30/05/2026
KULIAH MAGHRIB
📅 30 Mei 2026
🕌 Masjid Al-Ikhlas TBK
🎙️ Ustaz Abd Mukti Baharudin
📖 Kitab: Ibadat Dalam Fiqh Syafii
📝 Tajuk: Sumber-Sumber Fiqh
Fiqh Islam merupakan himpunan hukum-hakam syarak yang mengatur kehidupan seorang Muslim dalam hubungan dengan Allah SWT, sesama manusia dan alam sekeliling. Segala hukum yang diputuskan oleh para ulama tidak lahir daripada akal semata-mata, sebaliknya bersandarkan kepada sumber-sumber yang telah ditetapkan oleh syarak.
Empat sumber utama fiqh ialah:
1️⃣ Al-Quran 2️⃣ Al-Sunnah 3️⃣ Al-Ijma' 4️⃣ Al-Qias
1. Al-Quran
Al-Quran merupakan kalam Allah SWT yang diturunkan kepada Nabi Muhammad SAW sebagai petunjuk bagi seluruh manusia. Ia menjadi sumber hukum yang paling utama dan tertinggi dalam Islam.
Firman Allah SWT:
"Sesungguhnya Al-Quran ini memberi petunjuk ke jalan yang paling lurus." (Surah Al-Isra': 9)
Daripada Al-Quran, para ulama mengeluarkan hukum-hakam berkaitan ibadah, muamalat, kekeluargaan, jenayah dan pelbagai aspek kehidupan.
2. Al-Sunnah
Al-Sunnah ialah segala perkataan, perbuatan dan pengakuan Rasulullah SAW yang menjadi penjelas kepada Al-Quran.
Firman Allah SWT:
"Apa yang dibawa oleh Rasul kepada kamu maka ambillah, dan apa yang dilarangnya maka tinggalkanlah." (Surah Al-Hasyr: 7)
Contohnya, Al-Quran memerintahkan solat, tetapi cara pelaksanaannya diterangkan oleh Rasulullah SAW melalui sunnah Baginda.
3. Al-Ijma'
Ijma' ialah kesepakatan para ulama mujtahid pada suatu zaman mengenai sesuatu hukum syarak selepas kewafatan Rasulullah SAW.
Ijma' menjadi panduan penting dalam memastikan kesatuan umat dan mengelakkan kekeliruan dalam memahami agama.
4. Al-Qias
Qias ialah menetapkan hukum bagi sesuatu perkara baharu dengan membandingkannya kepada perkara yang telah mempunyai hukum berdasarkan persamaan sebab (illah).
Sebagai contoh, pengharaman dadah diqias kepada arak kerana kedua-duanya memabukkan dan merosakkan akal.
Kata-Kata Ulama
Imam Asy-Syafii رحمه الله berkata:
"Tidak halal bagi seseorang memberi hukum dalam agama Allah melainkan berdasarkan ilmu daripada Al-Quran, Sunnah, Ijma' dan Qias."
Imam Malik رحمه الله p**a berpesan:
"Tidak akan baik generasi akhir umat ini melainkan dengan apa yang telah memperbaiki generasi awalnya."
Pengajaran
🔹 Al-Quran dan Al-Sunnah adalah asas utama dalam memahami agama. 🔹 Ijma' dan Qias menunjukkan keluasan serta keanjalan syariat Islam dalam menghadapi isu-isu semasa. 🔹 Memahami sumber fiqh membantu umat Islam menerima sesuatu hukum dengan yakin dan berlandaskan ilmu. 🔹 Agama Islam dibina atas dalil dan panduan wahyu, bukan semata-mata pandangan atau perasaan manusia.
Semoga Allah SWT mengurniakan kepada kita kefahaman yang benar terhadap agama-Nya serta menjadikan kita dalam kalangan mereka yang beramal berdasarkan ilmu yang sahih.
"Barangsiapa yang Allah kehendaki kebaikan baginya, Allah akan memberikan kefahaman kepadanya tentang agama." (Hadis Riwayat Al-Bukhari dan Muslim)
