15/01/2026
Assalamualaikum
आज हामीले प्रयोग गरिरहेको खानेकुरा र हाम्रो माटो दुवै 'बिस्तारै मारिँदैछन्'। खेतीपातीलाई सजिलो बनाउने नाममा ठुला बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूले कसरी हाम्रो उब्जाउ जमिनलाई मरुभूमि (Banjar) बनाउने 'प्रोपोगान्डा' चलाइरहेका छन्, यसबारे सबैले बुझ्न जरुरी छ।
१. 'दवाइ' को नाममा माटोलाई विष (Chemical Trap)
कम्पनीहरूले बढी उब्जनीको लोभ देखाएर किसानको हातमा कडा रासायनिक मल र विषादी थमाइदिएका छन्। सुरुमा यसले उत्पादन बढाए जस्तो गर्छ, तर बिस्तारै माटोमा हुने मित्र जीव (जस्तै: गड्यौला र सूक्ष्म कीटाणु) लाई मार्छ। नतिजास्वरूप, माटोको प्राकृतिक प्राण मर्छ र केही वर्षपछि त्यो जमिन 'सिमेन्ट' जस्तै कडा र बाँझो बन्छ।
२. बीउमाथिको एकाधिकार (The Seed Conspiracy)
धेरै कम्पनीहरूले यस्ता 'हाइब्रिड' वा 'जीएमओ' बीउहरू बेच्छन्, जसबाट उब्जेको अन्न अर्को पटक बीउको रूपमा प्रयोग गर्न मिल्दैन। यसको मतलब, हरेक वर्ष किसानले ती कम्पनीकै ढोकामा पुग्नुपर्छ। यी बीउहरूलाई बचाउन अझ धेरै रासायनिक औषधि (Pesticides) चाहिन्छ, जसले माटोलाई झन् विषाक्त बनाउँछ।
३. कम्पनीहरूको षड्यन्त्र (Corporate Strategy)
कम्पनीहरूको मुख्य लक्ष्य किसानलाई आत्मनिर्भर बनाउनु होइन, बरु आफ्नो औषधिको 'ग्राहक' बनाइराख्नु हो। "माटोमा पोषक तत्व कम भयो" भन्दै अझ नयाँ र महँगा रासायनिक उत्पादनहरू बजारमा ल्याइन्छ। यो एउटा यस्तो चक्र हो, जहाँ माटो जति बिग्रिँदै जान्छ, कम्पनीको व्यापार उति नै बढ्दै जान्छ।
४. अर्गानिक खेतीलाई 'कमजोर' देखाउने भ्रम
प्राङ्गारिक वा मलखाद प्रयोग गरेर गरिने खेतीलाई "ढिलो हुने" वा "फाइदा नहुने" भनेर प्रचार गरिन्छ। तर वास्तविकता यो हो कि प्राङ्गारिक खेतीले माटोलाई सयौँ वर्षसम्म जीवित राख्छ, जबकि रासायनिक औषधिले १० वर्षमै जमिनलाई मरुभूमि बनाइदिन्छ।
हामीले के गर्ने?
आफ्नै स्थानीय र रैथाने बीउ जोगाऔँ।
रासायनिक विषादीको सट्टा जैविक मल र घरेलु उपचार पद्धति अपनाऔँ।
कम्पनीहरूको 'चलाखी' बुझौँ र माटोको प्राकृतिक शक्तिलाई मर्न नदिऔँ।
माटो बाँचे मात्र हामी बाँच्छौँ। यो कर्पोरेट खेलको विरुद्धमा आवाज उठाउनु आजको आवश्यकता हो। 🇳🇵🌱
#किसान_बचाऔं #माटोको_माया
