Sinhala Buddhism

04/07/2026

https://www.facebook.com/share/v/194v3Z4u7v/

08/05/2026

කුෂ්ට රෝගීයෙකුගෙන් දානය පිලිගත් මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ🙏🙏🙏

"දවසක් මං වනාන්තරයෙන් මාවතට ඇවිදින් නගරයට පිණ්ඩපාතෙ වැඩියා. මං දැක්කා ආහාර අනුභව කරමින් ඉන්න කුෂ්ඨ රෝගියෙක්ව. කුෂ්ට සෑදුනු පුද්ගලයාට විශාල වූ සම්පතක් ලබාදෙනු කැමැත්තෙන් භික්‍ෂාව බලාපොරොත්තුව ප්‍රණීත භික්‍ෂාවක් දෙන දායක කුලයකට මහේශාක්‍ය පුද්ගලයකු මෙන් ඔහු වෙතට ආදරයෙන් ගොස් සිටියෙමි.
ඒ කුෂ්ඨ රෝගියා තමන්ගේ අතින් බත් පිඬක් අරගෙන මගේ පාත්තරේට පූජා කළා. ඒ බත් පිඬ පාත්තරේට දමනවත් එක්කම ඔහුගේ ඇඟිල්ලක් විෂ සහිත සැරොව සමගින් ම පාත්තරේට වැටුණා. මම මෙය දුටුවෙමි.එහෙත් කිසිවක් නොපැවසුවමි.කිසිවක් නොපැවසූ මං ඒ දානෙ පිළිගත්තා.
අගුපිලක වාඩිවුණා. ඒ බත් පිඬ වැළඳුවා. ඒ දානෙ වළඳන කොටත් වැළඳුවාට පස්සෙත් මගේ හිතේ කිසි පිළිකුලක් ඇතිවුණේ නෑ."
-මහා කාශ්‍යප රහතන් වහන්සේ
(පෘථග්ජනය අයෙක් එබඳු ආහාරයක් අනුභව කලේ නම් බඩවැල් පිටතට නික්මෙන්නේය. )

බ්‍රහ්මණ මහාසාර කුලයේ ඉපිද අතිසුඛෝපභෝගී දිවියක් ගෙවා පැවිදි වූ මේ මහ තෙරුන් වහන්සේ කාගේවත් පිහිටක් නැති අන්ත අසරණ දුගී දුප්පතුන් මෙන් ම රෝගීන් කෙරෙහි දැක්වූයේ දැඩි අවධානයකි. රජ මැදුරුවලින් පමණක් නොව, රටේ මහා ධනවත් බලවත් දායකයන්ගේ නිවාසවලින් දිව්‍ය භෝජන බඳු අතිප්‍රණීත දන් ලබා ගැනීමට හැකියාව තිබියදීත් උන්වහන්සේ පිඬුසිඟා වැඩියේ අන්ත අසරණ දුගී දුප්පතුන් බහුලව ගැවසෙන මාර්ගවල ය. ඔවුන්ගේ අතුපැලවල් වෙත ය.

මහා කාශ්‍යප මහ තෙරුන් සමාපත්ති බහුල මහ තෙරුන් වහන්සේ නමකි. උන්වහන්සේ නිරන්තරයෙන් ම සමාපත්තීන්ට සමවැදෙමින් වැඩ සිටියහ. උන්වහන්සේ කිසියම් නිවසකට පිඬුසිඟා වැඩියා නම් දොරටුව අසල දී සමාපත්තියට සමවැද ඉන් නැගී සිටිමින් ම දන් පිළිගනිති. උන්වහන්සේ මෙසේ කරන්නේ තමන් වහන්සේට දන් පුදන, වන්දනා කරන, පුද සත්කාර පවත්වන ඒ අසරණ තැනැත්තන්ගේ පින තව තවත් බලවත් කිරීමට යි. ශක්තිමත් කිරීමට යි. මහ තෙරුන්ට දන් පිදූ අසරණ දුගී මනුෂ්‍යයෝ බොහෝ දෙනෙක් මරණින් මතු සුගතියේ උපත ලැබූහ. ඇතැමුන්ට එහි යහපත් විපාක මේ ආත්ම භාවයේ දී ම ලැබුණි. කාකවලිය දුගියාගේ කතාවෙන් ඒ බව පෙනෙයි.

මහා කාශ්‍යප මහ තෙරුන් සතුව පැවති මේ උතුම් ගුණ සමුදාය නිසා බොහෝ දෙවියන්ද මනුෂ්‍යන්ද උන්වහන්සේට ආදර ගෞරවය දැක්වූහ. වරක් දෙවියන්ට අධිපති ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා දිව්‍ය විලාශයෙන් පැමිණ දන් පිදීමට ගියහොත් දන් නො පිළිගන්නා නිසා තම බිරිඳ වූ සුජාතාවද සමඟින් අන්ත අසරණ හිඟන වෙසක් මවා ගෙන මහ තෙරුන්ට දිව්‍ය භෝජන පිදුවේ ය. මේ කතාව විස්තර වශයෙන් උදාන පාලියේ මෙන්ම ධම්මපදට්ඨකතාවේද දැක්වෙයි. මහා කාශ්‍යප මහ තෙරුන් කෙරෙහි දෙවියන් කෙතරම් සැලකිල්ලක් දැක්වූවා දැ’යි කිවහොත් උන්වහන්සේ වඩිනතුරු බුදුරදුන්ගේ චිතකයට ගිනි දැල්වීමට පවා දේවතාවෝ ඉඩ නුදුන්හ.

අනුබුදු මහාකසුප් මහරහතන් වහන්සේ ගේ කරුණාව දයාව මෙසේ නම් ඒ මාගේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගේ මහාකරුණා ගුණය කෙසේ විස්තර කරම්ද....

08/05/2026

ගංගාතීරිය මහරහතන් වහන්සේ🙏🙏🙏

මේ ගෞතම බුද්ධ ශාසනයේ වැඩ සිටිය තවත් උතුම් රහතන් වහන්සේ නමකි ගංගාතීරිය මහ රහතන් වහන්සේ. ඉතාමත්ම විස්මිත වාග් සංවරයකින් යුක්තව වැඩ සිටි උන්වහන්සේ අවුරුදු තුනකටම කතා කර ඇත්තේ එක් වචනයක් පමණයි.

ගංගාතීරිය රහතන් වහන්සේ පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයේ දී තෙරුවන් කෙරෙහි බලවත් පහන් සිතින් යුක්ත වුණා. සංඝරත්නය කෙරෙහි පහන් සිතින් පැන් පූජා කළා. මරණින් මතු දෙව්ලොව ඉපිද තව තවත් පින්දහම් දියුණු කර ගත්තා. දෙව් මිනිස් ලොව බොහෝ කලක් සැරිසරා මේ බුද්ධෝත්පාද කාලපයේ දී ‘දන්ත’ කුමරු නමින් සැවැත්වනුවර සිටු ගෙයක ඉපදුණා.

තරුණ විය පත් දන්ත කුමරු කුසල් අකුසල් ගැන තැකීමක් නො මැතිව සදාචාරය ඉක්මවා හැසිරුණා. එනමුත් සදහම් අසා සසරේ බිය දැනී උපන් සංවේගයෙන් යුතුව බුදු සසුනේ පැවිදි වුණා. ගිහිකළ ගතකළ නො මනා දිවිය පිළිකුල් කරමින් ඉතා දැඩි රූක්ෂ ප්‍රතිපදාවල පිහිටියා. පාංශකූල සිවුරු පමණක් පරිහරණය කළ උන්වහන්සේ මිනීවලට දිය ඉසින බඳුනක් වැනි පාත්‍රයක් භාවිතා කළා.

ගංගාතීරයේ තල්පත් තුනක් සෙවිලි කළ කුටියක වාසය කළා. ගංගාතීරිය තෙරුන් නමින් ප්‍රකට වූ උන්වහන්සේ රහත් වන තෙක්ම මම කිසිවෙකු හා කථා නො කරමි යන අධිෂ්ඨානයෙන් වසරක්ම නිශ්ශබ්දව වාසය කළා. දෙවැනි වසරේදී පිඬු සිඟා වඩිද්දී එක්තරා කාන්තාවක් “මේ හිමියන් ගොළුවෙක්”දැයි සිතා විමසීමට පාත්‍රය පිරෙන්නටම කිරි පූජා කළා. අතින් වැළක්වුවත් උතුරා යන තෙක් කිරි වත්කරන විට ‘ඇත' යන වචනය පමනක් උන්වහන්සේ කීහ.
මෙලෙසින් හික්මුණු උන්වහන්සේ තෙවැනි වසරේදී සියලු කෙලෙසුන් නසා උතුම් අරහත්වය සාක්ෂාත් කළා. නිකෙලෙස් චිත්ත සන්තානයක් දරාගත් ගංගාතීරය රහත් හිමියන් තමන්ගේ පූර්ව ප්‍රතිපත්තීන් ප්‍රකට කරමින් මෙම ගාථාවන් වදාළා.

'තිණ්ණං මේ තාලපත්තානං ගංගාතීරේ කුටී කතා
ඡවසිත්තෝව මේ පත්තෝ පංසුකූලං ච චීවරං'

මං ඉන්නේ ගං ඉවුරක. එහි මගේ කුටිය හදලා තියෙන්නෙ තල් කොළ තුනකින්. මගේ පාත්‍රයත් මළමිනීවලට පැන් ඉහින භාජනයක් වගේ. මං පොරවන්නෙත් පාංශුකූල සිවුරක්.

'ද්වින්නං අන්තරවස්සානං ඒකා වාචා මේ භාසිතා
තතියේ අන්තරවස්සම්හි තමොක්ඛන්ධෝ පදාලිතෝ '

අවුරුදු දෙකට ම මා කතා කළේ එක ම වචනය යි. මහණ වෙලා තුන්වන අවුරුද්දෙ දී අවිද්‍යා අන්ධකාරය සුණු විසුණු කරල දැම්මා.

සංඝ සරණං ගච්ඡාමි කියා අප සරණ යන ඒ ඒ බුද්ධ ශ්‍රාවකයින්ගේ ජීවිත මොනරම් අසිරිමත් ද? අල්පේච්ඡ බවින් යුතු ලද දෙයකින් තුටු වන අපමණ ගුණයෙන් යුක්ත ඒ උත්තම රහතන් වහන්සේලා ගැන අප වඩ වඩාත් සිත පහදවා ගනිමු.

-කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි.