24/05/2026
🌷මරණාසන්න මොහොතේ කළ එකම පිනෙන් දෙවියෙක් වුණ හැටි🌷
රජගහනුවර ඉතාමත් පොහොසත් සිටුවරයෙක් ජීවත් වුණා. ඔහු සතුව විශාල වස්තුවක්, මුදල් සහ නොයෙකුත් සම්පත් තිබුණා. ඔහුගේ මේ අතිමහත් ධනය නිසාම ඔහු 'මහාධන සිටුවරයා' යන නමින් ප්රසිද්ධ වුණා. ඔහුට හැමෝම ආදරය කරන, දැකීමට ප්රියමනාප පුතෙක් සිටියා.
මේ පුතා ලොකු මහත් වෙද්දී දෙමාපියන් මෙහෙම හිතුවා: "අපේ පුතා දවසකට රන් දහසක් බැගින් වියදම් කළත්, අවුරුදු සියයක් යනකල් මේ වස්තුව ඉවර වෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ඔහුට රස්සාවක් කරන්න ඉගෙනගන්න එකේ තේරුමක් නැහැ." මෙහෙම හිතපු දෙමාපියෝ, තමන්ගේ පුතා කයට හෝ සිතට වෙහෙසක් නැතිව සුවසේ සැප විඳිය යුතු යැයි සිතා ඔහුට කිසිදු ශිල්පයක් හෝ ඉගෙනීමක් ලබා දුන්නේ නැහැ.
පුතා නිසි වයසට පැමිණි විට, දෙමාපියන් ඔහුට සුදුසු තරුණියක් විවාහ කර දුන්නා. ඇය උසස් පවුලක, ඉතා ලස්සන, තරුණ පෙනුමෙන් යුතු අයෙක් වුණා. නමුත් ඇය නිතරම සැප සම්පත් විඳීමට පමණක් කැමති, ආගම දහම ගැන කිසිම උනන්දුවක් නැති කෙනෙක්.
ඔහු තම බිරිඳ සමඟ සැප විඳිමින් කාලය ගත කළ අතර පින් දහම් පිළිබඳව කිසිවක් සිතුවේ නැත. මහණ බමුණන්ට හෝ ගුරුවරුන්ට සහ දෙමාපියන්ට ගරු සරු නොදැක්වූ ඔහු, මත්පැන් බොන අය සහ අසම්මත මිතුරන් ඇසුරු කරමින් විනෝදයටම බර විය. මෝඩකම නිසා අන්ධ වූ ඔහු මෙලෙස කාම සැපයටම ඇලී කාලය ගෙවා දැමීය. පසුව දෙමාපියන් මියගිය විට, ඔහු නළු නිළියන්ට හා ගායක ගායිකාවන්ට හිතුමනාපයේ මුදල් වියදම් කරමින් තම සියලු ධනය විනාශ කරගත්තේය.
කෙටි කාලයකින්ම ඔහු සතු සියලු සේසතම ඉවර වුණා. පසුව ඔහු ණයට මුදල් ගෙන ජීවත් වීමට පටන් ගත් අතර, කාලයක් යද්දී ඔහුට කිසිවෙකුගෙන් ණය ලබා ගැනීමට පවා නොහැකි වුණා. අවසානයේ තමන් සතු ඉඩකඩම් සහ ගේ දොර පවා ණය හිමියන්ට පවරා දීමට ඔහුට සිදු වුණා. කිසිවක් කරකියා ගත නොහැකි වූ ඔහු, හිඟා කමින් ජීවත් වන තත්ත්වයට පත් වී නගරයේ අනාථ නිවාසයක ලැගුම් ගත්තා.
ඔය විදිහට ඉන්නකොට, දවසක් හොරු කණ්ඩායමක් ඔහු ළඟට ඇවිත් මෙහෙම කිව්වා: "එම්බල මිනිසෝ, ඔබ තවමත් තරුණයි. අතපය හොඳට හයිය තියෙනවා. ඇයි මේ අතපය පණ නැති කෙනෙක් වගේ හිඟා කමින් දුක් විඳින්නේ? අපේ කණ්ඩායමට එකතු වෙන්න. අපිත් එක්ක ගිහින් අනුන්ගේ දේ සොරකම් කරලා සුවපහසුවට ජීවත් වෙමු."
එවිට ඔහු, "මට සොරකම් කරන්න තේරෙන්නේ නැහැ" යි පැවසුවා. එවිට සොරුන් ඔහුට පිළිතුරු දෙමින්, "ඒකට බය වෙන්න එපා, අපි ඔබට සොරකම් කරන හැටි උගන්වන්නම්. ඔබ කරන්න ඕනේ අපි කියන දේ විතරයි" කියා පැවසුවා.
ඔහු එයට කැමති වී සොරුන් සමඟ ගියා. සොරුන් ඔහුගේ අතට ලොකු පොල්ලක් දී, නිවසක බිත්තියක් හාරා ඇතුළු වීමට සිදුරක් හැදුවා. පසුව ඔහුව එම සිදුර අසල නතර කර, "යම් කෙනෙක් මෙතනට ආවොත්, මේ පොල්ලෙන් ගහලා එක පාරින්ම මරලා දාපන්" කියා පැවසුවා. කිසිම වැටහීමක් නැති මේ මෝඩ මිනිසා, ඔවුන් කියූ දේ අසා කවුරුන් හෝ එනතුරු බලාගෙන සිටියා.
සොරුන් නිවස ඇතුළට පැන බඩුමුට්ටු සොරකම් කළා. ඒ අතරතුර නිවසේ වැසියන්ට මේ බව දැනුණු වහාම, සොරුන් පිරිස එහෙන් මෙහෙන් පැනලා බේරුණා.
නිවසේ මිනිසුන් වහාම අවදි වී එහා මෙහා සොයා බලන විට, ගේ බිඳි සිදුර අසල සිටි මේ මිනිසාව දුටුවා. "මේ ඉන්නේ නපුරු හොරා!" යැයි කෑගසමින් ඔහුව අල්ලාගත් ඔවුන්, පොලුවලින් හොඳටම තලා අත් පා බැඳ දැමුවා. ඉන්පසු රජතුමා වෙත ඔහුව රැගෙන ගොස්, "මහරජතුමනි, අපේ ගේ බිඳපු ප්රධාන හොරා මොහුයි. ගෙට ඇතුළු වන තැනදීම අපි මොහුව අල්ලා ගත්තා" යැයි පවසා රජුට භාර දුන්නා.
එවිට රජතුමා, "මේ හොරාගේ හිස ගසා දමන්න" කියා නගරයේ ආරක්ෂක නිලධාරියාට අණ කළා. ඔහුත් එය පිළිගෙන, අර මිනිසාගේ දෑත් පිටුපසට කර තදින් බැඳ, බෙල්ලට රතු මල් මාලයක් දමා, හිසට ගඩොල් කුඩු වත් කර (එකල දඬුවම් දීමට පෙර කළ චාරිත්රයක්) නගරය පුරා රැගෙන ගියා. බෙර ගසමින්, වීදියෙන් වීදියට සහ හංදියෙන් හංදියට ඔහුව දක්කාගෙන යන අතරතුර කසවලින් දිගටම තැලුවා. "නගරයේ දේපල කොල්ලකෑ හොරා මෙන්න අපි අල්ලා ගත්තා" කියා මුළු නගරය පුරාම ප්රසිද්ධ කරමින් ඔහුව මරා දමන ස්ථානයට රැගෙන ගියා.
ඒ වෙලාවේ එම නගරයේ සිටි සුලසා නම් රූපසුන්දරිය තම මාලිගාවේ කවුළුවෙන් පාර දෙස බැලුවා. වධකස්ථානයට රැගෙන යන මේ පුද්ගලයාව පෙර ඇසුරු කර ඇති බැවින් හොදින් හඳුනාගත්තා. "කාලයක් මේ නගරයේම මහා සැප සම්පත් විඳපු මේ මනුස්සයාට අද වෙලා තියෙන විපතක මහත!" කියා ඇයට ඔහු ගැන ලොකු අනුකම්පාවක් ඇති වුණා.
ඇය වහාම තම සේවකයෙකු අත අග්ගලා හතරක් සහ බොන්න වතුර ටිකක් ඔහු වෙත යැව්වා. ඒ වගේම, "මේ මිනිසා මේ අග්ගලා ටික කාලා වතුර ටිකක් බොනකල් පොඩ්ඩක් ඉවසන්න" කියා නගරය බාර නිලධාරියාගෙන් ඉල්ලා සිටියා.
ඔය අතරතුර මහා මුගලන් රහතන් වහන්සේ තමන්ගේ දිවැසින් ලෝකය දෙස බලන විට, මේ මිනිසා මහත් විපතකට පත්වී සිටින බව දුටුවා. "මේ මිනිසා පින් කරපු කෙනෙක් නෙවෙයි, පව් කරපු කෙනෙක්. ඒ නිසා මොහු මියගිය පසු නිරයේ උපදින්නේය. නමුත් මා එතනට වැඩම කළොත්, ඔහු තමන් ළඟ ඇති අග්ගලා සහ පැන් මට පූජා කර, ඒ පිනෙන් ඔහු මියගොස් භූමාටු දෙවියෙක් වී උපදින්නේය" කියා උන්වහන්සේ දුටු සේක. ඒ නිසා ඔහුට පිහිට වීමේ අදහසින්, අර සේවකයා අග්ගලා සහ වතුර රැගෙන එන මොහොතේම මුගලන් වහන්සේ ඔහු ඉදිරිපිට පෙනී සිටියා.
අපරාධකරුවකු ලෙස මරණයට නියම වී සිටි ඒ මිනිසා, මුගලන් රහතන් වහන්සේ දැකලා හිතේ ලොකු පැහැදීමක් ඇති කරගත්තා. ඔහු මෙහෙම හිතුවා: "තව ටික වෙලාවකින් මාව මරා දමනවා. ඉතින් මේ වෙලාවේ අග්ගලා කාලා මට ඇති වැඩේ මොකක්ද? මම මේවා මේ ස්වාමීන් වහන්සේට පූජා කළොත්, ඒක මගේ මතු ජීවිතයට ලොකු පිනක් (මග වියදමක්) වේවි."
ඔහු තමන්ට ලැබුණු අග්ගලා සහ වතුර පූජා කළා. මුගලන් වහන්සේත් ඔහුගේ හිතේ ඇති වූ ඒ පැහැදීම තවත් වැඩි කරන්න හිතාගෙන, ඔහු බලා සිටියදීම සුදුසු තැනක වාඩි වී ඒ අග්ගලා වළඳා, පැන් පානය කර එතැනින් වැඩම කළා.
ඉන්පසු වධකයන් විසින් ඒ මිනිසාව මරා දමන ස්ථානයට ගෙන ගොස්, ඔහුගේ හිස කපා මරා දැමුවා. මහා මුගලන් රහතන් වහන්සේට කළ ඒ උතුම් දානයේ පින නිසා ඔහුට මහා සැප සම්පත් ඇති දිව්ය ලෝකයක උපදින්නට පින තිබුණා. නමුත්, "මට මේ දානය දෙන්න අවස්ථාව ලැබුණේ සුලසා නිසයි" කියා ඔහු මියයන මොහොතේ සුලසා කෙරෙහි ඇති කරගත් දැඩි ආලය (ආදරය) නිසා ඔහුගේ සිත කිලුටු වුණා. ඒ නිසා උසස් දෙවියෙක් නොවී, කඳුකර ප්රදේශයක පිහිටි විශාල නුග ගසක වෘක්ෂ දේවතාවෙක් (රුක් දෙවියෙක්) වී ඔහු උපත ලැබුවා.
ඔහු තමන්ගේ තරුණ කාලයේදී පවුලේ ධනය ආරක්ෂා කරගනිමින් නිසි ලෙස ජීවත් වුණා නම්, ඔහු මධ්යම මට්ටමේ සිටුවරයෙක් බවට පත් වෙනවා. එසේත් නැතිනම් ඔහු තම මහලු වියේදී හෝ උත්සාහ කළා නම්, අවම වශයෙන් සුළු සිටුවරයෙක් වීමටවත් ඔහුට වාසනාව තිබුණා.
ඔහු තම තරුණ කාලයේදී පැවිදි වුණා නම්, රහත් භාවයට පත්වීමට තරම් පිනක් ඔහුට තිබුණා. මැදි වියේදී (ජීවිතයේ මැද කාලයේදී) පැවිදි වුණා නම්, සකෘදාගාමී හෝ අනාගාමී යන උතුම් මගඵල ලැබීමට අවස්ථාව තිබුණා. අවසාන කාලයේදී (මහලු වියේදී) හෝ පැවිදි වුණා නම්, අවම වශයෙන් සෝවාන් වීමටවත් ඔහුට හැකියාව තිබුණා.
නරක මිතුරන් ඇසුරු කිරීම නිසා ඔහු ස්ත්රීන් පස්සේ යන, මත්පැන් පානයට ඇබ්බැහි වූ, වැරදි වැඩ කරන කෙනෙක් වුණා. මහණ බමුණන්ට ගරු නොකර දුසිරිතෙහි යෙදුණු නිසා ඔහු සතු සියලු සැප සම්පත් ටිකෙන් ටික නැති වී ගොස්, අවසානයේ ඔහු මේ වගේ මහා විපතකට මුහුණ දුන් බව සඳහන් වෙනවා.
ඊට පස්සේ දවසක සුලසා උද්යානයට ගිහින් ඉන්නවා දැකපු මේ රුක් දෙවියාට, ඇය කෙරෙහි නැවතත් ආශාවක් ඇති වුණා. ඔහු අන්ධකාරයක් මවාගෙන ඇවිත්, සුලසාව තමන්ගේ විමනට රැගෙන ගියා. එහිදී ඇය සමඟ දින හතක් සංවාසය කරමින් කාලය ගත කළ ඔහු, තමන් කවුද සහ තමන්ට සිදු වූයේ කුමක්ද යන සියලු තොරතුරු ඇයට පැවසුවා.
සුලසා අතුරුදහන් වීම නිසා ඇගේ මව දැඩි ලෙස දුක් වෙමින්, හඬා වැලපෙමින් ඇයව සොයන්නට වුණා. මෙය දුටු මිනිසුන් ඇයට මෙහෙම කිව්වා: "පින්වත් මෑණියනි, මහා මුගලන් රහතන් වහන්සේ කියන්නේ මහා ඍද්ධි බලයක් තියෙන, මහානුභාව සම්පන්න උත්තමයෙක්. උන්වහන්සේට ඇය කොහේද ඉන්නේ කියලා දැනගන්න පුළුවන් වේවි. ඒ නිසා උන්වහන්සේ ළඟට ගිහින් මේ ගැන විමසන්න."
ඇය මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේ ළඟට ගොස් තම දියණියට සිදු වූ දේ ගැන විමසුවා. එවිට උන්වහන්සේ මෙසේ වදාළා: "අද සිට හත්වැනි දින, බුදුරජාණන් වහන්සේ වේළුවනාරාමයේදී ධර්ම දේශනා කරන වෙලාවට, දහම් අසන පිරිස කෙළවරේදී ඔබට ඇයව දැකගන්න පුළුවන් වේවි."
පසුව සුලසා අර රුක් දෙවියාට මෙහෙම කිව්වා: "පින්වත් දෙවියනි, මම ඔබගේ මේ විමනයේ නතර වෙලා දැන් දින හතක් ගත වුණා. මම මෙහෙම ඉන්න එක හොඳ නැහැ. මගේ අම්මා මාව දකින්න නැතුව ගොඩක් දුක් වෙමින් විලාප තියනවා ඇති. ඒ නිසා කරුණාකරලා මාව ආපහු මගේ ගෙදරටම ඇරලවන්න."
ඇගේ ඉල්ලීම අසා ඒ රුක් දෙවියා ඇයව රැගෙන ගොස්, බුදුරජාණන් වහන්සේ වේළුවනාරාමයේ ධර්ම දේශනා කරමින් සිටි ස්ථානයට ගියා. ඔහු ඇයව දහම් අසන පිරිස කෙළවරේ නතර කර, තමන් නොපෙනී එතැනම රැඳී සිටියා.
ඒ වෙලාවේ සුලසාව දුටු මිනිස්සු ඇයගෙන් මෙහෙම ඇහුවා. "සුලසා නංගියේ, ඔබ මෙච්චර දවස් කොහේද ගියේ? ඔබව දකින්න නැති නිසා ඔබේ අම්මා අඬලා වැලපිලා හරියට පිස්සු හැදුණු කෙනෙක් වගේ වුණා." එවිට සුලසා තමන්ට සිදු වූ සියලුම විස්තර මිනිසුන්ට පැවසුවා. ඒ කතාව ඇසූ මිනිස්සු පුදුම වෙලා මෙහෙම ඇහුවා. "ඒ තරම් පව් කරපු, කිසිම පින්කමක් කරලා නැති ඒ මිනිහා කොහොමද දෙවියෙක් වෙලා ඉපදුණේ?"
එවිට සුලසා ඔවුන්ට මෙසේ පැහැදිලි කළාය: "ඔහුව මරා දමන්නට මොහොතකට පෙර මම දුන් අග්ගලා සහ පැන් ඔහු මහා මුගලන් රහතන් වහන්සේට පූජා කළා. ඒ පිනේ බලයෙන් තමයි ඔහුට මෙවැනි දේව ආත්මයක් ලැබුණේ."
එය ඇසූ මිනිස්සු මහත් සේ පුදුමයට පත් වූහ. "රහතන් වහන්සේලා කියන්නේ ඇත්තටම මේ ලෝකයාට පින් කරගන්න තිබෙන උතුම්ම පින් කෙතක්. මෙවැනි උතුම් රහතන් වහන්සේ නමකට කරන ඉතාම කුඩා පූජාවක් පවා කෙනෙකුට දිව්ය ලෝකයේ උපදින්න තරම් මහත් වූ පිනක් ගෙන දෙනවා නේද?" කියා ඔවුන් සියලු දෙනාම මහත් සතුටටත්, ප්රසාදයටත් පත් වූහ.
භික්ෂූන් වහන්සේලා මේ සිදුවීම බුදුරජාණන් වහන්සේට පවසා සිටි අතර, උන්වහන්සේ එය නිමිති කරගෙන මෙම උතුම් ධර්ම කරුණු දේශනා කළ සේක:
"කෙලෙස් නැසූ රහතන් වහන්සේලා සාරවත් කුඹුරක් වැනිය. දානය දෙන පින්වතුන් එම කුඹුරේ වගා කරන ගොවියන් වැනිය. පූජා කරන දාන වස්තූන් වපුරන බිත්තර වී වැනිය. මේ කරුණු සම්පූර්ණ වූ විට ඉතා උසස් ආනිසංස (අස්වැන්න) ලැබෙන්නේය."
"බීජ (දානය), කෘෂිකර්මය (පින් කිරීමේ උත්සාහය) සහ කුඹුර (පින්කෙත) යන මේ කරුණු තුන මියගිය අයටත්, දානය දුන් අයටත් එකසේ උපකාරී වේ. මියගිය අය ඒ පිනෙන් දුකෙන් නිදහස් වන අතර, දානය දුන් අය පිනෙන් දියුණු වෙති."
"මෙලොවදී කුසල් දහම්හි යෙදී, මියගිය අයටත් පින් අනුමෝදන් කරවන තැනැත්තා, තමා කළ ඒ යහපත් පින්කම් හේතුවෙන් මරණින් පසු දිව්ය ලෝකයේ උපත ලබන්නේය."
මෙම දේශනාව අවසානයේ අර රුක් දෙවියා සහ සුලසාව ඇතුළු අසූ හතර දහසක් (84,000) සත්වයෝ සත්යය අවබෝධ කරගෙන මාර්ග ඵල ලැබූහ.
ඛෙත්තූපම ප්රේතවස්තු වර්ණනාව
ප්රේතවත්ථු අටුවාව.........
