04/05/2023
ASA KITA MOADTO KON KITA MAMATAY?
Adunay mga rekord sa Daang Tugon ug Bag-ong Tugon nga nagpakita kung asa moadto ang espiritu ug kalag sa magtotoo human siya mamatay. Kadaghanan sa mga tawo adunay konsepto nga ang usa ka magtotoo moadto sa usa ka langitnon nga mansyon pagkahuman sa iyang pagkamatay. Apan, dili kini ang hunahuna sa Bibliya.
Sa pagkatinuod, ang termino nga langitnong mansyon nga sagad gigamit sa mga tawo dili usa ka termino sa Bibliya. Ang Bibliya naghisgot sa ikatulong langit (2 Cor. 12:2) ug sa balaang siyudad, ang Bag-ong Jerusalem (Pin. 21:2), apan walay dapit nga langitnong mansyon sama sa gihunahuna sa kadaghanan. Ang pulong nga gihubad ingong “langitnong mansiyon” sa Hebreohanon 9:24 ug 1 Pedro 3:22 sa Chinese Union Version kinahanglang hubaron ingong “langit.” Kini nga pulong walay kahulogan sa langitnong mansyon. Ang ikatulong langit mao ang gipuy-an sa Diyos karon, ug ang balaang siyudad, ang Bag-ong Jerusalem, mao ang kinasang-ang puloy-anan sa Diyos ug sa tanang mga tinubos nga kaliwatan. Sa yano nga pagkasulti, ang tanan nga naluwas sa kaulahian makasulod sa balaang syudad sa Dios. Sa diha nga ang mga magtutuo mamatay, ang ilang mga espiritu ug mga kalag dili makasulod sa langitnong mansyon kondili moadto una sa Paraiso sa Hades (Lucas 16:23; 23:43). Kon ang Ginoong Jesus moanhi pag-usab, sila mabanhaw, ug ang ilang mga espiritu, kalag, ug mga lawas sa kaulahian magkausa aron makabaton og bahin sa Bag-ong Jerusalem. Kitang tanan kinahanglan nga tin-aw nga makasabut niini nga mga punto.
ANG TULO KA ANG-ANG GIKAN SA PAGKALUWAS SA TAWO HANGTOD SA ETERNIDAD
Ang usa ka magtotoo moagi sa tulo ka ang-ang gikan sa panahon nga siya maluwas hangtod sa panahon nga siya mosulod sa balaang syudad. Ang iyang pagpuyo sa yuta usa ka ang-ang . Sa dihang siya mamatay ug ilubong sa yuta, ang iyang espiritu ug kalag mobiya sa kalibotan. Kini mao ang laing ang-ang. Sa diha nga si Ginoong Jesus moanhi pag-usab, ang espiritu ug kalag sa magtotoo mogula sa Paraiso ug ang iyang lawas mogula gikan sa lubnganan; ang iyang tibuok nga pagkatawo sa ingon mabanhaw. Kini ang ikatulong ang-ang. Busa, ang magtotoo moagi sa tulo ka lain-laing mga ang-ang gikan sa panahon nga siya naluwas hangtud sa eternidad. Sa unang ang-ang ang iyang lawas, kalag, ug espiritu nagpuyo sa kalibutan. Kini ang ang-ang diin siya nagpuyo sa yuta. Sa ikaduhang ang-ang ang iyang espiritu ug kalag nahimulag gikan sa iyang lawas; sa ato pa, ang iyang lawas magpabilin sa lubnganan, apan ang iyang espiritu ug kalag moato sa usa ka makapahimuot nga dapit. Mao kini ang ang-ang diin siya matulog, o sa laing pagkasulti, patay sa pisikal. Sa ikatulong ang-ang sa pagbalik ni Ginoong Jesus, ang magtotoo mabanhaw. Ang iyang espiritu ug kalag mausa pag-usab sa iyang lawas, ug siya usab mausab ang iyang panagway. Kini ang ang-ang sa pagkabanhaw, ang ang-ang sa eternidad, diin siya makig-uban sa Ginoo hangtud sa kahangturan.
Karon ang Kristiyanismo sa kasagaran nag-ingon nga kung ang usa ka magtotoo mamatay, ang iyang espiritu ug kalag moadto sa usa ka langitnong mansyon, apan ang iyang lawas nagpabilin sa lubnganan nga wala mabanhaw. Unya inig-abot sa adlaw sa pagkabanhaw, ang iyang lawas moadto usab sa langitnong mansiyon. Kinahanglan natong mahibal-an kung kini nga matang sa panultihon tukma ba ug gipasukad ba sa Kasulatan. Sumala sa Bibliya, sa dihang mobalik pag-usab ang Ginoong Jesus, ang lawas, espiritu, ug kalag sa magtotoo mausa sa pagkabanhaw, ug mausab ang dagway (1 Cor. 15:52). Samtang buhi pa ang magtotoo, dili siya mosaka sa langit ni manaog sa Hades kondili magpuyo hinuon sa yuta. Sa dihang siya mamatay, ang iyang lawas ilubong sa usa ka lubnganan, apan asa paingon ang iyang espiritu ug kalag? Kinahanglan natong pangitaon ang tubag.
SA DIHA NGA MAMATAY ANG MAGTOTOO, ANG IYANG ESPIRITU UG KALAG DILI SA LANGIT NGA MANSYON MOADTO KUNDILI SA PARAISO SA HADES
Ang tanan nga naluwas sa katapusan adunay bahin sa Bag-ong Jerusalem; kini ang kamatuoran sa kasulatan. Ang pagkaanaa sa Bag-ong Jerusalem wala magdepende sa kaugalingon nga paningkamot. Hinunoa, kini nagdepende sa tanan sa kaluwasan sa Ginoo. Ang Kristiyanismo, bisan pa, nag-ingon nga kung ang usa ka magtutuo mamatay, ang iyang espiritu ug kalag moadto dayon sa usa ka langitnon nga mansyon. Kini nga matang sa pagsulti sayop sumala sa Lucas 16. Kung ang usa ka magtotoo mamatay, ang iyang espiritu ug kalag sa tinuod manaog sa Paraiso sa Hades (v. 23). Human mamatay ang usa ka magtutuo, ug sa dili pa siya mabanhaw, ang iyang espiritu ug kalag moadto sa usa ka makapahimuot nga dapit sa Hades imbes nga moadto sa langitnong mansyon. Kini nga konklusyon sukwahi sa tradisyonal nga teolohiya sa Kristiyanismo karon. Busa kinahanglan natong tun-an kini nga butang sa Bibliya gikan sa Genesis sa Daang Tugon hangtod sa Pinadayag sa Bag-ong Tugon.
ANG ESPIRITU NI ESTEBAN
NAA SA PARAISO ILALOM SA YUTA
Sa kataposan sa Mga Buhat 7 si Esteban gimartir, ug samtang siya gibato, siya miingon, “Ginoong Jesus, dawata ang akong espiritu!” (b. 59). Gigamit kini sa pipila sa pag-ingon nga ang espiritu ni Esteban miadto sa langitnong mansyon. Naghunahuna sila nga tungod kay ang Ginoo anaa sa langit, sa dihang Iyang nadawat ang espiritu ni Esteban, lagmit Iyang nadawat kini ngadto sa langit. Makausa pa, kini usa lang ka pangagpas . Dili kini ang kamatuoran. Ibutang ta nga may ihatag ko sa usa ka tawo. Human niya kini madawat, dili na niya kinahanglan nga ibutang kini sa iyang tupad o dad-on sa iyang lawak. Mahimo niya kini ibutang sa laing dapit. Ang Ginoong Jesus sa walay duhaduha nakadawat sa espiritu ni Esteban, apan dili kita basta-basta makaingon nga Iyang nadawat kini sa ikatulong langit diin Siya atua.
Ang Ecclesiastes 3:21 nag-ingon, “Kinsa bay nahibalo sa gininhawa sa mga anak sa mga tawo, nga kini mosaka ngadto sa itaas; o ang gininhawa sa mga mananap, nga kini manaug ngadto sa yuta?” Ang uban naghubad sa pulong nga gininhawa niini nga bersikulo nga "espiritu" sa unang higayon ug "kalag" sa ikaduha. Pinasukad niini, ang pipila naghinapos nga kini nga bersikulo nag-ingon nga ang mga espiritu sa mga naluwas mosaka, ug ang mga kalag sa mga mananap moadto sa yuta. Bisan pa, kini usa usab ka problema sa paghubad. Ang Hebreohanong pulong nga gigamit niini nga bersikulo kinahanglang hubaron nga “espiritu” o “gininhawa.” Ang Ecclesiastes naghisgot bahin sa tanan nga kakawangan sa mga kakawangan (1:2). Unya ang kapitulo 3 nagpadayon sa pag-ingon nga walay dakong kalainan tali sa tawo ug mananap (vv. 18-20). Mao kini ang gipasabot sa magsusulat sa Ecclesiastes. Busa, sa pag-abot niya sa bersikulo 21 nangutana siya, “Kinsa may nahibalo sa gininhawa sa mga anak sa tawo?” buot ipasabot, “Kinsa ang nakasabut sa gininhawa sa mga tawo?” Kini usa ka pangutana. Mahimo usab natong ibutang ang laing marka sa pangutana human sa sunod nga hugpong sa mga pulong—nga kini mopataas. Dugang pa, ang bersikulo natapos sa phrase o hugpong sa mga pulong nga ang gininhawa sa mga mananap, nga kini moadto sa ubos sa yuta. Ang marka sa pangutana sa katapusan niini nga hugpong sa mga pulong nagpakita nga kini usa usab ka pangutana, nga nagpasabut, "Ang gininhawa ba sa mga mananap nagapaubos ba?" Kini nga bersikulo wala maghinapos nga ang mga espiritu sa mga tawo moadto sa itaas ug nga ang mga kalag sa mga mananap moadto sa ubos. Nagpakita lamang kini nga walay usa nga makasabot kon asa paingon ang gininhawa sa tawo—sa itaas o sa laing bahin. Bisan kini sa itaas o sa laing paagi, kini kakawangan sa mga kakawangan ug dili angay nga tagdon.
Daghang tawo usab ang naghisgot sa Ecclesiastes 12:7, nga nag-ingon, “Ang abog mobalik sa yuta ingon sa kaniadto, ug ang gininhawa mobalik sa Diyos nga naghatag niini.” Sila nag-ingon nga ang lawas mamatay ug mobalik sa yuta ug ang espiritu mobalik ngadto sa Diyos nga naghatag niini. Sanglit ang Diyos atua sa langit, sila mihinapos nga ang espiritu kinahanglang moadto sa langitnong mansiyon. Kini sa makausa pa usa lang ka pangagpas. Nakaingon na ta nga bisag gidawat ni Ginoong Jesus ang mga espiritu ug mga kalag sa mga magtutuo, dili kinahanglan nga ibutang niya sila sa langitnong mansyon. Pananglitan, kon iuli nako ang kuwarta kanimo ug imong nadawat, imbes nga ibutang sa imong bulsa, mahimo nimong ibutang sa bangko. Ang Ecclesiastes 12:7 nagpakita nga ang lawas mubalik sa yuta ug natural nga mobalik sa yuta. Bisan pa, tungod kay ang espiritu ug kalag gihatag sa Dios, kung ang mga magtotoo mamatay, ang ilang mga espiritu ug kalag dili makapabilin sa materyal nga kalibutan ug busa kinahanglan nga mobalik sa espirituhanon nga kalibutan sa Dios. Bisan tuod sila mibalik ngadto sa Dios, adunay mga partikular nga detalye kon sa unsang paagi Siya naghan-ay alang kanila ug diin Siya nagbutang kanila.
Ang mga tudling nga gikutlo sa ibabaw kay gikan sa Daang Tugon. Magamit usab nato ang mga balaan sa Daang Tugon isip mga panig-ingnan sa pag-ilustrar nga ang mga espiritu ug kalag sa namatay nga mga magtutuo miadto sa Sheol. Ang mga espiritu ug kalag sa mga tawo sama kang Abraham, Isaac, ug Jacob mibalik gayod sa Diyos, apan ang Genesis tin-awng nagpakita nga ang ilang mga espiritu ug kalag anaa sa Sheol.
GISUL-UBAN SA MAHIMAYAON NGA LAWAS DIHA SA PAGKABANHAW
Ang espiritu ug kalag sa usa ka tawo mao ang tawo mismo, ug ang lawas sa usa ka tawo sama sa iyang bisti, nga klaro nga gipakita sa 2 Mga Taga-Corinto 5. Ang espiritu ug kalag sa tawo gisul-ob sa lawas, nga kung wala ang tawo hubo. Kung adunay usa ka tawo karon nga moabut sa among taliwala nga wala’y bisti, nagtuo ako nga dili kami mangahas sa pagtan-aw kaniya. Mahimo pa gani kita maghunahuna kon kini nga tawo nahimong buang ug abnormal. Kitang tanan nahigugma kang apostol Pablo, apan kon ang espiritu ug kalag ni Pablo ania dinhi nga wala ang iyang lawas, mangahas ba kita sa pagpakiglamano kaniya? Mahadlok ko nga kitang tanan mahadlok. Mahadlok mi kay naa siya sa abnormal nga kahimtang. Sa diha nga ang usa ka magtotoo mamatay, ang iyang espiritu ug kalag mahimulag gikan sa iyang lawas, ug ang kamatayon nahisulat sa tibuok niya. Ang kamatayon mas hugaw pa kay sa sala. Walay bisan unsa sa kamatayon nga madala sa atubangan sa Dios, tungod kay ang Dios mao ang Dios sa mga buhi, dili sa mga patay. Ang matag patay nga tawo kinahanglang maghulat hangtod sa pagkabanhaw, sa dihang ang iyang espiritu ug kalag masul-ob sa hustong paagi sa lawas, ayha pa siya makaduol sa Diyos.
Ang Daang Tugon tin-aw nga nag-ingon nga kon ang usa ka tawo moanhi aron sa pag-alagad sa Dios sa Balaan nga Dapit, siya kinahanglan nga magsul-ob sa hustong paagi. Dili siya mahimong hubo o adunay bisan unsa nga kahimtang sa kamatayon diha kaniya (cf. Exo. 28:40-43), tungod kay ang kamatayon dili madala ngadto sa puloy-anan sa Dios. Kung ang mga naluwas mamatay, dili usab sila makaadto sa puloy-anan sa Dios sa langit. Busa gibutang sa Diyos ang ilang mga espiritu ug kalag sa Paraiso sa Hades aron sila makapahulay ug maghulat didto. Unsa may ilang gihulat? Naghulat sila sa pagkabanhaw. Sa dihang mabanhaw na sila, ang ilang mga espiritu ug mga kalag isul-ob sa ilang mga lawas, ug ang kamatayon lamyon. Sa ingon, ang ilang hubo nga kahimtang mawala usab. Nianang panahona sila pagasul-oban sa mahimayaong mga lawas aron makasulod sa husto ug tukma ngadto sa puloy-anan sa Diyos, nga mao, ang walay kataposang gingharian sa Diyos.
Book Title: Way for a Christian to Mature in Life , Chapter 1(W. Lee)