڊر کي بند ڪيو ويو. مقامي هندو پنچائت جي ڪوششن ۽ انتظاميه سان رابطي کانپوءِ، 1949ع ۾ هي منڊر ٻيهر هندو برادريءَ جي حوالي ڪيو ويو ۽ کليو. [6, 7]
* سرڪاري انتظام ۽ زميني تڪرار (1970ع): 1970ع ۾ منڊر جي سار سنڀال ايويڪيوي ٽرسٽ پراپرٽي بورڊ (ETPB) جي حوالي ڪئي وئي. اي پي ٽي بي (ETPB) پاران منڊر جي آس پاس واريون زمينون مقامي واپارين کي ليز تي ڏيڻ سبب برادريءَ کي ڪافي سال قانوني اڻبنڊ جو مقابلو ڪرڻو پيو. بعد ۾، هڪ سنڌي هندو خاندان سان تعلق رکندڙ سندر داس آڏواڻي پڻ منڊر جي انتظامي معاملن ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. [6, 7, 8]
*
* جديد مرمت ۽ توسيع (2018ع–2020ع): جڙيل شهرن ۾ هندن جي وڌندڙ آباديءَ (جيڪا هاڻي اٽڪل 3,000 کان 7,000 آهي) جي ضرورتن کي نظر ۾ رکندي، پنجاب حڪومت 20 لک (20 ملين) رپيا جاري ڪيا، جنهن تحت منڊر جي توسيع ۽ مرمت جو ڪم 2020ع ۾ مڪمل ٿيو. [1, 3, 7]
*
------------------------------
# # 🏛️ منڊر جي بناوت ۽ مذهبي اهميت
*
* منڊر جي اڏاوت: هي هڪ ٻه ماڙ (Double-storey) عمارت آهي، جيڪا 4 مرلا (اٽڪل 101 اسڪوائر ميٽر) جي ننڍي علائقي تي پکڙيل آهي. ان جي اڳيان هڪ صحن آهي جتي تقريباً 100 عقيدتمند گڏ ٿي سگهن ٿا.
* مورتيون ۽ پوڄا: منڊر جي اندر شري ڪرشن ۽ راڌا سان گڏ گنيش جي، هانومان جي، شيو لنگم ۽ ماتا شيراوالي (درگا) جون مورتيون ۽ تصويرون موجود آهن. هتي روزاني صبح ۽ شام جو آرتي ٿيندي آهي.
* سنڌي برادريءَ جو ڪردار: راولپنڊي ۽ اسلام آباد ۾ رهندڙ هندو برادريءَ ۾ هڪ وڏو انگ انهن خاندانن جو آهي، جيڪي ڪاروبار يا نوڪرين جي سلسلي ۾ سنڌ مان لڏپلاڻ ڪري هتي آباد ٿيا آهن. منڊر جا موجوده پنڊت، پنجٽ جئي رام، پڻ سنڌ جي شهر ميرپورخاص سان تعلق رکن ٿا. [2, 3, 7, 8]
*
هتي هولي، ديوالي، جنماشتمي ۽ دسهڙو جهڙا وڏا تهوار تمام گهڻي جوش ۽ خروش سان ملهايا ويندا آهن، جنهن ۾ مقامي مسلم اڳواڻ پڻ مذهبي هماهنگي لاءِ شرڪت ڪندا آهن. [2, 8]
جيڪڏهن توهان چاهيو ته، مان منڊر جي موجوده تصويرن، ان جي نقشي، يا اتي ملهائجندڙ سنڌي برادري جي روايتن بابت وڌيڪ ڄاڻ ونڊ ڪري سگهان ٿو. ٻڌايو ته ڪيئن اڳتي وڌون؟
