श्री छिन्नमस्ता भगवती सखडा, राजविराज, सप्तरी

सखडेश्वरी भगवती
प्राचिन छिन्नमस्ता मन्दिर
सप्तरी जिल्लाको सदरमुकाम राजबिराज देखि करिब १० कि.मी.दक्षिण तथा नेपाल भारत सिमानाको १ कि.मी. उत्तर छिन्नमस्ता गाउँ विकास समितिको सखडा गाउँमा एक विशाल पोखरीको उत्तरी डिलमा सुप्रसिद्ध सखडेश्वरी (छिन्नमस्ता) भगवतीको मन्दिर अवस्थित छ !
यो पौराणिक स्थल नेपालको पूर्वी तराई र भारतको विहार प्रान्तको क्षेत्र बिच “शक्तिमायी” बरदायनी देवी भगवती को रुपमा सु-प्रसिद्ध रहेको छ ! देवी भगवतीको प्रतिभालाई गहनतम रुपमा हेर्दा अति प्राचिन रहेको स्पष्ट हुन्छ ! यसमा प्राचीनता झलकिन्छ, केहिले भन्ने गर्दछन् ! दक्षिण भारत कर्नाटकका कर्नाटवंशीय राजा नान्यदेव सन् १०९७ मा मुसलमानी आक्रमणले गर्दा भागी पाटली पुत्र (पटना) हुदै मिथिला आइपुगेर सिमरौनगढ (बारा) मा राजधानी कायम गरे ! यिनै नान्यदेव वंशको पाँचौ पिंढीमा शक्रसिंह देव राजा भए ! आफ्नो नावालक छोरा हरिसिंह देवलाई राजगद्दीमा राखी आफु निर्वासितजीवन बिताउन सप्तरी तिर आए ! यिनी शक्रसिंह देवले नै आफ्नो कुलदेवीको रुपमा ती भगवतीको स्थापना गरि आफ्नो नामबाट देवीको नाम शक्रेश्वरी भगवती राखे ! हाल यता देवीको शिर नभएको ले केहि समय यता देखि छिन्नमस्ता भगवती पनि भन्न थालिएको हो ! १३४९ मा पुन: भारतीय मुसलमानहरुको आक्रमण भयो र मन्दिरको तोडफोड गर्ने अभियानमा उक्त शक्रेश्वरी मन्दिर पनि भताभुङ्ग गरियो ! सोहि समय देवीको मुर्ति पोखरीमा फालिएर पछी पोखरीको जिर्नोधार गरि मुर्ति फेला परे पनि शिर फेला परेन, जसले गर्दा त्यही शिरविहीन मूर्ति स्थापना गरियो ! संभवतः त्यसैले छिन्नमस्ता भनिएको हो !