14/05/2026
🇳🇱⬇️
ՀԻՍՈւՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՀԱՄԲԱՐՁՄԱՆ ՏՈՆ
Տոնը նշվում է Քրիստոսի Հարության 40-րդ օրը: Հարությունից հետո Քրիստոս 40 օր մնում է երկրի վրա և երևում առաքյալներին ու հավատացյալներին: Այդ ընթացքում Հիսուս Իր վարդապետությունն է ուսացանում նրանց, իսկ վերջին հանդիպման ժամանակ օրհնում ու պատգամներ տալիս առաքյալներին, որից հետո համբարձվում է երկինք:
Քրիստոսի Համբարձման մասին վկայում են Ս. Մարկոս և Ս. Ղուկաս ավետարանիչները, ինչպես նաև՝ «Գործք Առաքելոց»–ը։ «Եվ Ինքը` Տեր Հիսուս, նրանց հետ խոսելուց հետո, դեպի երկինք վերացավ և նստեց Հոր աջ կողմը» (Մարկ. 16:19):
Հայ Առաքելական եկեղեցին Համբարձման տոնին հիշատակում է նաև Ամենայն Հայոց կաթողիկոսության Աթոռը Սիս քաղաքից Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին փոխադրելը: Ի հիշատակություն պատմական այդ օրվա` Ս. Էջմիածնում Համբարձման տոնի առթիվ մատուցվող Ս. Պատարագի ընթացքում Իջման Ս. Սեղանի առջև կատարվում է նաև Հայրապետական մաղթանք:
Քրիստոսի Համբարձման տոնն ուղեկցվում է նաև ժողովրդական հանդիսություններով և կոչվում է Ջանգյուլում (գյուլ` նշանակում է վարդ, ծաղիկ): Հնում Համբարձման օրվա տոնակատարությունները սկսվում էին չորեքշաբթի օրը: Կանայք այդ օրն անվանում էին «Ծաղկամոր կիրակի»:
Ծաղկամայրն ըստ ավանդության քրիստոնյա Վարվառե կույսն է, ով փախչելով կռապաշտ հորից՝ ապաստանում է Աշտարակի մոտ գտնվող Արայի լեռան քարանձավում: Հայրը հետապնդում է աղջկան, գտնում և սպանում նրան: Նահատակվելուց առաջ Վարվառեն Աստծուն խնդրում է, որ ծաղիկ և կարմրուկ հիվանդություններ ունեցող մանուկները բժշկվեն իր անունով: Աստված կատարում է նրա խնդրանքը, և Վարվառեի բարեխոսությունը խնդրող ծնողների զավակներն ազատվում են այդ հիվանդություններից: Այդ քարանձավը դարձել է ուխտատեղի: Քարանձավի պատերից մշտապես ջուր է հոսում, որն ունի բուժիչ հատկություն: Ժողովուրդն հավատացած է, որ այդ ջուրը Վարվառե կույսի արցունքներն են:
Տոնը Հայաստանի տարբեր շրջաններում յուրովի է նշվում: Սակայն նախապես կատարվում է ծաղկահավաք: Տոնի ժամանակ ամենուրեք կատարվում է վիճականահություն և պարզվում, թե տվյալ տարում որ աղջիկն է ամուսնանալու: Տոնի օրը ջրով լի կժերի մեջ գցում են ծաղիկների տերևներ և աղջիկներին պատկանող զանազան իրեր: Այնուհետև դեռահաս մի աղջկա հագցնում են հարսի զգեստ, վերցնում կժերը, ծաղիկները և շրջում տնետուն: Այս ամենը զուգորդվում է երգերով, կատակներով և հանգանակություններով: Հետո սկսվում է վիճակահանությունը. ում պատկանում է կժից դուրս բերված առաջին իրը, նրան մոտալուտ ամուսնություն է սպասվում: Կժից հանում են մյուս իրերը, որոնց տերերին խրատներ և բարեմաղթանքներ են բաշխվում:
🇳🇱 FEEST VAN DE HEMELVAART VAN ONZE HEER JEZUS CHRISTUS
De Armeense Kerk viert het Feest van de Hemelvaart van onze Heer op de veertigste dag na het feest van de Glorieuze Verrijzenis van onze Verlosser Jezus Christus.
Na Zijn Verrijzenis en overwinning op de dood bleef Christus veertig dagen op aarde en verscheen Hij herhaaldelijk aan Zijn discipelen. Op de veertigste dag werd Christus voor de laatste keer door Zijn discipelen gezien. Hij zegende hen en liet hun instructies achter, waarna Hij opsteeg naar de hemel.
Op deze dag viert de Armeense Kerk ook de verplaatsing van de zetel van het Katholicosaat van Alle Armeniërs van de stad Sis naar de Moederzetel van Heilig Etsjmiadzin.
Twee evangelisten, de heilige Marcus en de heilige Lucas, getuigen van de Hemelvaart van Christus. Ook in de Handelingen van de Apostelen wordt hierover verteld.
Na een laatste ontmoeting van Christus met de elf overgebleven apostelen schrijft de heilige Marcus: “Nadat de Heer tot hen gesproken had, werd Hij opgenomen in de hemel en zette Hij Zich neer aan de rechterhand van God.” (Marcus 16:19)
De heilige Lucas beschrijft het uitgebreider: “Hij leidde hen naar buiten tot bij Bethanië, hief Zijn handen op en zegende hen. En terwijl Hij hen zegende, ging Hij van hen heen en werd opgenomen in de hemel. Zij aanbaden Hem en keerden met grote vreugde terug naar Jeruzalem. Voortdurend verbleven zij in de tempel om God te loven en te prijzen. Amen.” (Lucas 24:50-53)
De mooiste beschrijving van de Hemelvaart vinden wij echter in het boek Handelingen: “Toen Hij dit gezegd had, werd Hij voor hun ogen omhooggeheven, en een wolk onttrok Hem aan hun blik. Terwijl zij nog strak naar de hemel staarden terwijl Hij opvoer, stonden plotseling twee mannen in witte gewaden bij hen. Zij zeiden: ‘Mannen van Galilea, waarom staat u naar de hemel te kijken? Deze Jezus, die van u is opgenomen naar de hemel, zal op dezelfde wijze terugkomen als u Hem naar de hemel hebt zien gaan.’” (Handelingen 1:9-11)
De hymne die in de Armeense Kerk op Hemelvaartsdag wordt gezongen, bezingt het wonder van Christus’ Hemelvaart naar de hemel en de nederdaling van de Heilige Geest op de apostelen.