31/03/2026
KT-221
3-10-2003/2:00pm
မကွေးတိုင်း ဂန့်ဂေါမြို့နယ် အနောက်ဂန့်ဂေါ မုံလယ်တောရကျောင်း ပဓာနနာယကဆရာတော် ကျေးဇူးတော်ရှင် အဂ္ဂမဟာ ကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ မုံလယ်တောရဆရာတော်ဘုရားကြီး။
ကျိုင်းတုံမြို့ မုံလယ်တောရ ဓမ္မရိပ်သာ အမှတ်-၂ တိုက်ခွဲ ကျောင်းတိုက် ဓမ္မာရုံကြီးပေါ်တွင် ၃-၁၀-၂၀၀၃ ခုနှစ် နေ့ (၂)နာရီအချိန် ဟောကြားဆုံးမတော်မူအပ်သော
“ ကလေးဝ ဦးမောင်ထွန်းဥပမာပြ"
ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တရားတော် ။
အနန္တော အနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ။ နမော ဓမ္မဿ။ နမော သံဃဿ။ နမော မာတာပိတုဿ။ နမော အာစရိယဿ။
ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ဘုရားရတနာ တရားရတနာ သံဃာရတနာ မိဘ ဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိူး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျော့ ကန်တော့ကြသော ပူဇဝန္တ ပဏာမ စေတနာ သဒ္ဓါ ပညာ ဝီရိယ တို့ကြောင့် မိမိတို့ အလိုရှိအပ် တောင့်တအပ်သော မအို မသေ အမြဲ နေသော နိဗ္ဗာန်သို့ လည်းကောင်း ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ လည်းကောင်း တစ်ထောင့်ငါးရာ ကိလေသာတို့၏ ချုပ်ရာ ငြိမ်းရာ သိမ်းရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ လည်းကောင်း မိမိတို့ယခု အားထုတ်ဆဲ ဖြစ်သော ဝိပဿနာ ဉာဏ်သည် လျင်မြန်စွာ မဂ်ဉာဏ်သို့ ကျေးဇူးပြု၍ နိဗ္ဗာန်သို့ မျက်မှောက် ပြုလွယ်နိုင်ကြသည် ဖြစ်စေ။
(အလုပ်စဉ်အတိုင်း ကျင့်ကြံ ပွားများ အားထုတ်ပါမည် အရှင်ဘုရား။)
ကဲ စက်ဝိုင်းထောက်။ တောင်ကြီး ထောက်။
မူလနှစ်ဖြာ = အဝိဇ္ဇာ။ တဏှာ။
သစ္စာ နှစ်ခု = သမုဒယသစ္စာ။ ဒုက္ခသစ္စာ။ သမုဒယသစ္စာ။ ဒုက္ခသစ္စာ ။
လေးခုအလွှာ = အတိတ်အကြောင်းတစ်လွှာ။ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုးတစ်လွှာ။ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်း တစ်လွှာ။ အနာဂတ် အကျိုးတစ်လွှာ။
အင်္ဂါတစ်ဆယ့်နှစ်ပါး = အဝိဇ္ဇာ။ သင်္ခါရ။ ဝိညာဏ်။ နာမ်ရုပ်။ သဠာယတန။ ဖဿ။ ဝေဒနာ။ တဏှာ။ ဥပါဒါန်။ ကမ္မဘဝ။ ဇာတိ။ ဇရာမရဏ။
တရားကိုယ်များနှင့် = အဝိဇ္ဇာအစ ဇရာမရဏ အဆုံး။
သုံးပါးအစပ် = သင်္ခါရနှင့်ဝိညာဏ် ကြားမှာ တစ်စပ်။ ဝေဒနာ နှင့် တဏှာ ကြားမှာ တစ်စပ်။ ကမ္မဘဝ နှင့်ဇာတိ ကြားမှာ တစ်စပ်။
နှစ်ရပ်မူလ = တဏှာ နှင့် အဝိဇ္ဇာ။
ဝဋ်သုံးဝနှင့် = ကိလေသဝဋ်။ ကမ္မဝဋ်။ ဝိပါကဝဋ်။
ကာလ သုံးဖြာ = လွန်လေပြီးသောအတိတ်ကာလ။ ယခုဖြစ်ဆဲ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ။ နောင်ဖြစ်လတ္တံ အနာဂတ် ကာလ။
ခြင်းရာ နှစ်ဆယ် = အတိတ်အကြောင်း အခြင်းအရာငါးပါး ။ ပစ္စုပ္ပန်အကျိုး အခြင်းအရာ ငါးပါး။ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း အခြင်းအရာ ငါးပါး။ အနာဂတ်အကျိုး အခြင်းအရာငါးပါး။
[စက်ဝိုင်းတွင် (၁)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - အတိတ်အကြောင်း အခြင်းအရာ ငါးပါးကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ ပါဘုရား။
မေး - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ကို ပိုင်းခြားပြီးတော့ ထောက်ပြပါ။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန်က ကိလေသဝဋ် ပါဘုရား။ သင်္ခါရ နှင့် ဘဝက ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ်နှင့် ကမ္မဝဋ်ကို အခြင်းအရာအနေနှင့် ဘယ်အခြင်းအရာထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - အတိတ်အကြောင်း အခြင်းအရာ ငါးပါး ပါဘုရား။
မေး - အတိတ်အကြောင်း အခြင်းအရာ ငါးပါး ဆိုတာ ဘာဘာ ခေါ်တာလဲ။ ဖြေ -အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ ပါဘုရား။
မေး - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - သမုဒယ သစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက် အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၁) အကွက်မှာပါဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင် (၃)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်း အခြင်းအရာ ငါးပါးကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။
ဖြေ - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ကို ပိုင်းခြားပြီးတော့ ထောက်ပြပါ။ ဖြေ- တဏှာ ဥပါဒါန် အဝိဇ္ဇာက ကိလေသဝဋ် ပါဘုရား။ ဘဝ နှင့် သင်္ခါရက ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ်နှင့် ကမ္မဝဋ်ကို အခြင်းအရာအနေနှင့် ဘယ်အခြင်းအရာထဲ သွင်း မှာလဲ။ ဖြေ - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်း အခြင်းအရာ ငါးပါး ပါဘုရား။
မေး - စ္စုပ္ပန် အကြောင်း အခြင်းအရာ ငါးပါး ဆိုတာ ဘာဘာ ခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - တဏှာ ဥပါဒါန် ဘဝ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ -သမုဒယ သစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက် အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၃) အကွက်မှာ ပါဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင်(၁)နှင့် (၃)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ] (၁)-နှင့်(၃)ခြားနားပုံမှတ်ချက်။
မေး - (၃)အကွက်က သမုဒယသစ္စာ ၊(၁)အကွက်က သမုဒယသစ္စာ၊ အခေါ်မတူဘူး လား။ ဖြေ - တူပါတယ် ဘုရား။
မေး - အခေါ်တူငြားသော်လည်း အတိတ်နဲ့ ပစ္စုပ္ပန် မခြားနားဘူးလား။ ဖြေ - ခြားနား ပါတယ်ဘုရား။
မေး - အတိတ် ဆိုတော့ လွန်ခဲ့ပြီးပြီ အသုံးချလို့ရပါ့မလား။ ဖြေ - မရပါဘုရား။
မေး - အတိတ်က သမုဒယသစ္စာ ဘယ်သူဦးစီးလဲ။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာဦးစီးပါတယ်ဘုရား။
မေး - ပစ္စုပ္ပန်သမုဒယသစ္စာ ဘယ်သူဦးစီးလဲ။ ဖြေ - တဏှာ ဦးစီးပါတယ်ဘုရား။
မေး - ပိုင်းခြားသိဖို့ မလိုဘူးလား။ ဖြေ - လိုပါတယ်ဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင် (၂)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - ပစ္စုပ္ပန် အကျိုး အခြင်းအရာ ငါးပါးကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ် ထဲသွင်း မှာလဲ။ ဖြေ - ဝိပါကဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ဝိပါကဝဋ် ဆိုတာ ဘာဘာ ခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ အခြင်းအရာ အနေနှင့် ဘယ် အခြင်း အရာထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ပစ္စုပ္ပန် အကျိုး အခြင်းအရာ ငါးပါး ပါဘုရား။
မေး - ပစ္စုပ္ပန် အကျိုး အခြင်းအရာ ငါးပါး ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ခန္ဓာဖွဲ့တော့ ခန္ဓာငါးပါး မရလား။ ဖြေ - ရပါတယ်ဘုရား။
မေး - ခန္ဓာငါးပါး သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - ဒုက္ခသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက်အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၂ ) အကွက်မှာ ပါဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင် (၄)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - အနာဂတ် အကျိုး အခြင်းအရာ ငါးပါးကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာ လဲ။ ဖြေ - ဝိပါကဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ဝိပါကဝဋ် ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ အခြင်းအရာ အနေနှင့် ဘယ် အခြင်း အရာထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - အနာဂတ် အကျိုး အခြင်းအရာ ငါးပါး ပါဘုရား။
မေး - အနာဂတ်အကျိုး အခြင်းအရာငါးပါး ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ခန္ဓာဖွဲ့တော့ ခန္ဓာငါးပါး မရလား။ ဖြေ - ရပါတယ်ဘုရား။
မေး - ခန္ဓာငါးပါး သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - ဒုက္ခသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - ဒုက္ခသစ္စာ ဆိုတာ ဘယ်သဘောကို ခေါ်တာလဲ။
ဖြေ - * ရူပက္ခန္ဓာ - ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်သော သဘောအစု ဖြစ်ပျက်မှု။
* ဝေဒနာက္ခန္ဓာ - ခံစားတတ်သော သဘောအစု ဖြစ်ပျက်မှု။
* သညာက္ခန္ဓာ - မှတ်သားတတ်သော သဘောအစု ဖြစ်ပျက်မှု။
* သင်္ခါရက္ခန္ဓာ - စေ့ဆော်တိုက်တွန်းတတ်သော သဘောအစု ဖြစ်ပျက်မှု။
* ဝိညာဏက္ခန္ဓာ - သိတတ်သော သဘောအစု ဖြစ်ပျက်မှု ပါဘုရား။
မေး - ခန္ဓာငါးပါး ဖြစ်ပျက်မရလား။ ဖြေ - ရပါတယ်ဘုရား။
မေး - ဖြစ်ပျက် ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - ဒုက္ခသစ္စာပါဘုရား။
မေး - အကွက်အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၄)အကွက်မှာပါဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင်(၂)နှင့် (၄)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ] (၂)-နှင့်(၄) ခြားနားပုံ မှတ်ချက်။
မေး - (၄)အကွက်က ဒုက္ခသစ္စာ၊ (၂)အကွက်က ဒုက္ခသစ္စာ၊ အခေါ်မတူဘူးလား။ ဖြေ - တူပါတယ် ဘုရား။
မေး - အခေါ်တူငြားသော်လည်း ပစ္စုပ္ပန် နဲ့ အနာဂတ် မခြားနားဘူးလား။ ဖြေ - ခြားနား ပါတယ်ဘုရား။
မေး - အနာဂတ်ရောက်ပြီလား။ ဖြေ - မရောက်သေးပါဘူးဘုရား။
မေး - မရောက်သေးရင် အသုံးချလို့ရပါ့မလား။ ဖြေ - မရပါဘုရား။
မေး - အခု ရောက်ဆဲ ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - ပစ္စုပ္ပန် (၂)အကွက်မှာပါ ဘုရား။
မေး - ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အားဖြင့် အကွက် ဘယ်နှစ်ကွက်ရှိ။ ဖြေ -(၄)ကွက်ရှိပါတယ်ဘုရား။
မေး - တစ်ကွက်လျှင် ဘယ်နှစ်ပါး။ ဖြေ - ၅-ပါးပါဘုရား။
မေး - ငါးလေးလီ။ ဖြေ - နှစ်ဆယ်။
မေး - ဤရှစ်သွယ်ကို။ ဖြေ - အလွယ်ကျက်မှတ် သိစေအပ်သည် သံသရာမှ လွတ် ကြောင်းတည်း။
(မူလနှစ်ဖြာ... အခြင်းအရာ ငါးပါး)
[စက်ဝိုင်းတွင် (၁)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - လွန်လေပြီးသော အတိတ်ကာလကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ကို ပိုင်းခြားပြီးတော့ ထောက်ပြပါ။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ က ကိလေသဝဋ် ပါဘုရား။ သင်္ခါရ က ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ်ကို ကာလ အနေနှင့် ဘယ်ကာလထဲ သွင်း မှာလဲ။ ဖြေ - လွန်လေပြီးသော အတိတ် ကာလ ပါဘုရား။
မေး - လွန်လေပြီးသော အတိတ်ကာလ ဆိုတာ ဘာဘာ ခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ အလွှာ အနေနှင့် ဘယ်အလွှာထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - အတိတ် အကြောင်းတစ်လွှာ ပါဘုရား။
မေး - အတိတ် အကြောင်းတစ်လွှာ ဆိုတာ ဘာဘာ ခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရ သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - သမုဒယသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက်အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၁) အကွက်မှာပါဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင် (၂)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - ယခုဖြစ်ဆဲ ပစ္စုပ္ပန် ကာလကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝပါဘုရား။
မေး - ယခုဖြစ်ဆဲကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာ လဲ။ ဖြေ - ဝိပါကဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ဝိပါကဝဋ်ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ကာလ အနေနှင့် ဘယ်ကာလထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ယခုဖြစ်ဆဲ ပစ္စုပ္ပန် အကျိုး ကာလ ပါဘုရား။
မေး - ယခုဖြစ်ဆဲ ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးကာလဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ အလွှာအနေနှင့် ဘယ်အလွှာထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးတစ်လွှာ ပါဘုရား။
မေး - ပစ္စုပ္ပန် အကျိုး တစ်လွှာ ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ပါဘုရား။
မေး - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ခန္ဓာဖွဲ့တော့ခန္ဓာငါးပါး မရလား။ ဖြေ - ရပါတယ်ဘုရား။
မေး - ခန္ဓာငါးပါး သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - ဒုက္ခသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက်အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၂)အကွက်မှာပါဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင် (၃)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - ပစ္စုပ္ပန်ကာလ ကို ဆက်ပြီး ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝ ပါဘုရား။
မေး - တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ကိလေသ ဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ကို ပိုင်းခြားပြီးတော့ ထောက်ပြပါ။ ဖြေ - တဏှာ ဥပါဒါန် က ကိလေသဝဋ် ပါဘုရား။ ကမ္မဘဝက ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ် နှင့် ကမ္မဝဋ် ကို ကာလ အနေနှင့် ဘယ်ကာလထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်း ကာလ ပါဘုရား။
မေး - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်း ကာလ ဆိုတာ ဘာဘာ ခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝ ပါဘုရား။
မေး - တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝ အလွှာ အနေနှင့် ဘယ်အလွှာထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတစ်လွှာ ပါဘုရား။
မေး - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတစ်လွှာ ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝ ပါဘုရား။
မေး - တဏှာ ဥပါဒါန် ကမ္မဘဝ သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - သမုဒယသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက်အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၃)အကွက်မှာပါဘုရား။
[စက်ဝိုင်းတွင် (၄)-အကွက်ကို ကြည့်၍ ဖြေပါ]
မေး - နောင်ဖြစ်လတ္တံ့ အနာဂတ်ကာလ ကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ပါဘုရား။
မေး - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ဝိပါကဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ဝိပါကဝဋ်ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ပါဘုရား။
မေး - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ကာလ အနေနှင့် ဘယ်ကာလထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - နောင် ဖြစ်လတ္တံ့ အနာဂတ် ကာလ ပါဘုရား။
မေး - နောင်ဖြစ်လတ္တံ့ အနာဂတ် ကာလ ဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ပါဘုရား။
မေး - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ အလွှာအနေနှင့် ဘယ်အလွှာထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ -အနာဂတ် အကျိုးတစ်လွှာပါဘုရား။
မေး - အနာဂတ် အကျိုး တစ်လွှာဆိုတာ ဘာဘာခေါ်တာလဲ။ ဖြေ - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ပါဘုရား။
မေး - ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ ခန္ဓာဖွဲ့တော့ ခန္ဓာငါးပါး မရလား။ ဖြေ - ရပါတယ်ဘုရား။
မေး - ခန္ဓာငါးပါး သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - ဒုက္ခသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက်အနေနှင့် ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၄) အကွက်မှာပါဘုရား။
မေး - ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အားဖြင့် အကွက် ဘယ်နှစ်ကွက်ရှိ။ ဖြေ - (၄)ကွက် ရှိပါတယ် ဘုရား။
မေး - တစ်ကွက်လျှင် ဘယ်နှစ်ပါး။ ဖြေ - ၅-ပါးပါဘုရား။
မေး - ငါးလေးလီ။ ဖြေ - နှစ်ဆယ်။
မေး - ဤရှစ်သွယ်ကို။ ဖြေ - အလွယ်ကျက်မှတ် သိစေအပ်သည် သံသရာမှ လွတ် ကြောင်းတည်း။
(မူလနှစ်ဖြာ... အခြင်းအရာ ငါးပါး)
မေး - “ကိလေသဝဋ် ကမ္မဝဋ် ဝိပါကဝဋ်”။ ကိလေသဝဋ် ဘယ်နှစ်ပါးလဲ။ ဖြေ - (၃) ပါး ပါဘုရား။
မေး - ကမ္မဝဋ် ဘယ်နှစ်ပါးလဲ။ ဖြေ - (၂)ပါးပါဘုရား။
မေး - ဝိပါကဝဋ် ဘယ်နှစ်ပါးလဲ။ ဖြေ - (၈)ပါး ပါဘုရား။
မေး - “ကိလေသဝဋ် (၃)ပါး” ကိုဖော်ပြပါ။ ဖြေ - “အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန်” ပါဘုရား။
မေး - သစ္စာလေးပါးကို မသိတာ---? ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ ပါဘုရား။
မေး - ခန္ဓာငါးပါးကို မသိတာ---? ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ ပါဘုရား။
မေး - အာယတန(၁၂)ပါးကိုမသိတာ---? ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ ပါဘုရား။
မေး - ဓါတ်(၁၈)ပါးကိုမသိတာ---? ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ ပါဘုရား။
မေး - ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တရားတော် ကို မသိတာ---? ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ ပါဘုရား။
မေး - “သိသင့် သိထိုက်တဲ့ တရား” ကို မသိလို့ “အဝိဇ္ဇာ” လို့ မခေါ်လား။ ဖြေ - ခေါ်ပါ တယ်ဘုရား။
မေး - သိ ရင် “ဝိဇ္ဇာ” ပေါ့။ ဤခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓါတ်၊ သစ္စာ တရားအပေါ်မှာ လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ သတ္တဝါလို့ နှလုံးသွင်း မှားတာကော။ ဖြေ - အဝိဇ္ဇာ ပါဘုရား။
မေး - နှလုံးသွင်းမှားတာ “အဝိဇ္ဇာ”နော်။ ဖြေ - မှန်ပါဘုရား။
မေး - ဤခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓါတ်၊ သစ္စာတရားကြီးက ဖြစ်ပြီးတော့ မပျက်လား? ဖြေ - ပျက်ပါတယ်ဘုရား။
မေး - ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - ဒုက္ခသစ္စာပါဘုရား။
မေး - ဒုက္ခသစ္စာတရားကြီး မထင်ရှားဘူးလား။ ဖြေ - ထင်ရှားပါတယ်ဘုရား။
မေး - ဤဒုက္ခသစ္စာ တရားပေါ်မှာ လူချမ်းသာ နတ်ချမ်းသာ ဗြဟ္မာချမ်းသာ လို့ နှလုံးသွင်း မှားတာကော--? ဖြေ - “အဝိဇ္ဇာ” ပါဘုရား။
မေး - နှလုံးသွင်းမှားတော့ လိုချင်တာ ဘယ်သူလဲ။ ဖြေ - “တဏှာ” ပါဘုရား ။
မေး - မရရင် မနေဘူးလို့ စွဲလမ်းတာ---?။
ဖြေ - “ဥပါဒါန်” ပါဘုရား။
မေး - အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် ၊ ဤ(၃)ခု ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ကိလေသ ဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - သမုဒယသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - ကမ္မဝဋ် (၂)ပါးကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - သင်္ခါရ နှင့် ကမ္မဘဝပါ ဘုရား။
မေး - ပါးစပ်က ပြောတော့ ဘယ်သင်္ခါရ တပ်မလဲ။ ဖြေ - ဝစီသင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - ခြေနဲ့ လက်နဲ့ ပြုတော့ ဘယ်သင်္ခါရ။ ဖြေ - ကာယသင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - စိတ်က ကြံစည်တော့ ဘယ်သင်္ခါရ။ ဖြေ - စိတ္တသင်္ခါရ ပါဘုရား။
မေး - ပါးစပ်က ပြောတော့ ဘယ်ကံလဲ။ ဖြေ - ဝစီကံ ပါဘုရား။
မေး - ခြေနဲ့ လက်နဲ့ ပြုတော့ ဘယ်ကံလဲ။ ဖြေ - ကာယကံ ပါဘုရား။
မေး - စိတ်က ကြံစည်တော့ ဘယ်ကံလဲ။ ဖြေ - မနောကံ ပါဘုရား။
မေး - ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံ ဤ(၃)ပါး ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ကမ္မဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - ကိလေသဝဋ် နဲ့ ကမ္မဝဋ် ကို သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - သမုဒယသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက် အနေနဲ့ ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၁) အကွက်မှာပါဘုရား။
မေး - ဝိပါကဝဋ် (၈)ပါးကို ဖော်ပြပါ။ ဖြေ - ဝိညာဏ် နာမ်ရုပ် သဠာယတန ဖဿ ဝေဒနာ ဇာတိ ဇရာ မရဏ ပါဘုရား။
မေး - ဝဋ်အနေနဲ့ ဘယ်ဝဋ်ထဲ သွင်းမှာလဲ။ ဖြေ - ဝိပါကဝဋ် ပါဘုရား။
မေး - သစ္စာဖွဲ့တော့ ဘာသစ္စာလဲ။ ဖြေ - ဒုက္ခသစ္စာ ပါဘုရား။
မေး - အကွက် အနေနဲ့ ဘယ်အကွက်မှာလဲ။ ဖြေ - (၄)အကွက် မှာပါဘုရား။
မေး - ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အားဖြင့် အကွက်ဘယ်နှစ်ကွက်ရှိ။ ဖြေ - (၄)ကွက်ရှိပါတယ်ဘုရား။
မေး - တစ်ကွက်လျှင် ဘယ်နှစ်ပါး။ ဖြေ - ၅-ပါးပါဘုရား။
မေး - ငါးလေးလီ…။ ဖြေ - နှစ် ဆယ်။
မေး - ဤရှစ်သွယ်ကို---။ ဖြေ - အလွယ်ကျက်မှတ် သိစေအပ်သည် သံသရာ မှ လွတ် ကြောင်းတည်း။
သာဓု သာဓု သာဓု။
မူလနှစ်ဖြာ....တစ်ခေါက်။
မူလနှစ်ဖြာ၊ သစ္စာနှစ်ခု၊ လေးခုအလွှာ၊ အင်္ဂါတစ်ဆယ့်နှစ်ပါး၊ တရားကိုယ် များနှင့် သုံးပါးအစပ်၊ နှစ်ရပ်မူလ၊ ၀ဋ်သုံး၀နှင့်၊ ကာလသုံးဖြာ၊ ခြင်းရာ နှစ် ဆယ်၊ ဤရှစ်သွယ်ကို၊ အလွယ်ကျက်မှတ်၊ သိစေအပ်သည်၊ သံသရာမှ လွတ်ကြောင်းတည်း။ ပါ ဘုရား။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဝိညာဏ်မြင် သမ္မုတိသစ္စာအားဖြင့် ၊ ကမ္မဿကတာသမ္မာဒိဋ္ဌိ ၊ အကုသိုလ်ကံ ကုသိုလ်ကံ တရား(၂)ပါးကို ယုံကြည်ရမယ်လို့ မဟောလား ။
ပါဏာတိပါတာ အစ သုရာမေရယအဆုံး ၊ ပါဏာတိပါတာအစ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအဆုံးကို ကျုးလွန်ရင် ကုသိုလ်လား အကုသိုလ်လား ၊ အကုသိုလ်ကံ အကြောင်းကြောင့်အကျိုးတရားက သေသည်ရဲ့အခြားမဲ့၌ ၊ ငရဲ၊တိရစ္ဆာန်၊ပြိတ္တာ၊အသူရကာယ်လို့မဟောလား ၊ ချမ်းသာတဲ့တရားလား ဆင်းရဲတဲ့တရားလား ၊ ဒါ အကုသိုလ်ကံကြောင့်ဖြစ်တာနော် ၊ ကြောက်စရာမကောင်းလား ၊
ပါဏာတိပါတာအစ သုရာမေရယအဆုံး ၊ ပါဏာတိပါတာ အစ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအဆုံးကို ရှောင်ကြဉ်ရင်အကုသိုလ်လား ကုသိုလ်လား ၊ ကုသိုလ်ကံအကြောင်းကြောင့် အကျိုးတရားက လူ့ပြည်၊နတ်ပြည်(၆)ထပ်လို့မဟောဘူးလား ၊ ဆင်းရဲတဲ့တရားလား ချမ်းသာတဲ့တရားလား ၊ ဒါ ကုသိုလ်ကံနော် ၊ အကုသိုလ်ကံက ဆင်းရဲတာပေါ့ ၊ ကုသိုလ်ကံက ချမ်းသာတာပေါ့ ၊ အဲဒါ ယုံကြည်ဖို့လိုတယ်ကွဲ့ ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ။
ဒါ ကံ ကံ၏အကျိုးကိုယုံကြည်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဗေဒင်မေးအုံးမလား ၊ နတ်ကတော်မေးအုံးမလား ၊ ဝိဇ္ဇာတွေမေးအုံးမလား ၊ အဲဒါ ဗေဒင်မေးတာ နတ်ကတော်မေးတာ ဝိဇ္ဇာမေးတာ ကံကို မယုံကြည်လို့ပေါ့ ၊ မယုံကြည်ရင် လောက(၃)ပါးက လွန်မြောက်ဖို့လွယ်ပါ့မလား ၊ မလွယ်ဘူးကွဲ့နော် ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊
ဒါကြောင့် ကမ္မဿကတာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ၊ ဈာနသမ္မာဒိဋ္ဌိ ၊ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ ၊ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ ၊ ဖိုလ်သမ္မာဒိဋ္ဌိ လို့ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီး မဟောလား ၊ အဲဒီ(၅)မျိုးနားလည်ဖို့လိုတယ်နော်.....။
လောကကြီးထဲမှာ အခုပြောတယ် ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အဆင်မပြေတာတွေ ၊ ရန်တွေ့တာတွေ ၊ ရုံး ကန် ကန္နား ရောက်တာတွေ ၊ ကုသိုလ်လား အကုသိုလ်လား ၊ ဒါ အကုသိုလ်ကံကွဲ့ ၊ အဲဒါ အကုသိုလ်ကံ ၊ စိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊
ဘာကြောင့် အဲသလိုတွေ အကုသိုလ်တွေဖြစ်တာလဲလို့ ပြန်မေးဖို့မကောင်းလား ၊ ငါ့ကို မဟုတ်တမ်းကား လျှောက်ပြောလို့ပေါ့ ၊ ငါ့ကိုပြောတော့ မခံနိုင်ဘူးပေါ့နော် ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊ စဉ်းစားကွဲ့ ကြားလား ၊
သုတဝါ အရိယာသာဝကော ၊ သုတအကြားအမြင်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် အရိယာဖြစ်တယ်လို့ မဟောလား ၊ အသုတဝါ ပုထုဇ္ဇနောတဲ့ ၊ အကြားအမြင် မရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က (၃၁)ဘုံက ထွက်ဖို့လွယ်ပါ့မလား ၊ စဉ်းစားကွဲ့နော် ၊ အဲတော့ အကြားအမြင်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် မြင်ရင်သတိ ကြားရင်သတိ နံရင်သတိ စားရင်သတိ ထိရင်သတိ ကြံရင်သတိပေါ့နော် ၊
သတိတစ်လုံးရှေ့ကထားရင် လောကဖြစ်ဖြစ် ၊ လောကီဖြစ်ဖြစ် ၊ လောကုတ္တရာဖြစ်ဖြစ် အဲဒါ အကျိုးရှိတယ်နော် ၊ မဆင်းရဲဘူးပေါ့ ၊ သတိလွတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ဒါ ကိုယိုးကားရား ဖြစ်တော့တာ ၊ အဲတော့ သုတအကြားအမြင်ရှိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က သတိပြုတော့ခါ ၊ လူလား အသံလား ၊ ဆဲတာလား အသံလား ၊ အသံလို့ကြားတာနဲ့ ဆဲတယ်လို့ကြားတာ တူရဲ့လား ၊ ဆဲတယ်လို့ကြားတော့ စိတ်ဆိုးတာပေါ့ ၊ အသံလို့ကြားရင် စိတ်ဆိုးပါ့မလား ၊
ဒါကြောင့်မို့လို့ ယောနိသော မနသိကာရ ၊ နှလုံးသွင်းမှန်ဖို့နော် ၊ အယောနိသော မနသိကာရ နှလုံးသွင်းမှားတာပေါ့ ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊ နှလုံးသွင်းမှားလို့ဖြစ်တာကွဲ့ ၊ စဉ်းစား ၊ စဉ်းစားတာ အလုပ်လုပ်တယ်လို့ခေါ်တယ် ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့လိုတယ်နော် ၊
ဒါ နှလုံးသွင်းမှန်တဲ့အတွက် ၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက နားကတရားကိုနာ ဉာဏ်ကခန္ဓာလှည့်လို့ မဟောဘူးလား ၊ အဲဒါ ခန္ဓာဖက်ကိုလှည့်တော့ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတွေ့သေးရဲ့လား ၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါမတွေ့ရင် အပုပ်ရည်တွင်းတာတွေကား တွေ့သေးရဲ့လား ၊
တွေ့နေတာ ကြားနေတာက အသံရူပက္ခန္ဓာ ၊ အသံလို့ကြားသိတာလေးက သောတာဝိညာဏ် နာမ်တရား ၊ အသံက ရုပ်တရား ၊ နာမ်ရုပ်၂ပါးပေါ့ ၊ လူလား နာမ်နဲ့ရုပ် ၊ ဆဲတာလား နာမ်နဲ့ရုပ် ၊ နာမ်ရုပ်ပဲတွေ့တယ်နော် ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊ အဲဒါ လိုရင်းချက်တွေပေါ့ကွဲ့ ၊
တစ်ခါ ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ်နည်းနဲ့လည်း ပြန်စဉ်းစားနော် ၊ ကံကို ယုံကြည်ဖို့လို့ မဟောဘူးလား ၊ အဲလိုအပြောဆိုခံရတဲ့ကိစ္စ ၊ အပုပ်ရည်သွင်းလို့ အပြောဆိုခံရတာတွေဟာ ၊ အလိုလိုဖြစ်တာလား အကြောင်းကြောင့် အကျိုးတရားပေါ်တာလား ၊ ဒီဘဝက ကိုယ်ကမပြုခဲ့အုံးတော့ ၊ ဘဝအဆက်ဆက်က ကိုယ်ပြုခဲ့တာတွေမှီရင် လွတ်ပါ့မလား ၊ ကမ္မံ ဝိပါကဿကိုးကွဲ့ ၊ စဉ်းစားဖို့မကောင်းလား ၊
(၁)အကွက်ကိုပြန်ကြည့်တော့ ကိလေသဝဋ် ကမ္မဝဋ်ကွဲ့ နော် ၊ စဉ်းစားဖို့မကောင်းလား ၊ (၂)ကိုကြည့်တော့ ဝိပါကဝဋ်ပေါ့ ၊ (၃)က ကိလေသဝဋ် ကမ္မဝဋ်ကွဲ့နော် ၊ (၄)မှာက ဝိပါကဝဋ်ပေါ့ ၊ ကမ္မံ ဝိပါကဿ ၊ အလိုလိုဖြစ်တာလား ၊ အကြောင်းကြောင့်အကျိုးတရားပေါ်တာလား ၊
(၁)အကွက်က အကြောင်းတရားနော် ၊ (၂)အကွက်က အကျိုးတရားပေါ့ ၊ (၃)အကွက်က အကြောင်းတရားနော် ၊ (၄)အကွက်က အကျိုးတရားပေါ့ ၊ အကြောင်းရှိတော့ အကျိုးတရားပေါ်တာ ၊ အဲသလို အကြောင်းအကျိုး(၂)ပါးကိုသိတဲ့အတွက် ၊ ကဲ ဒေါသဖြစ်စရာလိုသေးရဲ့လား ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊ အကြောင်းအကျိုးမသိတော့ ငါ့ကိုဒီလိုပြောတော့ မခံနိုင်ဘူးပေါ့ ၊ စဉ်းစားနော် ၊ ဒေါသစိတ်ချောင်းချောင်းထွက်လာခဲ့တာပေါ့ ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊
အဲဒါ အကြောင်းအကျိုးသိဖို့လိုတယ် ၊ အလိုလိုဖြစ်တာလား ၊ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးတရားပေါ်တာလား ၊ အေး စဉ်းစားကွဲ့ ၊ စဉ်းစားတာ အလုပ်လုပ်တယ်လို့ခေါ်တယ်နော် ၊ ခန္ဓာသိဖို့လိုတယ် ၊ သစ္စာသိဖို့လိုတယ် ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒ် အကြောင်းအကျိုးသိဖို့လိုတယ် ၊ အဲလိုလေ့လာဖို့မကောင်းလား.....။
တရားစစ်စစ်ကိုဟောမယ်ဆိုရင် (၅)မိနစ်မဟောလောက်ဘူးကွဲ့ ၊ အဲဒါ နားလည်အောင်လို့ ထပ်ခါ ထပ်ခါလှည့်လို့ ၊ ဟိုတစ်မျိုး သည်တစ်ဖုံလှည့်ပြီးတော့ ဟောနေရတာ ၊ စဉ်းစားနော် ၊
ငရုတ်သီး ဥပမာ။
လက်တွေ့မျက်တွေ့ ၊ သူများပြောမဟုတ်ဘူး ကိုယ်တွေ့တွေ ၊ ကဲ ငရုတ်သီးရင့်ရင့် မှည့်မှည့်ကြီးပေါ့ ၊ စားကြည့်လိုက် ၊ ဘယ်လိုတွေ့မလဲ ၊ အဲဒါ ဘုန်းကြီးပြောတာလား ကိုယ်တွေ့လား ၊ သူများပြောတာလား ကိုယ်တွေ့တာလား ၊ အဲဒါ စပ်တယ်လို့သိတဲ့စိတ်ကလေးနော် ၊ အဲဒါ ဇိဝှါဝိညာဏ်လို့ မဟောဘူးလား ၊ အဲလို စားသိစိတ်လေးဟာ မစားခင်က ဘယ်ဆီမှာနေတယ်လို့ ပြောနိုင်ရဲ့လား ၊ မပြောနိုင်ဘူးနော် ၊ ပြလည်း မပြနိုင်ဘူးနော် ၊
အဲလို စားလိုက်တဲ့အချိန်မှာ ၊ လျှာအကြည်ရှိတော့ စပ်ဆိုတဲ့ရသာ မတိုက်လား ၊ တိုက်တာ သိတဲ့စိတ်လေးပေါ်တာနော် ၊ ပင်ကိုယ်ကရှိတာ မဟုတ်ပါလားကွဲ့ ၊ အဲဒီစိတ်ကိုမြင်ဖို့လိုတာ ၊ စားသိစိတ်ပေါ့ ၊ ငရုတ်သီးတွေ့တာလား စပ်တာတွေ့တာလား ၊ စိတ်ကတော့ ငရုတ်သီးစားတာနော် ၊ တွေ့တာက ငရုတ်သီးလား စပ်တဲ့သဘော ၊
အဲဒီစပ်တာကိုပြန်စဉ်းစားနော် ၊ အဖိုးကြီးအို စားရင်ကား မစပ်ဘူးလား ၊ ကလေးလေးတွေ စားရင်ကား မစပ်ဘူးလား ၊ အရွယ်ကောင်းကောင်းပုဂ္ဂိုလ်တွေ စားရင်ကား မစပ်ဘူးလား ၊ လူမျိုးတစ်ရာ့တစ်ပါး စားကြည့်မစပ်ဘူးလား ၊ စပ်တာတော့ အကုန်တူတယ်ကွဲ့ ၊ ဒါ သူ့သဘာဝနော် ၊ အဲဒီထဲမှာ ငရုတ်သီး ကြိုက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ၊ ငရုတ်သီး မစားရရင် သူ့စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်ဘူးပေါ့ ၊ စားသာ စားလိုက်ရတယ် သိပ် မကျေနပ်ဘူး ၊
မစားနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ၊ အမှတ်တမဲ့ ငရုတ်သီးတောင့်ကြီး ဝါးမိရင် ပြန်ပြီးတော့ မထွေးဘူးလား ၊ ဆယ်တာက ကြက်သားဖတ်ကွဲ့ ၊ ဝါးကြည့်တော့ ငရုတ်သီးတောင့်စားမိတာ ၊ အင်မတန်ကောင်းတဲ့ကြက်သားတောင် ထွေးပစ်လိုက်တာဗျား ၊ ကောင်းလို့လား မကောင်းလို့လား ၊ သူ့အတွက်တော့ မကောင်းဘူးဟေ့ ၊
စားနိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်က ၊ ငရုတ်သီးတောင့်တာ ဝါးမိရင် အခုမှအရသာတွေ့တယ်ကွယ် မပြောဘူးလား ၊ လေးလေးသွဲ့သွဲ့ပေါ့ကွဲ့ ၊ အခုမှ အရသာတွေ့တာနော် ၊ ကဲ စပ်တာတစ်ခုထဲမှာ (၂)မျိုးထွက်မလာဘူးလား ၊ တစ်ယောက်ကကောင်းတယ်နော် ၊ တစ်ယောက်က မကောင်းဘူးပေါ့ ၊ အဲဒီစိတ်ကိုမြင်အောင်ကြည့်ကွဲ့ ၊
အဲဒါ လူ့စိတ်က မျောက်စိတ်နဲ့တူတယ်လို့ မပြောကြဘူးလား ၊ စိတ်ကအလွန် ဆန်းပြားတာ ၊ စပ်တာကတော့ ဘယ်သူ့မျက်နှာမှမလိုက်ဘူး ၊ လိုက်ကဲ့လား ၊ ဆိုးတာပါရဲ့လား ကောင်းတာပါရဲ့လား ၊ တွေ့တာက ဆိုးတာတွေ့တာလား စပ်တာတွေ့တာလား ၊ ကောင်းတာတွေ့တာလား စပ်တာတွေ့တာလား ၊ အဲဒါအမှန်ယူပါကွဲ့ ၊ အဲလိုလေ့လာဖို့မကောင်းလား ၊ အဲဒါကျေနပ်ကဲ့လား ၊ ကျေနပ်တယ်နော် ၊
အဲဒါ ကျေနပ်လို့ရှိရင် ၊ ဟော ဟိုကနေပြီးတော့ ခွေးမသား ခွေးမသား ၊ ကဲ ကြားရင်သတိလို့ မဟောဘူးလား ၊ သတိပြုတဲ့အခါကြတော့ ခွေးမသားလား အသံလား ၊ အသံကတော့ ဘယ်သူ့မျက်နှာမှ မလိုက်ဘူးနော် ၊ သဘောကျတာနဲ့ မကျတာ ကိုယ့်စိတ်မှာဖြစ်တာ ၊
တချို့တချို့ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်းရှိတယ်နော် ၊ သူ့အသံလေးကြားရတာ တကယ်သာယာတယ် မပြောဘူးလား ၊ တချို့ကလည်း ကြားပြင်းတယ်လို့ မပြောလား ၊ စဉ်းစားကွဲ့ ၊ သဘောကျတာ မကျတာ (၂)ခုထွက် မလာဘူးလား ၊
အသံကတော့ ကောင်းတာပါရဲ့လား ၊ ဆိုးတာပါရဲ့လား ၊ သူတို့စိတ်ထဲမှာလုပ်တာကွဲ့ ၊ အဲဒါ စဉ်းစားနော် ၊ တရားပျောက်တော့ ကိုယ်မှာရှာလို့ မဟောလား ၊ အခု တရားတွေ ဟောနေတာကွဲ့ ၊ သိအောင်လို့ဟောနေတာ ၊ စဉ်းစားဖို့မကောင်းလား ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား.....။
လင်မယားဥပမာ။
မကြားစဖူးကြားဖူးထပ်မံနော် ၊ အမျိုးသမီးလေးနဲ့ အမျိုးသားလေး ဘဝရေစက်ဆုံလို့ အကြင်လင်မယားရကြတာပေါ့ ၊ ချစ်တုန်းခင်တုန်း တပြုံးပြုံးပေါ့ ၊ စဉ်းစားဖို့မကောင်းလား ၊
၄,၅ နှစ်လောက်ကြာတဲ့ကာ မယားကလည်းအလုပ်ကောင်း ၊ လင်ကလည်းအလုပ်ကောင်း ၊ စီးပွားရေးကဖြောင့်နေတာနော် ၊ သားသမီးက တစ်ယောက်မှမရဘူးကွဲ့ ၊ ရွှေတွေဝယ်ထားတာပေါ့ ၊
၆-နှစ်လောက်ကြတဲ့အခါ သားလေးတစ်ယောက်မွေးတာပေါ့ ၊ စဉ်းစားဖို့မကောင်းလား ၊ ကြောင်လေးအဝတ်စုတ်ရသလိုတဲ့ ၊ သားလေးမွေးတော့ လင်မယား(၂)ယောက်ဝမ်းသာတာပေါ့ ၊ အဲ့ဒီကစပြီးတော့ နှစ်သားချလိုက်တာ ၅-နှစ်ထိ သား(၅) ယောက် မွေးတော့တာဟေ့ ၊ အဲဒီမအေကြီးဟာ စီပွားရေးမှာလုပ်နိုင်ပါ့မလား ၊ မလုပ်နိုင်ဘူး ၊ စီးပွားရေးလုပ်နိုင်ရဲ့လား ၊ (၂)ယောက်လုပ်အား (၁)ယောက်လျှော့မသွားဘူးလား ၊ စားအိုးက (၅)ယောက်တိုးမလာလား ၊
ရှိတဲ့ရွှေလေးက ရောင်းရတော့တာကွဲ့ ၊ ကြာတော့ရောင်းစရာမရှိဘူး ၊ လင်ဖြစ်တဲ့လူကလည်း ယောက်ျားလည်း စိတ်ညစ်တော့တာ ၊ အလုပ်က မမီဘူး ကြားလား ၊ စဉ်းစားတယ် ၊ အင်း ဥစ္စာဖြိုစားဖိုက ၊ မိန်းမအသုံးကြီးတာကိုး ၊ မီးဖိုချောင်ကသုံးတာပေါ့ ၊ အဲလိုစိစစ်ဖို့မကောင်းလား ၊
အဲလိုဆိုတော့ မိန်းမကလည်းပဲ ၊ ရိုးရိုးတန်းတန်းလုပ်တဲ့ထဲက ဒီလိုအပြောခံရတော့ မကျေနပ်ဘူးပေါ့ ၊ မောင်ရယ်ဖျင်းလို့ပေါ့ ၊ အရှေ့အိမ်က ကိုဝတို့ကိုကြည့် ၊ လူ(၁၂)ယောက်ရှိတယ် ၊ စားအိုး ၊ သူတို့စားတာသွားတာကြည့်လို့ မပြောဘူးလား ၊
အဲတော့ ယောက်ျားလည်း စိတ်ဆိုးတော့ လင်မယားကွဲကြတော့တာဟေ့ ၊ အဲလိုကွဲတော့ ၂-လ ၃-လ ကြာသွားတာပေါ့ ၊ ဟိုရွာကမေးလိုက် ဒီရွာကပြောလိုက်ဆိုလိုက်နဲ့ ၊ အနားမှာရှိတဲ့ ရပ်မှာရှိတဲ့ လူကြီးတွေတောင်မှ ရှက်စရာ ကောင်းတော့တာနော် ၊
ဒီလိုဒီလိုပါ့ ၊ လင်မယားကွာတယ်လို့ကြားတယ် ဟုတ်ကလား ၊ ဟုတ်ပါတယ် ၊ မင်းတို့အနားမှာ လူကြီးတွေရှိပါလျက် ပြန်စေ့စပ်ပေးမှပေါ့ ၊ ဟိုရွာဒီရွာက မပြောကြဘူးလား ၊ ပြောကြတယ်နော် ၊ နောက်တော့ပြန်ပြီးတော့ စေ့စပ်တာပေါ့ ၊
ကဲ မင်းတို့ လင်မယားရန်တွေ့တာ ဘယ်နှစ်ကြိမ်ရှိပြီလဲ မမေးရဘူးလား ၊ အခု(၁)ကြိမ်ပေါ့ ၊ ငါတို့မှာ (၄)ကြိမ်ရှိပြီ ၊ အခုမှနေသားကျသွားတာ ၊ မင်းတို့တစ်ကြိမ်တစ်ခါတော့ သည်းခံမှပေါ့ ၊ မင်းတို့ထမင်းစားတဲ့အခါ လျှာနဲ့သွားမကိုက်မိဘူးလားလို့ မမေးရဘူးလား ၊ ကိုက်မိတယ်လို့ အဖြေမပေးလား ၊
ဘာကြောင့်ကိုက်တာလဲလို့ မမေးရဘူးလား ၊ မတော်လို့ကိုက်မိတာပေါ့ ၊ အခုလည်း မတော်လို့ဖြစ်တာ သည်းခံမှပေါ့ ၊ အဲလိုအကွက်လည်အောင် ရေလည်အောင်ပြောတဲ့အခါ ၊ လင်မယားပြန်ပြီးတော့ မပေါင်းမိဘူးလား ၊ စဉ်းစားနော် ၊
အမျိုးသမီးနဲ့ အမျိုးသားလေးမှာ ချစ်စရာပါရင် ရန်တွေ့ပါ့မလား ၊ ချစ်စရာမပါဘူးကွဲ့ ၊ ချစ်တာ သူ့စိတ်ကလုပ်တာ ၊ တကယ်လို့ လင်မယားရန်တွေ့တယ်ဆိုတာ ဒါ ချစ်လို့လား မုန်းလို့လား ၊ ဒါ ကွဲတာ မုန်းလို့နော် ၊
တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပြန်ပြီးတော့ ရေလည်အောင် စေ့စပ်တော့ ပြန်မပေါင်းမိဘူးလား ၊ မုန်းစရာပါရင် ပေါင်းလို့ဖြစ်ပါ့မလား ၊ မုန်းစရာမပါတာကလည်း မထင်ရှားဘူးလား ၊ အဲလိုဆို အမြင်ခံထဲမှာလည်း မုန်းစရာ ချစ်စရာပါရဲ့လား ၊ အသံထဲမှာကား မုန်းစရာ ချစ်စရာပါရဲ့လား ၊ (၆)ဒွါရမှာ အဲသလို နှလုံးသွင်းဖို့မလိုလား ၊ အဲလိုစဉ်းစားကွဲ့.....။
အဲဒီ စိတ်ရူးစိတ်မိုက်တွေကိုမြင်အောင်လို့ တရားဟောရတာ ၊ စဉ်းစားဖို့မကောင်းလား ၊ အဲဒီစိတ်တွေကို သိဖို့လိုတယ်နော် ၊ အမှန်သဘောကတော့ မျက်စိနဲ့ဆိုင်ရာ အဆင်းပေါ့ ၊ နားနဲ့ဆိုင်ရာအသံပေါ့ ၊ နှာခေါင်းနဲ့ဆို
