12/02/2024
In Memoriam: Martin Janssen
Afgelopen zondag overleed Martin Janssen, arabist en journalist.
In de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw was hij actief in de Utrechtse St. Willibrorduskerk als acoliet en cantor. Hij schreef artikelen voor Rorate (het blad van de Stichting Sint Willibrord Omroep/RKZ). Ook nam Martin het initiatief voor de bezinningsavonden voor jongeren en oudere jongeren o.l.v. pater Winand Kotte die bij Martin thuis werden gehouden. Met na afloop een gezellige borrel bij Martin of in de binnenstad. De PK therapie avonden zoals we deze waarderend noemden.
Twee anekdotes tekenen het zelfstandige karakter van Martin.
Martin en ondergetekende togen naar de jaarlijkse manifestatie van de (progressief katholieke) Acht Meibeweging in Den Bosch bewapend met tassen vol met periodieken (Rorate en de Kerkklokken) folders en boekjes van onze kerk en pater Kotte. We stelden ons aan de organisatie voor als kritische basisgemeente die in onmin leeft met de plaatselijke bisschop en vroegen om een stand voor onze lectuur. Hierop werden we allerhartelijkst begroet en kregen terstond een tafel toegewezen. Naar de inhoud van de lectuur werd niet gekeken. Op de toegewezen tafel spreidden we ons materiaal uit met een bordje 'gratis'. Tegen het einde van de dag waren alle folders en boekjes meegenomen door de bezoekers van deze dag. Dit is ons vanwege 'rechtsstatelijke' bezwaren tegen onze kerk nooit gelukt op de jaarlijkse dag van het meer orthodoxe C.R.K. (Contact Rooms Katholieken).
Een andere keer togen we naar de open dag van het Ariënskonvikt in Utrecht. We dachten indertijd serieus na over een mogelijke priesterroeping, maar koesterden anderzijds weinig illusies over de mate waarin we welkom waren. Dus bedacht Martin van te voren een waardige exit. Snel na binnenkomst werden we apart genomen door een priesterstudent die ons vertelde dat er enige paniek was ontstaan door onze komst (van 2 'kottelieke' acolieten) en dat we mochten blijven zolang we niet de illusie hadden dat... Door de wellevende en eerlijke wijze waarop de priesterstudent openheid van zaken gaf, konden we hiermee leven en maakten we het beste van de dag. Tijdens het afsluitende koffie drinken na de maaltijd, kwam een andere priesterstudent naar kardinaal Simonis met de boodschap: "Eminentie uw taxi is gearriveerd". Terstond stond Martin op en riep fier: "dat is onze taxi!" We bedankten voor de geslaagde dag, gingen van de zolderetage naar beneden en stapten in de taxi. Twee straten verder stapten we weer uit omdat Martin daar woonde.
Als correspondent in Damascus en Amman voor diverse kranten schreef Martin vaak over de benarde situatie van de christenen in het Midden Oosten. Zijn visie week af van het geaccepteerde narratief, zeker w.b. Syrië. Met veel tact probeerde hij toch zoveel mogelijk van zijn observaties en aanbevelingen in zijn artikelen te stoppen. Niet zelden was hij teleurgesteld wanneer desondanks weer in zijn artikelen was geknipt. Een gunstige uitzondering hierop vormde volgens Martin het Friesch Dagblad. Martin werkte ook als adviseur van SGP Europarlementariër Bas Belder die hij zeer waardeerde. Zowel Martin als de SGP waren in die dagen oprecht bekommerd om het lot van christenen in de (islamitische) wereld. Dit schiep een natuurlijke en sterke band. In protestants reformatorische kring (o.a. in het RD) signaleerde Martin tot zijn spijt de laatste jaren een geleidelijke omslag ten gunste van de wensen van de islam en de Palestijnen. Martin maakte ook gewag van de bezorgdheid van christenen in het Midden Oosten over het westen. Een citaat van hem uit het interview van RD met Martin (RD van 15-5-2021) illustreert dit treffend.
"Laat ik vooropstellen dat christenen in het Midden-Oosten zich meer zorgen om ons maken dan wij om hen. Zij zien de secularisatie en de opkomst van de islam in Europa als een veel grotere bedreiging dan wijzelf."
De laatste jaren werkte Martin vanuit huis (Heerlen) eveneens voor het CBS en andere organisaties. Hij zat nog vol plannen. Zo wilde hij een boek schrijven waarin hij het christendom (c.q. de RK Kerk) verdedigde tegen de islam, andere religies en het atheïsme/secularisme. Het is er helaas niet meer van gekomen. Met enige regelmaat deelde hij met mij zijn zorgen over het huidige pontificaat dat hij (net als ondergetekende) steeds minder begreep en waardeerde. Zijn terminale ziekte en zijn naderende einde accepteerde als een voldongen feit. Gedreven, gelovig en pragmatisch als hij was.
Moge hij rusten in vrede.
Eric Wolthuis
PS: Onderstaande link: het goede in memoriam van Anton de Wit!
Foto: links Martin Janssen (20 mei 2023 in Heerlen)
