01/08/2026
Ang Buta nga Naggiya sa Buta
Hunahunaa ang usa ka kalibotan diin ang mga tawo walay kahibalo sa espirituhanong mga tubag sa ilang kaugalingong kinabuhi, maong matag semana moadto sila sa usa ka tigulang nga lalaki sulod sa usa ka bilding, ug siya ang magdikta kanila kon unsay angay nilang hunahunaon. Dili niya sila pangutan-on kon unsay nakita nila sa ilang kaugalingon. Ang iyang giwali mao ra gihapon ang giwali sa laing tigulang nga nag-una kaniya. Magbunyag siyag mga bata, morag kahibalo siya kon unsay pagbaton og anak. Magkasal siyag mga magtiayon, morag kahibalo siya kon unsay pagkaminyo.
Dili na nimo kinahanglang hunahunaon pa kanang kalibotana. Nagpuyo na man ka niini.
Sa panahon ni Jesus, ang orihinal nga kahulogan sa kahibalo mao ang pagkahibalo gikan sa kaugalingong kasinatian. Wala kini magpasabot nga ibase lang ang imong gituohan sa imong nadunggan gikan sa uban. Ang tinuod nga kahibalo mao kadtong imong napamatud-an sa imong kaugalingong kasingkasing ug kinabuhi, ug ang tanang lain, dinungog-dungog ra.
Sa karaang mga templo, sa wala pa kining mga panahon sa kalibog ug dogma, ang pari dili mag-inusara sa altar. Ang iyang pari nga babaye nag-alagad sa iyang tapad. Karon, giabog na ang babaye palayo sa altar, ug gitagad na siya nga morag duol na sa sala.
Ug ania ang tinago nga pagkatalawan sa daghang pari karon: ang kahadlok sa s*x, nga gitabonan sa usa ka immature ug pakaaron-ingnon nga pagkamatarong nga moingon, "sala ang s*x." Sayop kaayo kana ug delikado nga panglantaw sa s*x, kay kon imong kondenahon ang mismong butang nga naghimo kanimo, dili nimo kini malimpyohan, imo ra hinuon kining gipugngan. Ug unsa may mahitabo kon pugngan ang usa ka butang? Dili kini mawala. Manago kini sa ilalom, ug mogawas ra gihapon sa hiwi nga paagi, diha sa kangitngit. Ug mao kana nga nahimo na kitang usa ka nasod sa mga bakakon.
Mao kini ang hinungdan nganong sige na lang ta og mata sa mga balita bahin sa mga pari nga nasakpan sa mga s*x scandal, sa kahakog sa kwarta ug titulo, ug sa pinakangil-ad sa tanan, sa pag-abuso sa mga bata. Siguradong mahitabo kana kon ang tawo magwali sa butang nga wala niya masabti. Mao kini ang buta nga naggiya sa buta.
Gikuha nila ang ilang awtoridad gikan sa Bibliya, usa ka libro nga sa sinugdan wala gisulat sa English. Apan tungod sa mabaw nga pagsabot sa English nga hubad, ilang gituohan ang tanan sa literal ug wala gyud mangutana. Tan-awa ang pinakaunang bersikulo sa Bibliya. Sa orihinal nga Hebreo, ang Dios gitawag og "ELOHIM", usa ka pulong nga plural, nagpasabot nga dili lang usa, ug anaa niini ang lalaki ug ang babaye. Sa kaugalingon niining pinulongan, ang sinugdanan sa Bibliya nag-ingon nga ang mga Dios ug mga Diosa maoy nagbuhat sa langit ug sa yuta. Amahan ug Inahan, nga nagkahiusa sa pagbuhat sa kalibotan.
Dili ba klaro na kana? Kon gusto nimong susihon, tan-awa lang ang imong palibot. Aron ka maanhi sa kalibotan, naghiusa sa sekso ang imong mama ug papa. Dili kana sala. Sagrado kana. Kana mismo ang paglalang. Ug mao ra usab kana sa tanang bahin sa kinaiyahan: aron makabuhat, kinahanglan ang babaye ug ang lalaki.
Nasayod niini si Jesus ug ang iyang mga tinun-an. Sa iyang kaugalingong pinulongan, ang Aramaiko, ang pulong alang sa "Espiritu" mao ang "Ruḥa", ug kini usa ka babaye nga pulong; sa Hebreo, "Ruach", nga babaye usab. Sa Ebanghelyo sa mga Hebreo, klaro nga miingon si Jesus, "Ang akong Inahan, ang Espiritu Santo." Ug ang iyang mga tinun-an dili mga lalaki nga nahadlok sa babaye. Si Pablo mismo misulat nga ang mga apostoles kauban ang ilang mga asawa nga magtutuo sa ilang paglakaw (1 Corinto 9:5). Ang pinakadakong sala sa mga simbahang Katoliko ug Kristiyano karon mao nga ilang gitangtang ang balaang prinsipyo sa pagkababaye: ang Inahan, ang laing katunga sa Dios.
Ang ilang kaugalingong kasulatan mismo maoy mosaksi batok kanila:
Genesis 2:18 — "Dili maayo nga mag-inusara ang lalaki."
1 Timoteo 3:2 — "Ang obispo kinahanglan nga bana sa usa lang ka asawa, mabinantayon, makapugong sa kaugalingon, maayo og pamatasan, ug kahibalong motudlo."
Genesis 2:24 — "Ang lalaki makighiusa sa iyang asawa, ug silang duha mahimong usa ka unod."
Panultihon 18:22 — "Ang makakita og asawa nakakita og maayong butang, ug nakadawat og pabor gikan sa Ginoo."
Hebreohanon 13:4 — "Ang kaminyoon kinahanglan tahoron sa tanan."
Ug tan-awa kon unsa nay nahitabo sa kaminyoon. Magpakasal ang mga magtiayon karon kay giingnan man sila sa mga buta nga tita ug lola nga nagpuyo kuno sila sa sala. Magminyo sila tungod sa kahadlok ug kaulaw, dili tungod kay ang ilang gugma mihinog na ngadto sa tinuod nga gugma ug sagradong panaghiusa. Ang kaminyoon nga gitahod nagpasabot og kaminyoon nga natawo gikan sa gugma, dili kaminyoon nga gihimo lang aron makaikyas sa husga sa ubang tawo.
Pangutan-a ang imong kaugalingon og usa ka matinud-anong pangutana. Nganong ang usa ka yanong mananambal sa bukid, nga walay titulo ug walay katedral, makaayo man sa masakiton ug makapapahawa sa mga nagsamok sa kalag, samtang ang pari, bisan pa sa tanan niyang bisti, dili makahimo? Tungod kay ang usa nagdala og buhi nga kahibalo, ug ang usa nagdala og hinulaman nga mga pulong.
Kining tanan dili pag-atake sa Kristiyanismo o sa Katolisismo. Usa kini ka pahinumdom nga mohunong na kita sa pagsunod nga buta sa awtoridad, ug magmapaubsanon kon unsa gyud ang atong tinuod nga nahibaloan ug unsa ra ang atong nadunggan. Ang tinuod nga pari dili maghimo kanimo nga buta, masinugtanon, ug dili mangutana nga karnero, ug dili siya magdikta o magwali og pakaaron-ingnon nga kamatuoran ibabaw sa imong kinabuhi. Itudlo ka niya balik ngadto sa imong kaugalingong pagbati sa kamatuoran sulod sa imong kasingkasing, aron moabot ang adlaw nga dili na nimo siya kinahanglanon.
Ang matag relihiyon gihimo unta aron mahimong relihiyon sa gugma. Dili sa kontrol, kahadlok, kalibog, o pagpugong.
Hinaot nga maangkon nato ang pagpaubos sa pag-angkon sa wala pa nato mahibaloi, ug ang kaisog sa pag-adto ug pagtan-aw gamit ang atong kaugalingong mga mata.
"Ang Gingharian sa Dios anaa sa sulod ninyo."
— Jesus, Lucas 17:21