15/12/2022
ππ‘π’ ππππ ππ‘π π’ππππππ¦π¬π’π‘ π¦ππ‘π π ππ‘ππ‘π’π¬ πππ π ππ‘ππ‘ππ¬ π¦π πππ πππππ’ π¨ππ’π‘ πππππ?
Sa pagpili sang Maninoy ukon Maninay sa bunyag madamo kita may ginapili kag kalabanan ang ginipili sang mga ginikanan amo ang espesyal nila nga mga abyan, mga kilala nga personalidad, mga tawo nga may poder (pareho sang mga Pulitiko), kag iban pa, sa katuyuan nga makaangkon sila sang relasyon sa amo nga tawo, para matawag nila kumpare kag kumare.
Halos tanan sa aton may ideya nga ang aton maninoy ukon maninay amo ang aton "ikaduha nga ginikanan" kag nagapati kita nga magahatag kag magabulig sila sa kinawala sang ila ihado/ihada, labi na ang maghatag sang regalo, amo ang iban nga ginikanan ginapabati-batian nila ang mga maninoy kag maninay sang ila bata para maghatag pamaskwa ukon regalo kon birthday. May iban pa gani nga ginikanan nga nagakumod kag nagasunggod sa ila kumare ukon kumpare kon wala sila magapamaskwa ukon nagahatag regalo sa iya ihado/ihada.
Madamo sa aton ang indi edukado parte sa matuod nga obligasyon sang maninoy ukon maninay kon ngaa nagakuha kita sini sa bunyag kag ngaa nagapasugot kita nga kuhaon nila, kag labi na kon ano ang obligasyon sa katungdanan nga ini. Para mabal-an ninyo, indi obligasyon sang aton mga maninoy ukon Maninay maghatag regalo, kabubot-on na lang ini nila. Sa sini nga bahin aton talakayon kon ano ang papel ukon obligasyon sang maninoy kag maninay sa ila ihado ukon ihada.
ππ‘π π ππ‘ππ‘π’π¬ π¨ππ’π‘ π ππ‘ππ‘ππ¬ ππ¦π ππ π£ππ‘ππ¦ππ πππππ‘ π‘ππ πππ§π¨π‘ππππ‘ππ‘
Ang nagapanguna nga katungdanan kag obligasyon sang maninoy ukon maninay amo ang magtudlo sang Katoliko nga pagtuo sa ila ihado/ihada, magagabay kag magahatag sa ila sang Cristohanon nga kabuhi kag direksiyon. Ang libro sang RCIA nagasiling:
"Responsiblidad sang maninoy/maninay nga ipakita sa kandidato kon paano ikabuhi ang Ebanghelyo sa personal kag sosyodad nga kabuhi kag mangin para sa kandidato nga isa ka tagdala sang kristohanon nga saksi kag isa ka tagbantay sa pag-uswag sang kabuhi nga binunyagan." (nota: Ginagamit sang Simbahan ang termino nga "kandidato" diri para makilala ang bunyagan, ang kandidato sa bunyag.)
Wala nagatapos ang katungdanan sang maninoy/maninay sa bunyag sang bata, kundi naga-umpisa pa lang. Ang manginmaninoy/maninay indi lang ini pagtambong ukon pagsaksi sa bunyag kundi isa ka obligasyon.
Ang maninoy ukon maninay indi lang dapat magtudlo sa pagabunyagan sa mga doctrina sang pagtuo, kundi ihayag sia sa Kristohanon nga kabuhi mag dal-on sia sa pagpakigrelasyon kag Jesus.
Seryoso gid nga ginahunahuna sang Simbahan ang katungdanan sang maninoy ukon maninay nga ginapakita sa Katesismo sang Simbahan nga Katoliko nga nagalaragway sa mga maninoy/maninay nga: "Mapag-on nga tumuluo, sarang kag handa nga buligan ang bag-o nga ginbunyagan β bata ukon tigulang β sa dalan pakadto sa Cristohanon nga kabuhi. Ang ila olobrahon isa ka matuod nga pagsimbahan nga katungdanan (Officium)" (1255).
π£πππ ππππππ’π ππ‘π ππ¨πππ’π‘ π‘ππ π ππ‘ππ‘π’π¬ π¨ππ’π‘ π ππ‘ππ‘ππ¬?
Mahimo may isa lang ka maninoy ukon maninay ukon isa sa kada isa (Can. 873).
ππ‘π’ ππ‘π π§πππππ¦ππ‘ π£ππ₯π ππ¨πππ’π‘ π π’ π ππ‘ππ‘π’π¬ π¨ππ’π‘ π ππ‘ππ‘ππ¬ ππ‘π ππ¦π ππ π§ππͺπ’?
Can. 874.1. Agod mapahanugotan nga makuha sa katungdanan sang maninoy ukon maninay ang isa ka tawo dapat:
1) Ginpili sang bulonyagan, paagi sang ginikanan ukon sang tawo nga mabulos sa ila, ukon kon wala sila paagi sa pastor ukon ministro kag may ikasarang kag intensiyon nga tumanon ang ini nga katungdanan.
2). Nagaedad 16 anyos, magluas kon magtukod ang isa ka diocesano nga obispo sang lain nga edad, ukon ang pastor ukon ministro nagpahanugot sang eksepsiyon para sa nagakaangay nga kabangdanan;
3. Isa ka Katoliko nga nakonpirmahan na kag nabaton na ang santisimo sacramento nga Eukaristiya kag nagadala sang isa ka pagtuo nga kabuhi santu sa katungdanan nga pagakuhaon;
4) Wala nakahigot paagi sa bisan ano nga canonical nga penalidad nga lehitimo nga gin-imposar ukon gindeklarar;
5). Indi amay ukon iloy sang bulunyagan.
π£πͺπππ ππππ π ππ‘πππ‘ π ππ‘ππ‘π’π¬/π ππ‘ππ‘ππ¬ π¦π πππ§π’ππππ’ π‘ππ ππ¨π‘π¬ππ ππ‘π ππ‘ππ πππ§π’ππππ’?
Indi pwedi magpartisipar ang mga di-katoliko sa bunyag sang Katoliko pero pwedi sila mangin saksi, ang layi sang Simbahan nagasiling:
"Ang isa ka binunyagan nga tawo nga sakop sang indi katoliko nga komunidad nga simbahan indi magpartisipar magluwas gin-updan sang isa ka katoliko nga maninoy/maninay kag pagkatapos mangin saksi lamang sia sang bunyag" (Can. 874).
Ikaw nga Maninoy/Maninay, ginahimo mo bala ang imo katungdanan nga tudloan ang imo ihado/ihada sang katoliko nga pagtuo kag ginadala mo bala sia sa aton Ginoong Jesu-Cristo?
