23/01/2026
භාග්යවතුන් වහන්සේ බෝධි මූලයේදී සම්බුද්ධත්වයට පත්ව, එතැන් පටන් පන්සාලිස් වසක් මුළුල්ලේ ගම් නියම්ගම් සැරිසරමින් කෝටි ප්රකෝටි ගණන් දෙවි මිනිසුන් වෙත දහම් අමා වැසි වස්වා පිරිනිවන් පා වදාළ සේක. සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසුව, මහා කාශ්යප මහරහතන් වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙන් එකල වැඩසිටි රහතන් වහන්සේලා, භාග්යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ ඒ නිර්මල ධර්මය අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කරගනු වස් එක්රැස් වී සංගායනා කළහ.
එහිදී නොයෙක් වර්ගවල මල් තෝරා වෙන්කර එක් මල් අසුනක අලංකාරව තැන්පත් කරන්නාක් මෙන්, බුදුන් වහන්සේ විවිධ තැන්වලදී විවිධ පුද්ගලයින් අරබයා දේශනා කළ ධර්මය මනාව පෙළ ගස්වා පිටක හෙවත් කොටස් තුනකට සංග්රහ කරන ලදී. අප අද "ත්රිපිටකය" ලෙස ගෞරවයෙන් ඇසුරු කරන්නේ එම උතුම් ධර්මස්කන්ධයයි.
එම ත්රිපිටකය නම් විනය පිටකය, සූත්ර පිටකය සහ අභිධර්ම පිටකයයි.
විනය පිටකය යනු භික්ෂුන් වහන්සේලාගේ ශාසනික දිවියත්, නිර්වාණ මාර්ගයත් ආරක්ෂා කරගැනීම උදෙසා බුදුරජාණන් වහන්සේ පැනවූ නීති රීති හා ශික්ෂා පද ඇතුළත් කරඬුවයි.
සූත්ර පිටකය යනු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මුවින් දේශනා වූ, ජීවිතයට මග පෙන්වන විවිධ දේශනා ඇතුළත් මහා ධර්ම සාගරයයි. දීඝ, මජ්ඣිම, සංයුත්ත, අංගුත්තර සහ ඛුද්දක ලෙස නිකාය පහකින් මෙය සමන්විත වේ.
අභිධර්ම පිටකය යනු සිත, කය සහ විශ්වයේ පරම සත්යය ඉතා සියුම්ව විග්රහ කෙරෙන, බුදු දහමේ ගැඹුරුතම ඉගැන්වීම් ඇතුළත් කොටසයි.
සම්බුද්ධ දේශනාව සාගරයක් වැනිය. උන්වහන්සේ අවබෝධ කළ දේ අසීමිත වුවත්, අපට දේශනා කළේ සංසාරයෙන් එතෙර වීමට අත්යවශ්යම ධර්මය පමණි. එය හරියට ඇහැළ වනයක තිබෙන කොළ ප්රමාණය සහ අතට ගත් කොළ මිටක ප්රමාණය වැනි යැයි සිංසපා වනයේදී බුදුන් වහන්සේම වදාළ සේක.
මේ උතුම් ත්රිපිටකයේ ධර්මස්කන්ධ අසූහාර දහසක් (84,000) අන්තර්ගත වේ. එයින් ධර්මස්කන්ධ 42,000ක්ම, එනම් හරි අඩක්ම අයිති වන්නේ අභිධර්ම පිටකයටයි.
පහත දැක්වෙන්නේ ඒ උතුම් ශ්රී සද්ධර්මය ඔබේ දෑතටම පත්වන අන්තර්ජාල සබැඳියි. එහි ඔබට ඇසිය හැකි පාලි සජ්ඣායනාව ද ඇතුළත්.
සූත්ර පිටකය (Sutta Pitaka)
ජීවිතය නිවැරදි කරගැනීමට අවශ්ය බුද්ධ දේශනා ඇතුළත් වේ.
දීඝ නිකාය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/dn
මජ්ඣිම නිකාය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/mn
සංයුත්ත නිකාය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/sn
අංගුත්තර නිකාය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/an
ඛුද්දක නිකාය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/kn
විනය පිටකය (Vinaya Pitaka)
(මෙහි සූත්ර විභංගය සහ ඛන්ධක කොටස් පොත් කිහිපයක් ලෙස වර්ග කර ඇත)
පාරාජික පාළිය (සූත්ර විභංග 1): https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/vp-prj
පාචිත්තිය පාළිය (සූත්ර විභංග 2): https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/vp-pct
මහාවග්ග පාළිය (ඛන්ධක 1): https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/vp-mv
චුල්ලවග්ග පාළිය (ඛන්ධක 2): https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/vp-cv
පරිවාර පාළිය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/vp-pv
අභිධර්ම පිටකය (Abhidhamma Pitaka)
පරම සත්යය විමසන ගැඹුරු දහම් කොටස්.
ධම්මසංගණී: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/ap-dhs
විභංගප්පකරණය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/ap-vbh
ධාතුකථා: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/ap-dhk
පුද්ගල ප්රඥප්තිය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/ap-pug
කතාවත්ථු ප්රකරණය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/ap-kvu
යමක ප්රකරණය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/ap-yam
පට්ඨාන මහා ප්රකරණය: https://open.tipitaka.lk/sin_bjt/ap-pat
ධර්ම දානය තරම් උතුම් පිනක් තවත් නැත. "සබ්බ දානං ධම්ම දානං ජිනාති" (සියලු දානයන් අතරින් ධර්ම දානය උතුම්). මේ උතුම් දහම් පණිවිඩය ඔබේ මිතුරන් අතරත් බෙදාහරින්න.
තෙරුවන් සරණයි!
