19/05/2026
भारतको मणिपुर राज्यमा १३ मे २०२६ को दिन एउटा अत्यन्तै हृदयविदारक दुर्घटना घट्यो, जहाँ शान्ति स्थापनाका लागि प्रयास गरिरहेका तीन जना वरिष्ठ ब्याप्टिस्ट पास्टरहरू नै हिंसात्मक आक्रमणको शिकार बने। मारिनुहुने पास्टरहरू:
१. रेभरेन्ड डा. भुमथाङ सितल्हौ (Rev. Dr. Vumthang Sitlhou): उहाँ मणिपुर ब्याप्टिस्ट कन्भेन्सनका पूर्व महासचिव र समुदायमा शान्तिदूतका रूपमा स्थापित आदरणीय व्यक्तित्व हुनुहुन्थ्यो। उहाँले भर्खरै मात्र विभिन्न जनजातिहरूबीच मेलमिलापका लागि पहल गर्नुभएको थियो।
२. पास्टर कैगौलुन ल्हुभम (Pastor Kaigoulun Lhouvum)
३. पास्टर पाओगौलेन सितल्हौ (Pastor Paogoulen Sitlhou)
यी पास्टरत्रय मणिपुरको चुरचन्दपुरमा आयोजित एउटा धार्मिक सभा तथा ख्रीष्टियान समुदायहरूबीच आपसी मेलमिलाप र शान्ति कायम गर्ने उद्देश्यले राखिएको बैठकमा सहभागी भएर आफ्नो घर काङपोक्पीतर्फ दुई वटा गाडीमा फर्कँदै थिए। काङपोक्पी जिल्लाको कोटजिम र कोटलेन गाउँको बीचमा पर्ने सडक खण्डमा हतियारधारी समूहले उनीहरूको गाडीमाथि अन्धाधुन्ध गोली प्रहार गरे।
यो हत्याकाण्डमा कसको हात छ?
मणिपुरको जातीय र राजनीतिक समीकरण अत्यन्तै जटिल छ र यो घटनापछि विभिन्न समुदाय र विद्रोही संगठनहरूबीच आरोप-प्रत्यारोप चलिरहेको छ:
• कुकी संगठनहरूको आरोप: यी पास्टरहरू कुकी-जो/थाडु (Kuki-Zo/Thadou) समुदायका थिए। कुकी नागरिक संगठनहरू (जस्तै कुकी जो काउन्सिल) ले यो आक्रमण नागा विद्रोही समूह NSCN-IM (जसमा तङ्गुल नागाहरूको बाहुल्यता छ) र ZUF (Zeliangrong United Front) को एउटा गुटले सङ्युक्त रूपमा गराएको आरोप लगाएका छन्।
• विद्रोही समूहहरूको खण्डन: अर्कोतर्फ, नागा विद्रोही संगठन NSCN-IM र ZUF दुवैले विज्ञप्ति जारी गर्दै यस हत्याकाण्डमा आफ्नो कुनै हात नरहेको दाबी गरेका छन्। उनीहरूले पनि यसलाई "कायरतापूर्ण र अमानवीय कृत्य" भन्दै भर्त्सना गरेका छन्। अनि मैतेई (Meitei) समूहहरूले पनि यसमा आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गरेका छन्।
घटनाको भित्री कारण र प्रभाव
मारिनुभएका रेभरेन्ड डा. भुमथाङ सितल्हौले नागाल्यान्ड र मणिपुरका ख्रीष्टियान अगुवाहरूलाई समेटेर कुकी र नागा समुदायबीच भइरहेको तनाव कम गर्न र शान्ति कायम गर्न मध्यस्थता गरिरहनुभएको थियो। शान्तिकै खोजीमा हिँडेका निहत्था धर्मगुरुहरूमाथि आक्रमण हुनुले सम्पूर्ण ख्रीष्टियान जगत् र उत्तर-पूर्वी भारतलाई स्तब्ध बनाएको छ। मणिपुरका मुख्यमन्त्री र भारतका विभिन्न ख्रीष्टियान फोरमहरू (Evangelical Fellowship of India र United Christian Forum) ले यस घटनाको कडा निन्दा गर्दै दोषीहरूलाई तुरुन्त कानुनी दायरामा ल्याउन सरकारसँग माग गरेका छन्।
Rev. Dr. Vumthang Sitlhou का छोरा Haominlun Sitlhou ले अन्त्येष्टिमा दिएको सन्देश एकदम मार्मिक छ:
“१३ मे २०२६मा बगेको यो रगत शान्ति, मुक्ति, न्याय, मेलमिलाप र हाम्रो राज्यमा शान्ति ल्याउने बलिदानी रगत बनोस्। प्रतिशोधका कामहरू रोकौँ...के हामी ख्रीष्टका सन्तान होइनौँ? … नागा, कुकी—के हामी जीवित परमेश्वरका सन्तान होइनौँ...प्रभुको नाममा र शान्तिको ठूलो हितका लागि, म मेरो पितालाई मार्नेहरूलाई क्षमा गर्दछु।”
शोकित परिवार तथा मण्डलीमाथि प्रभुको अनुग्रह रहिरहोस्!
******
धन्य मेलमिलाप गराउनेहरू,
किनभने तिनीहरू परमेश्वरका छोराहरू कहलाइनेछन् (मत्ती ५:९)।
