30/09/2016
Namens 120.000 rijksambtenaren geeft de Groepsondernemingsraad Rijk het volgende signaal af:
Laat de professional zijn werk doen
De Groepsondernemingsraad Rijk is de ondernemingsraad van de Rijksoverheid en behartigt de belangen van de medewerkers en organisaties binnen de Rijksoverheid.
Het ambtenarenapparaat is essentieel voor de realisatie van het beleid en voor het dich-ten van de kloof tussen de politiek, rijksoverheid en burger.
Het is nu zaak dat het vertrouwen van de burger in de rijksoverheid en de politiek wordt hersteld. Door blijvend kwaliteit te bieden kan de rijksoverheid hieraan een positieve impuls geven. Door heldere communicatie, minder regels en door het leveren van kwaliteit komt de burger weer centraal te staan.
Wij pleiten ervoor dat de politiek zich primair richt op beleid en de bedrijfsvoering aan de departementen laat. Wij vragen dan ook om geen grote reorganisaties/structurele wijzi-gingen door te voeren en om het achterwege laten van bezuinigingen zonder heldere inhoudelijke keuzes.
Belangrijk voor het leveren van kwaliteit is een vitaal ambtenarenapparaat. Duurzame inzetbaarheid van de ambtenaar is essentieel.
Wij dagen de politiek uit om samen met ons voor kwaliteit te gaan.
Onderstaand wordt een en ander nader toegelicht.
Dichten kloof rijksoverheid en burger
Momenteel is er sprake van een kloof tussen politiek, de rijksoverheid en de burger. Er is onvoldoende vertrouwen in de politiek en in de rijksoverheid. Wij zien hier een rol weggelegd voor de rijksambtenaren om deze kloof te dichten. Dit door een goed product te leveren en dicht bij de burger te staan. Dit vereist dat kwaliteit weer centraal moet staan en dat het ambtenarenapparaat een afspiegeling van de maatschappij is.
Oppassen voor structuurwijzigingen
De afgelopen taakstellingen hebben geleid tot vele opeenvolgende structuurwijzigingen en daaruit voortvloeiende organisatiewijzigingen. Deze dwingen de rijksambtenaar te vaak om de focus te richten op de eigen organisatie en bedrijfsvoering in plaats van op de te leveren dienst. Maar dat is niet waar wij mee bezig zouden moeten zijn. Wij zijn er “Voor Nederland”. Daarvoor willen wij onze beschikbare capaciteit inzetten.
Wij vragen u om niet te lichtzinnig te grijpen naar structuurwijzigingen. Dat komt het draagvlak, de motivatie en kwaliteit van dienstverlening niet ten goede.
Geen bezuinigingen zonder heldere inhoudelijke keuzes
Wij pleiten ervoor om, indien bezuinigingen noodzakelijk zijn, niet te kiezen voor de kaasschaaf-methode, maar daadwerkelijk inhoudelijke keuzes te maken. Wij dagen de politiek uit om in dat geval concreet aan te geven welke taken er komen te vervallen.
Hoedt u voor schijnefficiency
De afgelopen tien jaar is fors ingezet op het efficiënter inrichten van bedrijfsvoering door middel van kostenbesparing. Te vaak was er echter sprake van het behalen van schijn-efficiency. Taken zijn optisch zogenaamd verdwenen, maar zijn in de praktijk simpelweg bij andere functies ingeschoven. Een voorbeeld is het verleggen van administratieve taken van ondersteunende functies naar primaire functies.
De centralisatie en concentratie van de bedrijfsvoering kent zijn grenzen en momenteel schieten deze door, met nadelige gevolgen voor de primaire taken van bijvoorbeeld
Defensie, Belastingdienst, Rijkswaterstaat, IND, DJI en Raad voor de rechtspraak.
De grote uitvoeringsorganisaties zijn van essentieel belang voor de doeltreffendheid en dus de kwaliteit van de dienstverlening van de Rijksoverheid. Zij zijn in belangrijke mate bepalend voor de beeldvorming van de Rijksoverheid en hebben impliciet een grote impact op het vertrouwen van de burger in de Rijksoverheid.
Voorkom kennisverlies
Ook zien we dat snelgenomen besluiten betreffende taakstellingen en bijbehorende reorganisaties kennisverlies met zich meebrengen, welke later weer moeizaam moet worden opgebouwd (denk aan bijvoorbeeld de problematiek bij de AIVD) of leiden tot veelvuldig inhuur van externen.
Geen grote gebaren…
In de “daadkrachtige besluiten” van de afgelopen jaren werden de bestaande structuren c.q. werkwijzen vaak omgegooid. Het effect is een pendelbeweging: de nadelen van de ene keuze moeten met de andere keuze weer ongedaan worden gemaakt, maar ook de andere keuze heeft ongewenste gevolgen, die door de beweging terug weer moeten worden opgevangen. Een voorbeeld hiervan is centraliseren en dan weer decentraliseren. Dit vergt veel energie en gaat ten koste van de focus en daarmee de kwaliteit van de dienstverlening.
Laat de professional zijn werk doen
Om kwaliteit te kunnen leveren dient de focus binnen de rijksoverheid te liggen op ambtelijke kwaliteit door vakmanschap.
Voor een vitaal ambtenarenapparaat is het noodzakelijk dat er sprake is van een duurzame inzet van de rijksambtenaar, met oog voor voldoende ontwikkelingsmogelijkheden en mobiliteitskansen.
In dit licht verbazen we ons tevens over het mogelijk eenzijdig invoeren van “normalisatie rechtspositie ambtenaren”.
Gezien de vergrijzing onderschrijven wij het belang van nieuw bloed binnen de Rijksoverheid. Wij pleiten voor een evenwichtig beleid waarbij, naast aandacht voor duurzame inzet van ambtenaren, er ook oog is voor afvloeiingsmogelijkheden voor oudere medewerkers, zodat ruimte wordt geboden aan de volgende generatie, waarbij kennisbehoud wordt geborgd.
Wij erkennen in dit verband het belang om ook kansarme jongeren in dienst te nemen en door goede coaching een tweede kans te bieden. Hierdoor wordt een betere af-spiegeling van de maatschappij binnen het ambtenarenapparaat bereikt en daarmee de kloof tussen de rijksoverheid en de maatschappij verkleind. Op deze wijze geeft de Rijksoverheid een positief signaal af richting de volgende generatie.
De wereld van de Rijksoverheid kenmerkt zich door de beweeglijkheid van de
omgeving. Om hier adequaat op te kunnen reageren, hebben we behoefte aan een flexibele organisatie, die toestaat dat er verschillende manieren van aanpak of organisatievormen naast elkaar kunnen bestaan. Er is geen sprake van one-size-fits-all.
Als Groepsondernemingsraad Rijk vinden wij het belangrijk dat de politiek zich met name richt op beleid en dat de wijze waarop de bedrijfsvoering invulling krijgt zoveel mogelijk buiten het politieke domein blijft. Anders gezegd: vanuit de politiek sturing op wat er moet gebeuren. Hoe dit gebeurt is aan het rijksapparaat.
