28/08/2026
28 augustus: H. Augustinus van Hippo (354-430), bisschop, kerkvader en kerkleraar.
Aurelius Augustinus is één van de grootste kerkvaders van de Kerk. Hij was een zoon van H. Monica, die een dag vóór hem wordt herdacht. Hij kwam uit Thagaste, het huidige Souk Ahras in Algerije. Als jongeman was hij niet geïnteresseerd in het christendom en joeg een carrière na als retoricus; hij werd daarin eerst leraar in Carthago (Tunesië) en later aan het hof van Milaan.
Op zijn achttiende, in 372, kreeg hij een relatie en kreeg een zoon, Adeodatus. Hij was niet met zijn vriendin gehuwd en beëindigde de relatie na dertien jaar, omdat hij God zuiver wilde dienen en dat niet kon verenigen met zijn lichamelijke hartstochten. Hij definieerde uiteindelijk seksualiteit als ondergeschikt aan vriendschap, omdat begeerte en de vrije wil niet altijd met elkaar verenigbaar zijn. Zijn zoon stierf op jeugdige leeftijd.
Hoewel Augustinus eerst het manicheïsme (waarin het dualisme centraal staat) als geloof aanhing, zwoer hij dat later af; zowel door toedoen van zijn moeder H. Monica (feest 27 augustus) als door de preken van de bisschop van Milaan, H. Ambrosius (feest 7 december), die Augustinus met Pasen 387 zou dopen.
Aan zijn bekering ging het beroemde Tolle Lege (lett: Neem op en lees) verhaal vooraf: hij zou kinderen dit hebben horen roepen, waarna hij naar huis ging, de Bijbel willekeurig opensloeg en las dat hij zich moest ontdoen van ontucht en losbandigheid.
Augustinus werd door het volk in 396 tot bisschop van Hippo Regius uitgeroepen, het huidige Annaba in Algerije. Daar schreef hij zijn beroemde Belijdenissen. Als bisschop ontpopte hij zich tot een groot predikant, pastoor en auteur. Hij stichtte in Hippo een leefgemeenschap, voor wie hij een regel schreef. Dit werd de regel van de augustijnen, die de basis is van vele kloosterorden. Hij liet zich inspireren door het neoplatonisme van Plotinus en bestreed vele dwalingen , zoals het donatisme (die tegen de sacramentenleer waren) en het arianisme (die Jezus niet als God erkenden).
Augustinus benadrukte sterk het belang van Gods genade, waarmee hij tegenover Pelagius kwam te staan, die meende dat de mens geen goddelijke genade nodig heeft om tot verlossing te komen, maar dat de menselijke wil zelf in staat is tot een zondeloos leven.
Augustinus weerlegde dat met zijn theologie over de zondeval en de goddelijke genade en had uiteindelijk zoveel gezag, dat het pelagianisme door de paus en het Concilie van Carthago in 418 is verworpen. Augustinus heeft een enorm oeuvre op zijn naam staan, waarvan de Belijdenissen, Over de Stad Gods en Over de Drie-eenheid tot de belangrijkste worden gerekend.
Hippo was een Romeinse stad en werd, mede door toedoen van Augustinus, een bruisend centrum van het christendom. In het jaar van Augustinus’ dood werd de stad door de Vandalen vernietigd. Zijn relieken kwamen na vele omzwervingen in 720 in de augustijner San Pietro in Ciel d’Orobasiliek in Pavia, Italië, waar ze hervonden werden in 1362. Na een periode in Milaan kwamen ze in Pavia terug in 1896 en rusten daar sindsdien in een prachtige reliekschrijn.
Augustinus werd in 1295 uitgeroepen tot kerkleraar en is samen met Ambrosius, Hiëronymus en Gregorius de Grote één van de vier grote Westerse kerkvaders. Hij is patroonheilige van o.a. theologen, bibliothecarissen en boekbinders.
Bronnen en meer informatie: https://www.kenteringen.nl/heilige-van-de-dag/08-augustus/28-augustus/
