13/08/2026
Mohammed Hatta (1902–1980) was een van de belangrijkste leiders van de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging. Vandaag, op zijn geboortedag, staan we stil bij zijn impact als sleutelfiguur in de strijd voor een onafhankelijk Indonesië.
Hatta kwam als 19-jarige naar Rotterdam om te studeren aan de Nederlandsche Handels-Hoogeschool, een voorloper van de Erasmus Universiteit. Al tijdens zijn studententijd in Nederland zette hij zich actief in tegen het Nederlandse koloniale bewind, onder meer via de Indonesische studentenvereniging.
In 1927 werd hij samen met vier andere studenten gearresteerd op verdenking van opruiing. Tijdens het proces hield hij een krachtig pleidooi tegen het koloniale systeem. Het bleek een fiasco voor de Nederlandse staat: Hatta werd vrijgesproken. Na zijn studie keerde Hatta in 1934 terug naar Nederlands-Indië, waar hij de Indonesische bevolking meer politiek bewust wilde maken. Maar in 1934 arresteerde de Nederlandse overheid Hatta weer. Hij werd 8 jaar opgesloten in een gevangenenkamp.
Hatta bleef zich inzetten voor onafhankelijkheid, ook onder Japans bewind. Na de capitulatie van het Japanse leger in 1945 riep hij samen met Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uit. Pas in 1949 erkende Nederland Indonesië als zelfstandige staat, na een bloedige onafhankelijkheidsoorlog die vooral veel Indonesische levens heeft gekost.
Hatta is opgenomen in de Canon van Rotterdam Canon van Nederland en zijn nalatenschap leeft nog altijd voort in de stad. Zo is de Hattasingel naar hem vernoemd. Ook is er een studentenflat, het Hatta-gebouw, waar buitenlandse jongeren met een Erasmusbeurs wonen. In 1963 keerde Hatta terug naar Rotterdam en bezocht hij zijn oude opleidingsinstituut, de NEH.
📸: Souvereiniteitsoverdracht van Indonesië in het Paleis op de Dam, 27 december 1949. Foto: Joop van Bilsen, Anefo. Collectie Nationaal Archief Den Haag