26/07/2026
Sobrang na-touch at na-inspire talaga ako sa kuwento ni Bro. Artemio Manuben na ibinahagi sa isa sa mga segment ng PCNE 2026.
Habang pinapakinggan ko siya, parang paulit-ulit akong pinapaalalahanan ng Diyos kung ano talaga ang ibig sabihin ng tunay na pagmamahal sa kapwa.
Bilang isang Secular Franciscan, kitang-kita kung paano niya isinabuhay ang inspirasyon niya kay St. Francis of Assisi—ang pagiging mapagpakumbaba, ang pagmamahal sa kalikasan, ang simpleng pamumuhay, at higit sa lahat, ang pagmamahal sa mga mahihirap. Ang pinakanagustuhan ko ay hindi lang niya sila tinulungan. Ginawa niya silang mga kaibigan.
May isang kuwento siyang ibinahagi na talagang tumimo sa puso ko.
Isang araw, may nakita siyang isang pamilyang nakatira sa ilalim ng tulay. Umuulan noon, at nakita pa niyang nagsu-solvent ang isang pamilya. Nagdala siya ng mainit na mami para sa kanila, pero habang pinagmamasdan niya ang kanilang kalagayan, napaiyak siya. Hindi dahil sa may naibigay siyang pagkain, kundi dahil iniisip niya kung paano pa niya sila matutulungan at kung paano siya makababalik sa kanila.
Lalo siyang naantig nang makita ang kalagayan ng mga bata. Sa una, isang anak lang ang gusto niyang ampunin. Pero habang lumalalim ang kanilang pagkakaibigan, buong pamilya na rin ang kanyang tinulungan.
Napakaganda rin ng sinabi niya sa kanyang asawa:
“Kahit isang pamilya lang ang matulungan nating magkaroon ng bahay, tubig, at maayos na CR, sapat na iyon.”
Napakasimple ng pangarap, pero napakalaki ng pagmamahal na nakapaloob doon.
Isa pa sa talagang tumimo sa puso ko ay ang kuwento kung paano siya naging katekista.
Inamin ni Bro. Artemio na hindi siya naging mabuting tao noon. Lumaki siya sa Tondo at dumaan sa magulong buhay. Ayon pa nga sa kanya, parang halos lahat ng Sampung Utos ng Diyos ay nalabag na niya.
Pero isang araw, pumasok siya sa Binondo Church. Doon niya nakilala ang isang katekista na naging instrumento ng Diyos para mabago ang direksyon ng kanyang buhay. Na-inspire siya rito, nag-volunteer muna, at kalaunan ay naging isa na ring katekista.
Habang pinapakinggan ko ang bahaging iyon, hindi ko napigilang isipin na talagang walang imposible sa Diyos.
Na-realize ko na minsan, may mga taong hindi natin inaasahang gagamitin ng Diyos para ibalik tayo sa Kanya. Isang simpleng tao, isang simpleng paanyaya, o isang simpleng halimbawa ng pananampalataya ang puwedeng maging simula ng isang bagong buhay.
At dito ko rin mas naunawaan na hindi tinitingnan ng Diyos ang ating nakaraan. Hindi Niya tayo hinuhusgahan batay sa mga pagkakamali natin. Mas nakikita Niya ang puso natin at ang potensyal nating magmahal at maglingkod sa Kanya.
Isa pa sa pinakamagandang sinabi ni Bro. Artemio ay ito:
“Kapag hindi natin sila minamahal, nagiging invisible sila.”
Ang sakit pakinggan, pero totoo.
Ilang beses na ba tayong dumaan sa tabi ng mga taong lansangan nang hindi man lang natin sila napansin? Ilang beses na ba tayong nagkunwaring hindi sila nakita?
Minsan, hindi lang pala pagkain ang kailangan nila. Kailangan din nilang maramdaman na may nakakakita sa kanila, may nagmamalasakit sa kanila, at may nagmamahal sa kanila.
Kaya tumatak din sa akin ang sinabi niya na dapat natin silang mahalin at bigyan ng pag-asa.
Doon ko na-realize na ang tunay na pagkakaibigan ay hindi lang tungkol sa pagtulong. Ito ay pagbibigay ng dignidad, pag-asa, at pagmamahal.
Lalo pa itong pinatibay ng sinabi ni Cardinal Tagle:
“Kapag kaibigan, it is not just surplus we give. Nagbibigay tayo—lahat.”
Napakaganda ng mensaheng iyon.
Kapag tunay mong kaibigan ang isang tao, hindi mo lang ibinibigay ang sobra sa’yo. Ibinibigay mo ang oras mo, ang malasakit mo, ang presensya mo, at maging ang sarili mo.
Napakaganda rin ng simpleng panalangin ni Bro. Artemio.
Sabi niya, kapag binuksan daw ang puso at isip niya, bigas ang makikita roon.
Simple lang ang lagi niyang ipinagdarasal sa Diyos—na magkaroon siya ng bigas, dahil sa pamamagitan nito ay marami siyang natutulungan at napapakain.
Habang pinapakinggan ko iyon, napaisip ako.
Minsan, ang hinihingi natin sa Diyos ay malalaking bagay. Pero si Bro. Artemio, bigas lang ang ipinagdarasal niya—hindi para sa sarili niya, kundi para may maibahagi siya sa iba.
Doon ko lalo na-appreciate ang simpleng pamumuhay ni St. Francis of Assisi. Hindi pala kailangan ng malaking yaman para makagawa ng malaking kabutihan. Kahit kakaunti lang ang meron tayo, basta handa tayong magbahagi, puwede tayong maging instrumento ng Diyos sa buhay ng iba.
Sa pagtatapos ng kanyang pagbabahagi, may isang tanong na naiwan sa puso ko:
Sino kaya ang mga “invisible” na tao sa paligid ko na gusto ng Diyos na makita ko?
Na-inspire akong maging mas mapagbigay, mas mapagmalasakit, at higit sa lahat, maging tunay na kaibigan sa iba.
Dalangin ko rin na sana, tulad ng katekistang naging instrumento sa buhay ni Bro. Artemio, maging instrumento rin ako ng Diyos sa buhay ng ibang tao. Sana, sa pamamagitan ng aking simpleng presensya, pakikinig, at pagmamahal, may isang taong muling makatagpo ng pag-asa at mas mapalapit kay Kristo.
Maraming salamat, Bro. Artemio, sa iyong napakagandang patotoo.
At higit sa lahat, maraming salamat, Panginoon, sa paalala na ang tunay na kabanalan ay hindi lang nakikita sa ating mga panalangin, kundi sa paraan ng pagmamahal natin sa mga taong madalas nang hindi napapansin ng mundo.
Nawa’y matularan natin si St. Francis of Assisi at si Bro. Artemio Manuben—na mamuhay nang may kababaang-loob, magmahal nang walang hinihintay na kapalit, at maging kaibigan ng mga taong madalas nagiging “invisible” sa lipunan.
Dahil sa huli, baka ang taong hindi pinapansin ng mundo ang mismong taong ipinapadala ng Diyos upang turuan tayong magmahal.
📸 Photo courtesy of TV Maria page.
Used for evangelization purposes only.
