09/07/2026
'पाँच–स' : साहित्य र सङ्गीतको माध्यमद्वारा विश्वमा आध्यात्मिक जागरणको अभियान ।
धेरैजना मित्रहरूले सोध्नुहुन्छ—'पाँच–स भनेको के हो?'
'पाँच–स' कुनै सामान्य नाम मात्र होइन; यो पाँचवटा 'स' को सुसंयोजनबाट बनेको एउटा आध्यात्मिक, साहित्यीक र मानवतावादी अभियान हो।
सनातन – साहित्य – सङ्गीत – साधना – समूह
यसको मूल उद्देश्य हो—साहित्य र सङ्गीतको माध्यमद्वारा विश्वमा आध्यात्मिक जागरण गर्नु।
धेरैलाई जिज्ञासा लाग्न सक्छ—यस्तो संस्था नेपालमा नभई दक्षिण कोरियामै किन स्थापना गरियो?
यसको उत्तर त्यहीँको यथार्थमा लुकेको छ।
दक्षिण कोरिया विश्वका विकसित राष्ट्रहरूमध्ये एक हो। त्यहाँ आधुनिक प्रविधि, आर्थिक समृद्धि, रोजगारी, सुविधा र भौतिक सम्पन्नताको कुनै कमी छैन। तर विडम्बना, यिनै सबै उपलब्धिहरूका बीच मानसिक तनाव, एक्लोपन, निराशा र आत्महत्याको दर संसारकै उच्चमध्ये रहँदै आएको छ। यो समस्या केवल नेपालीहरूको मात्र होइन; कोरियाली नागरिक र अन्य विदेशी समुदायले समेत भोगिरहेको साझा पीडा हो।
त्यही यथार्थलाई नजिकबाट देख्दा एउटा गम्भीर प्रश्न उठ्यो—
"जब सबै भौतिक सुविधा उपलब्ध छन् भने मानिस किन अझै दुःखी छ?"
लामो चिन्तन, अध्ययन र अनुभवपछि एउटा निष्कर्षमा पुगियो—
मानव जीवनको वास्तविक अभाव भौतिक वस्तुको होइन, आध्यात्मिक चेतनाको हो।
मन अशान्त हुँदा धनले शान्ति दिन सक्दैन। प्रविधिले सुविधा दिन सक्छ, तर उद्देश्य दिन सक्दैन। भवनले आश्रय दिन सक्छ, तर आत्मालाई आधार दिन सक्दैन।
यही अनुभूतिले 'पाँच–स' को जन्म गरायो।
तर अर्को प्रश्न पनि थियो—आध्यात्मिक जागरण कसरी गर्ने?
के केवल भाषण गरेर? के सेमिनार गरेर? के उपदेश दिएर?
हाम्रो निष्कर्ष स्पष्ट थियो—
उपदेशले कान छुन्छ, तर साहित्यले हृदय छुन्छ। भाषणले क्षणिक प्रभाव पार्छ, तर सङ्गीतले आत्मासँग संवाद गर्छ।
त्यसैले पाँच–स ले साहित्य र सङ्गीतलाई आध्यात्मिक जागरणको सबैभन्दा प्रभावकारी माध्यम बनाउने संकल्प गर्यो।
हाम्रो उद्देश्य कुनै धर्म, सम्प्रदाय वा विचारधाराको प्रचार गर्नु होइन। हाम्रो उद्देश्य मानिसलाई मानिससँग, संस्कृतिलाई चेतनासँग र जीवनलाई मानवीय मूल्यसँग जोड्नु हो।
हामी विश्वास गर्छौं—
साहित्यले सोँच बदल्छ।
सङ्गीतले मन बदल्छ।
साधनाले जीवन बदल्छ।
र जब जीवन बदलिन्छ, तब समाज र संसार पनि बदलिन्छ।
पाँच–स कुनै संस्था मात्र होइन; यो भौतिक प्रगतिसँगै आध्यात्मिक समृद्धिको खोज गर्ने मानवीय अभियान हो।
– पाँच–स (सनातन साहित्य सङ्गीत साधना समूह)
साहित्य र सङ्गीतको आवरण
विश्वमा आध्यात्मिक जागरण।।
