22/08/2026
HOMILY | PAGSUNGKO NI INA SA ATENEO
Rev. Fr. Eugene Lubigan
Ateneo de Naga High School Class of 1993
Rector, National Shrine and Minor Basilica of Our Lady of Peรฑafrancia
Ngunyan satuyang pinagcecelebrar an Pagsungko ni Ina. Saro ini sa mga mahalagang aldaw para sa komunidad kan Ateneo de Naga Junior High School Department. Nagigirumduman ko si panahon niyamo kan kami estudyante pa digdi sa Ateneo na lampas tulong dekada na an nakalipas, inaabangan mi an okasyon na ini huli ta enot naoogma kami huli ta may mga klase na nakakakansela pagma-prusisyon saka ma-vigilia ki Ina sa kapilya. Ika-duwa, sa mga nag-aandam para sa military parade sinasamantala man iyan okasyon para maghagad tabang ki Ina. Mapabendisyon nin rosaryohan ta iyo an kakapotan habang bitbit an โrifleโ pag-agi sa plaza kaya pirmi nakukua kan Ateneo an tropeo.
Tano ta igwang Pagsungko si Ina sa Ateneo? Sig**o huli ta gusto nindo mahiling an saiyang imahen. Sig**o huli ta gusto nindo magpamibi sa atubang niya. Alagad an pinakahararom sig**o na dahilan kan saiyang pagsungko bako an saindong mga kamawotan kundi an saiyang katuyuhan na ipamate an saiyang PRESENCIA.
Sa evangelio, sinabi na an Mahal na Ina yaon sa pamitisan kan Kruz na kun saen nakapako an saiyang Aking si Jesus. Nahiling nya nagsasakit an saiyang Aki alagad dai niya kayang halion sa pagkapako sa Kruz, dai niya mapapa-untok an saiyang pagsakit, asin dai niya mababago an sitwasyon. An puwede niya sanang gibuhon iyo an magdanay sa pamitisan kan Kruz. An saiyang PRESENCIA sarong pagpamate nin dakulang suporta asin pagkamoot sa saiyang Aki. Kaya an saiyang presencia ngonian sa pagtiripon ta pagpamate man kan saiyang pagkamoot sa satuya.
Igwang tolong klase nin PRESENCIA an Mahal na Ina:
Enot, an PRESENCIA na nagdadanay. Dai niya binayaan an saiyang Aki na yaon sa masakit na kamugtakan. An aram ko an mga Atenista arog man saiya, an Atenista bistado na dai nagbabaya asin dai nagpapaasa. May apod kayan ngonian an mga Jovenes sa pagbaya asin pagpaasa, sabi ninda โghostingโ. An mga Atenista pirmi pinapagiromdom na bawal an mambaya o magpaasa huli ta pagnagkakanta kan marching song na โRegnum Deiโ iyo ini an yaon sa lyrics โOur flag is carried flying high in victory or defeat, and never have we furled it yet in spite of foe menโs might, we cheer our men unto the end, we cheer them as they fight.โ Pag igwang Atenista na may ipinaglalaban para sa karahayan, dai siya pinapabayaan kan saiyang mga kapwa Atenista. Pagnakikipaglaban tumang sa mga injusticia arog kan kurapsyon asin pag-ipinaglalaban an pag-ataman kan Mother Earth, dara niato an bandera kan satong ipinaglalaban na mayong inuurungan maski siisay man an makalaban. Umagi man sa labi-labing kasakitan yaon an presencia bilang suporta hanggang sa katapusan kan laban.
Igwang mga nagsasabi, โyaon an suporta o presencia kun an laban magian sanaโ. Bako yan an nahiling ta ki Maria. Sa mga oras na kaipohan siya kan saiyang Aking si Jesus nagdanay siya sa kataid niya. Kaya ngunyan an pagiromdom niya sa saindo na mga estudyante, magdanay man kamo sa saindong mga katood na yaon sa kadipisilan, nagmumundo, asin napabayaan. Dai man kaipohan na kamo mismo an makatao kan solusyon, an importante maipamate sana nindo โuya ako kaibahan moโ.
Ika-duwa, an PRESENCIA na nakikisumaro o nakikidumamay. Dai man mahawas ni Maria si Jesus sa kasakitan alagad dinamayan niya hanggang sa Saiyang kagadanan. An pakidumamay o pakisumaro sa English compassion (to suffer with) iyan. Boot sabihon kun dai mo man mahawas sa kasakitan an sarong tao, an saimong presencia nin pakidumamay pwedeng makapagian kan saiyang namamatian. Kaya an presencia ni Maria sa pamitisan kan Kruz nakapagian kan pagmati kan saiyang aking si Jesus. Mahalaga nanggad an pakidumamay o pakisumaro lalo na sa mga may inaagihan na kasakitan sa buhay.
Bago nagpoon an Santa Misa, igwang sarong maestra an nagtaid sako asin nagkaigwa kami nin halipot na pag ulay-ulay. Nasabi niya, an mga estudyante kan Ateneo igwang outreach programs. Sabi ko man, kan panahon mi sa Ateneo, igwa na man kaming mga outreach program. Nakabisita kami sa kulungan, sa orphanage, asin sa mga dukhang comunidad. Kan kami nagbibisita dai ko pa man aram an kahulugan kan samong mga ginigibo. Nasabotan ko sana kan ako naka-padi na. Nabalikan ko si sakong eksperiencia sa Ateneo kan outreach program kan ako naggigibo na kan sakong ministerio bilang padi. Mas nasabotan ko pa lalo si boot sabihon kan pirmi niamo kaidtong sinasabi na โto be men for othersโ. An outreach program palan gawi nin pakisumaro o pakidumamay.
Dai man mahawas sa kasakitan an satong mga binibisita, dai man nahale totalmente an saindang kamunduan alagad an satuyang presencia tabang para makapagian maski dikit kan saindang magabat na inaagihan. An simpleng pakipag-ulay ulay sainda asin an pagsabot kan saindang mga istorya dakulang bagay na gigiromdomon ninda na igwa pa man mga tao na nagpapahalaga sa sainda. Minsan dai ninda kaipohan an mga โadviseโ, an kaipohan lang ninda mga kapwa na madangog sa sainda. Arog kayan si ginibo ni Maria, dinangog niya si mga huring tataramon kan saiyang namomotan na Aki.
Ika-tolo, An PRESENCIA na nagtataong paglaom. Sa pamitisan kan Kruz si Jesus magagadanon na, an mga disipulos nagkakatarakot na. Nadaog na an saindang maestro kaya an pagmate ninda katapusan na kaya nagpuruli na sinda. Alagad si Maria nagpawalat. Dai siya natakot asin dai nawaran nin paglaom. Nagtiwala siya sa Dios. Kaya ngonian tinuktukduan niya kita, kun kita yaon sa kadikloman o nasa peligro nin kagadanan dai kita mawaran nin paglaom, kundi magtiwala sa Dios.
An huring parte kan Ateneo Marching Song, โWe fight and win or fight and die, Ateneo for God and you,โ nagtutukdo satuya na kun kita igwang ipinaglalaban, ano man an magin katapusan, kapangganahan man o kadaogan, kung para sa Dios asin sa kapwa iyan dakulang kapangganahan an makakamtan sa Saiyang kahadean. Dai gabos na laban digdi sa daga satuyang pinaggaganahan, minsan igwa kitang kamundoan huli ta minasapo man kita nin kadaogan. Siring man kaiyan an namatean kan mga disipulos. Kaya arogon ta si pinahiling na pagsarig sa Dios ni Maria.
Para sa mga estudyante, kun umabot man an mga problema huli sa barkada, sa kaeskwela, o sa pamilya na mahapot ka sadiri mo โAnu na an mangyayari sako? Yaon na saen an Dios?โ arogon nindo si Maria. Tinutukduan niya kita magdanay, magtiwala, asin maglaom sa Dios. An Kruz nin kasakitan bako iyan an katapusan huli ta igwa kitang pinaglalaoman na buhay na daing kasagkuran.
Ngonian, si Ina uya sa pagsungko para sabihon โUya ako, kadamay nindo, Pwede man daw makidumamay man kamo sa kapwa nindo?โ
Kaya sa saiyang paghale, dai paglingawan na gibohon an saiyang kamawotan: MAGDANAY sa mga nangangaipohan, MAGDAMAY sa mga nasasakitan, asin MAGTAONG PAGLAOM sa mga may kamunduan AD MAJOREM DEI GLORIAM.
-----
This homily was delivered during the Pagsungko ni Ina Mass at the Bonoan Campus, August 14, 2026