18/08/2026
‘UA MATUA LE FA’ATUATUA
ASO SA: 16/08/2026
Rev. Lale Peteru
TEXT: Matthew 14:25-31
25Ua maliu atu Iēsu iā te i lātou i le leoleoga e fa o le po, ‘ua savali i luga o le vai. 26Ua iloa mai e le ‘au so’o o ia ‘ua savali i luga o le vai, ‘ona lātou atuatuvale ai lea, ‘ua fa’apea ane, “O le aitu; ‘ona lātou uiō ai lea i le mātata’u.
27Ona fetalai atu loa lea o Iēsu iā te i lātou, ‘ua fa’apea atu, “Ia outou loto tetele; o a‘u lava, ‘aua tou te mātata’u.
28Ua tali mai Peteru iā te ia, ‘ua fa’apea mai, “Le Ali’i e, ‘āfai o ‘oe, ‘ia e fetalai mai iā te a’u, ‘ou te alu atu iā te ‘oe i luga o le vai.”
29Ona fetalai atu ai lea o ia, “Inā sau ia.” ‘Ona alu ifo ai lea o Peteru nai le va’a, ‘ua savali i luga o le vai e alu iā Iēsu. 30Ua va’ai ia i le matagi ‘ua tetele, ‘ona fefe ai lea; ‘ona āfua ai lea ‘ona goto, ‘ua alaga, ‘ua fa’apea mai, “Le Ali’i e, ‘ia e fa’aola mai iā te a’u.”
31 ‘Ona ‘a’apa atu loa lea e Iēsu o lona ‘a’ao, ‘ua tago iā te ia, ‘ua fa’apea atu iā te ia, “O ‘oe na lē fa’atuatua itiiti, se a le mea ‘ua e māsalosalo vale ai?”
WEEK’S IBRA: Seasons of life. 2 Maturity.
TODAY’S IBRA THEME: Hard work deserves respect. E fa’aaloaloina le galue fa’amāoni.
INTRODUCTION.
‘Ua ‘ou suia le Tusi Faitau e Lāuga ai.
O lo o fa’aauau māfaufauga i le ‘Autū mai le vaiaso ‘ua te’a– “Seasons of Life – Vaitau o le Olaga.”
1.O le vaiaso ‘ua te’a, na fa’asolo māfaufauga i le ‘autū, “Nurture - Fa’afaileleina o le Ola.”
2.A’o le vaiaso nei, ‘ua liliu ane māfaufauga i le, –“Seasons of Life - “Maturity – ‘Ua matua.”
*Cambridge Dictionary: Maturity - Fully developed physically; full-grown.
*Theology: Maturity - is a lifelong process of growing in knowledge, character, and practical faith, anchored in Scripture and empowered by the Spirit.
O le va’ai lea Fa’amatā’upu Sislisili. O le soifuaga matua, ‘ua aofia ai le tino, māfaufau, loto ma le agaga. ‘Ua maua’a a’oa’oga a le Tusi Pa’ia, i le ola. ‘Ua ta’iala fo’i le musumusuga a le Agaga Pa’ia.
‘AUTŪ ASO SA: - “Hard work deserves respect. E fa’aaloalogia le galue fa’amāoni.”
O la’u fa’asāmoa lea. ‘Ua ‘ou suia le galue mālosi, i le galue fa’amāoni. O le fa’amāoni i ala o le Atua, o lagi soifua na, o le Ola Fa’atuatua, ‘ua matua.
DEVELOPMENT.
‘Ua ta’oto Polokalame fa’avae a Ekalesia Kerisiano e fa’afailele ma fa’aolaola ai le Ola o tagata.
‘Ae ‘oute fia tautala i Polokalame a le EFKS mo le fausia o le Ola Fa’ale-agaga o tagata Sāmoa mai le itiiti.
1. O le A’oga Faife’au.
>Faitau Pi. E fa’amāsani ai tamaiti i Mata’itusi ma Fa’aleoga.
II. Vasega muamua e o’o i le Vasega 6.
>‘Ua fa’aa’oa’o ai ‘ona tusitusi ma faitau tusi.
>‘Ua a’oa’o ai fo’i Matā’upu o le Poto Salalau, Tala o le Tusi Pa’ia, Matā’upu Silisili Fa’avae ma Talitonuga Fa’avae o le Ekalesia a Keriso.
III. O le Lotu a Tamaiti.
>E a’oa’o ai fa’atinoga o Tala o le Tusi Pa’ia.
>E a’o ai tauloto ma Pesega Fa’aleagaga (Songs).
IV. Fa’alāpotopotoga mo tagata mātutua.
(i) ‘Au Taumafai – Christian Endeavor. Bible Study.
>O su’esu’e i Tusi Pa’ia.
(ii). ‘Au Leoleo – Fono Tatalo. Prayer Meeting.
V. Parachurch organizations- Leadership training.
(i). Boys Brigade – 1940s.
(ii). Girls Brigade.
(iii). A’oga Aso Sa & Autalavou.- 1960s.
MATURITY – ‘UA MATUA.
O Polokalame ‘uma ia ma nisi, sa a’oa’oina ai le Olaga Fa’atuatua o tagata. ‘Auā e lē sologa lelei le Olaga. O taimi ‘ua lelei, o taimi fo’i ‘ua māsei. A’o taimi o faigatā, ma puapuagā, e lu’itauina ai le Ola Fa’atuatua.
O itūaso ia, e naunau ai le tagata fa’atuatua i le fia inu o lona agaga i le Fa’amasinoga Amiotonu a le Atua.
TĀTOU SU’ESU’E I LE MATAIO 14:1 – 33.
1. Mataio 14:1 – 13. O le tipi’esea o le ulu o Ioane le Papatiso: ‘Ua atuvale Herota Anetipa ‘ina ‘ua fetuleni atu tagata i le fa’aaloalo i le Papatisoga a Ioane. O fa’aaliga ia o le mata’utia o le si’omaga o le galuega a Iēsu.
2. Mataio 14:14 – 21.
O le fāgaina o le motu o tagata e 5,000 i ‘āreto e 5 ma I’a e 2. ‘Ua fa’aalia pea le mana o Iēsu, i vāvega.
O LE FA’ATUATUA ‘UA MATUA.
Na silafia e Iēsu, o le fasiotia o Ioane, o se fa’amata’u i tagata ‘ua mulimuli mai. Peita’i, o le fafagaina o le 5,000 i areto e 5, ma I’a e 2, o se vāvega e fa’atupu mālosi i le fa’atuatua o ona So’o.
Na ‘auina atu ona so’o i le va’a, i le isi itū; ‘ae alu na o ia i le mauga e tatalo. O le Tatalo, o le ‘au’upega e tāuluuluola ai le Fa’atuatua; se’i o’o ‘ina Matua (full-grown).
O TOFOTOFOGA O LE FA’ATUATUA.
Le malaga lea na afatia ai i totonu o le vasa. E lē gata o le mālosi o le matagi, a’o galu mālolosi. ‘Ua vāivāi fo’i e tau alo. ‘Ua fefefe.
O LEOLEOGA O LE PO.
Fai mai le tala a Mataio, na silafia e Iēsu le atuatuvale o ona so’o, ‘ae fa’ato’ā maliu ane Iēsu i le Leoleoga e 4 o le po. O le vaevaeina o le Po i Leoleoga, o le faiga a Fitafita Roma. E 4 vaega o Leoleoga o le Po.
1.6.00pm – 9.00pm.
2.9.00pm – 12.00am.
3.12.00am – 3.00am.
4.3.00am – 6.00am.
O Leoleoga ia, mo le saogalēmū i le pōgisā. O le Leoleoga, e fa’atino i le mataala. O le Leoleoga e 4, o le vaega tūgā lea o le po. O le itupō lea, ‘ua vāivāi le mataala. ‘Ua ‘e’eva ma ma’a’a laumata e pupula.
A’o le itūaso lea, e iloa ai le Fa’atuatua ‘ua matua. O le itūaso o le Tatalo fa’atauānau i le Atua ‘ia afio ifo lona mataala, ‘auā ‘ua ‘uma le mālosi fa’ale tino.
‘UA SAVALI IĒSU I LUGA O LE VAI.
Fai mai Mataio, ‘ua alu le po o māfatia le ‘au so’o i le tauivi ma le matagi ma le galu. ‘Ae i le taimi o le Leoleoga e 4, ‘ae va’aia loa Iēsu, ‘ua savali mai luga o galu ma le sou o le vasa. Na manatu le ‘au so’o, o se aitu. ‘Auā e leai se tagata ola, e savali mai luga o le vai, i le afā ma le sou o le vasa.
Peita’i, Mataio 14: 27: Ona fetalai atu loa lea o Iēsu iā te i lātou, ‘ua fa’apea atu, “Ia outou loto tetele; o a‘u lava, ‘aua tou te mātata’u.
Na oso vave fo’i Peteru i le fia fa’amāonia po o Iēsu moni lea. Fai mai Peteru,
*Mataio 14: 28 ‘Ua tali mai Peteru iā te ia, ‘ua fa’apea mai, “Le Ali’i e, ‘āfai o ‘oe, ‘ia e fetalai mai iā te a’u, ‘ou te alu atu iā te ‘oe i luga o le vai.”
‘Ua fia fa’amāonia e Peteru le tulaga Atua o Iēsu, i ona lagona fa’atagata.
*Mataio 14: 29 ‘Ona fetalai atu ai lea o ia, “Inā sau ia.” ‘Ona alu ifo ai lea o Peteru nai le va’a, ‘ua savali i luga o le vai e alu iā Iēsu. 30 ‘Ua va’ai ia i le matagi ‘ua tetele, ‘ona fefe ai lea; ‘ona āfua ai lea ‘ona goto, ‘ua alaga, ‘ua fa’apea mai, “Le Ali’i e, ‘ia e fa’aola mai iā te a’u.”
‘AUA LE VA’AI I LE GALU.
Na mana’o Peteru, e fia savali i luga o le vai, fa’apei o Iēsu. Na talia e Iēsu. O lo o pōgisā Peteru, e 5 mea ogaoga o lo o tutupu i le taimi lea.
(i).O lo o agi le Afā (ii). O le galu ma le sou. (iii). O le suāvai, e lē mafai ‘ona savali ai se tagata.
(iv). O le Leoleoga e 4, – o le ītūlā pōgisā.
(v). ‘Ua matuā vāivāi. ‘Ua ‘uma le mālosi fa’atagata.
O IĒSU, O LE FĪLĒMŪ O IA.
I le lutaluta o le Tau, ma le mata’utia o va’aiga ‘uma ia, ‘ae savali mai ai Iēsu e lē fa’agae’etia.
Galo nimo iā Peteru, e lē mafai e le nātura tagata, ‘ona fīlēmū i mea ogaoga ‘ua tutupu o le Olaga.
Fai mai le tala, na o sina taimi na tāula’i ai lana va’ai iā Iēsu, ‘ae ‘ua va’ai ifo i le galu, ‘ona fefe ai lea. Na afua ai ‘ona goto ifo. Na toe ‘alaga atu iā Iēsu i le fia ola.
Fai mai le tala,
*Mataio 14: 31 ‘Ona ‘a’apa atu loa lea e Iēsu o lona ‘a’ao, ‘ua tago iā te ia, ‘ua fa’apea atu iā te ia, “O ‘oe na lē fa’atuatua itiiti, se a le mea ‘ua e māsalosalo vale ai?”
O le taimi lava e ‘ave ‘ese ai o tātou loto mai le Atua, tatou te goto ifo ai.
O LE FA’ATUATUA MOTO.
E faigofie ‘ona taulagi lo tātou fa’atuatua, i taimi o le solo lelei. Taimi o le saogalēmū. Taimi o le mālosi ma le mālōlōina. Taimi o le tamāo’āiga ma tāgolima. A’o le fa’atuatua moto le na.
O LE FILEMŪ O LE ATUA I LE GALU & AFĀ.
O le matagi ma le Galu ma pōgisā o le Leoleoga e 4, lea na fefefe ai le ‘Au So’o, ‘ae na savali mai ai Iēsu ma le lē fa’agae’etia.
O mea lava ia o lo o tutupu i o tātou Olaga i ‘Āiga, Nu’u, Mālō e fa’apea fo’i i Ekalesia.
‘AUA LE VA’AI I LE GALU.
O mea mata’utia o le Foafoaga, ‘ua na o le Atua na te p**ea. Pei ‘ona fai mai le Failauga i le Aso Sa ‘ua te’a.
*Failauga 3: O le mea ma lona tausaga i mea ‘uma, ma ona lava po i mea ‘uma lava i lalo o le lagi.
O le matua o le fa’atuatua, tātou te ola ai ma le iloa, ‘ua tu’u matā-maga e le Atua mea ‘uma. E i ai mea e le au i ai le mafai o le tagata.
O ROMA FOU! O LE PŪLOU ‘APA.
O fa’alagiga ia o le A’oga i Leulumoega Fou. O le Pūlou ‘Apa, o le mālosi fa’afitafita o le Mālō o Roma. O miti na a le Ekalesia Sāmoa, mo le lumana’i manuia. Na ‘avea ai Leulumoega pei o le mālosi fa’afitafita o le Mālō o Roma, e tāpena mai ai tama e o i Mālua.
O LE TINEI-AFI.
*O le Tinei Afi. – O le fale lea sa i Leulumoega Fou, e susunu ai afi o olaga tuai, na alu atu ma le tagata i lona ‘aiga ma lona nu’u i tua. E a’o ai le fa’alogo, usita’i ma le ‘onosa’i.
‘Ia ulufale i Mālua; ‘ua Matua le fa’atuatua. ‘Ua sui le amio. ‘Ua fa’alogo ma usita’i. ‘Ua saunia fo’i le ola e fai ma Va’a ma Ipu o le Tala Lelei a Keriso.
O le ‘auala lea na ui mai ai o tātou mātua i ulua’i tausaga o le Galuega Fa’afaife’au. (Late 19th Cent - Early 1900Cent). O lātou na, na o atu Fa’amisionare i Papua ma isi motu o le Pasefika, ma maliliu ai.
A LĒ MAUA I LEULUMOEGA, E MAUA I MĀLUA, A LĒ MAUA I MĀLUA, E MAUA I TUA.
O tupulaga na, na faia le ‘Upu Tausi; “A lē maua ‘oe i Leulumoega, e maua i Mālua. A lē maua loa ‘oe i Mālua, e maua la ‘oe i tua; i le Galuega Fa’afaife’au i le nu’u.”
‘Auā o le a e alu ma nisi uiga vāivāi, e le’i susunuina ‘ia mu ‘uma i le Tinei-Afi i Leulumoega ma Mālua.
TOE VALA’AUINA REV. OKA FAUOLO E P**E I MALUA.
Fai mai Rev. Oka Fau’olo, o le finagalo o le ‘Au Toea’ina, na toe tōfia ai lā’ua ma lona faletua o So’oletaua, e P**e i le Kolisi i Mālua i le fa’ai’uga o le 1979/80. O le Miti a Tamā o le Ekalesia i taimi ia.
‘Ua toe 20 tausaga, ‘ona ‘uma lea o le Meleniuma 1.
O tupulaga lalovaoa, lātou te fa’aulufale le Ekalesia i le Meleniuma 2.
E tatau ‘ona tapena lelei ‘ia matua lo lātou Fa’atuatua (Spiritual Maturity), e fetaia’i ai ma suiga fou o le Lalolagi, i le Meleniuma 2.
(i). ‘Ua fa’atupula’ia le Tamāo’aiga o Sāmoa.
>‘Ua tupu fo’i le fa’a’oloaina o le ‘au faigaluega.
(ii). ‘Ua fotua’i mai Tekonolosi fou. O le a suia faiga.
O le a lu’itauina ai le Misiona a Keriso. O Afā ma Galu Lolo na, e matuā lōfia ai le Ekalesia a Keriso.
O LE LU’ITAUINA O LE FA’ATUATUA.
O le P**ega a Rev. Oka ma So’o Fauolo, na ma ulufale ai i le Kolisi i Mālua. E to’atele faife’au ‘ua tūla’i mai nei i Tofi Toea’ina ma Ta’ita’i o le EFKS fa’apea fo’i le EFKAS, na mātou a’o’oga ‘uma iā Rev. Oka ma So’oletaua.
Na lagona le leo o le uiō ma le muimui. ‘Auā ‘ua toe fa’aolaola e Rev. Oka Fau’olo ma So’oletaua le P**ega Fa’a-pūlou ‘apa a Roma Fou. Le Olaga Fa’a-Tinei-Afi i Leulumoega Fou.
Na manatu A’oa’o ma Faletua, ‘ua sāuā tele le Polokalame a Rev. Oka ma So’o. To’atele A’oa’o na fa’asala e Oka. E fa’alua ‘ona fa’asala a’u e Oka.
(i) ‘Ona e le’i malie Oka i le pupu’u o le ‘otiga o lo’u lauulu.
(ii). ‘Ona ‘ua lē fa’afo’i atu le suo, ma tu’u i le mea e tu’u ai i le fale o mea-faigaluega.
Na mātou toe galulue ma Oka ma So’oletaua i le P**ega a Apia i Sisifo, ma toe fa’amatala mai ai e Oka, le uiga o lona vala’auina e le ‘Au Toea’ina, e Toe Fuata’i le Kolisi i Mālua, ‘ona o suiga fou ‘ua fa’aolioli mai. E tatau ‘ona mālosi ma mautū le fa’atuatua o le ‘au faigaluega o tupulaga fou.
FA’AALIGA O LE FA’ATUATUA MATUA O REV. OKA FAUOLO.
Na mōlia Oka i luma o le ‘Au Toea’ina po o le 1997? ‘Ona ‘ua alu atu Oka i le pasi i le Aso To’ona’i na fai ai Fiafia a Tupulaga Talavou, ‘otegia fa’atasi ai ma le ‘Au Toea’ina o fai pea fiafia, ‘ae ‘ua ta le vavao o Faigalotu a Mālua i le 6.00pm.
Na Fono le ‘Au Toea’ina, ma poloa’iina ‘Oka, ‘ia tu i luma o le Fono Tele, e fa’ato’ese i le ‘Au Toea’ina.
I le taeao o le Aso Gafua na tau aofia ai le Fono Tele; na tu ai Oka ma fa’apea ana ‘upu.
“Talu lava ‘ina fa’au’u i lā’ua e fai ma faife’au mai le 1950s, sa p**e lava le Ekalesia i o la Ola. A fai mai e o i fea? Na fa’alologo lava usita’i ma o. O le usita’i lava lea iā Keriso, le Ao o le Ekalesia.
‘Afai la e i ai se amio ‘ua sesē a lā’ua ma lona to’alua i luma o le Atua, ‘ia fa’amāgalo mai lā’ua e le Atua.
‘Ae ‘āfai ‘ua lagomia le Tōfā a le ‘Au Toea’ina, ‘ona o le fa’atinoga a la tiute; o le mea la le na a le ‘Au Toea’ina. O le a la le uiga o le Sa o le faigālotu o le Fono Tele, e Leoleo e Mālua ma Leulumoega mai anamuā? E lē fa’apea a i ai Toea’ina, ‘ona soli ai lea o le Vavao o Faigalotu.”
‘Ona toe nofo lea i lalo.
I le matamata ita o le P**e a le ‘Au Toea’ina, ‘ona ‘ua tīgā i le alu atu o Oka tāofi Fiafia, ma ‘otegia fa’atasi ai ma Toea’ina sa i ai, ‘ona ‘ua ta le Vavao o le Faigalotu Afiafi, e le’i fefe ai Oka. Ha ha.
E le’i va’ai Oka i le P**e a Toea’ina, na fa’amata’u mai. Na tāula’i lana va’ai, “Ua ta le Vavao mo Faigalotu. ‘Ia fao fale tagata ‘uma, e fai lotu iā Iēsu.”
PESE AUALOFA - REV. OKA FAU’OLO & SO’O.
‘Ina ‘ua maliu Oka Fau’olo, na ma tūsia ma Vini le Pese aualofa mo Rev. Oka ma So’o. I lo ma talitonuga, fa’afetai ‘ua ma a’o’oga fa’afaife’au iā Oka ma So’o. E lē toe maua se isi e pei o Oka i le Ekalesia Sāmoa. O se ‘au’auna e matua i le fa’atuatua. E loloto lana Tōfā fa’ale-aganu’u Sāmoa. E mata’u i le Atua. E lē fefe fo’i i se tagata ola.
Na tu’itu’i mai e Nanai Viellani le ma potu i le 6.00am. Fai mai, “Ua maliu Oka.” Na ‘ou nofo a’e i luga, ma saofa’i loa i le piano. Na vave oso mai le fati i lo’u māfaufau. Na puna mai manatu ma ‘upu.
E 1.30pm, ‘ua ‘uma ‘ona fatu le Vi’i o Oka. E le’i tau su’eina ni ‘upu e fa’amatala ai lea ‘au’auna aogā a Keriso.
Na fa’apea mai le mātou Ekalesia EFKSNZ New Vision, o le a totogi o mātou pāsese ma le fānau e malaga i Sāmoa e ‘auai i Toe Sauniga o Rev. Oka Fau’olo; e lagiina ai le Pese aualofa i lea ‘au’auna a Keriso, ‘ua Matua lona Fa’atuatua.
Na mātou malaga i Sāmoa. Na usu ai le Vi'i o Oka Fau'olo, i lona Sauniga Fa'ale-āiga iā Ligaliga. Ma lona Toe Sauniga i le Malumalu EFKS i Fusi Safotulafai, 'ina 'ua 'uma le Molimau a So'oletaua.
O LE TALI O LE VI'I O REV. OKA FAUOLO:
Oka se, ‘Ua mālō le tau.,
Le faiva e ‘a’au aga’i i le āu.
Sa e tolo i le tai gau,
Sa e tofu i le tai tatau.
O lou Matai lea ‘ua vāla’au,
“Oka! Sau ua māe’a au fe’au.”
Fai mai le tatalo a Iēsu i le mauga o Olive, “Lo’u Tamā e, ‘aua le faia lo’u loto; a’o lou finagalo.”
E le’i fefe Iēsu i mea leaga ma sāuaga, e o’o i le Sātauro ma le Oti. ‘Aiseā? E P**e aoao le Atua.
'AUA LE FEFE I TAGATA, 'AE 'IA MATA'U I LE ATUA.
‘Aua tatou te va’ai i Galu ma Afā o fa’afītāuli, o fetuleni mai. E māgoto ai. Tāula’i le va’ai iā Iēsu.
Fa'ato'a fefe lava le tagata o le Atua, 'ina 'ua agasala i le Atua.
O le fa’amāoniga lenā, ‘ua matua lou fa’atuatua.
‘Ona o Iēsu,
AMENE.
*Ua 'ou tu'u fa'atasia le Lauga o le Vaiaso 'ua tuana'i ma le Lauga o le vaiaso nei.
Send a message to learn more