බෞද්ධයාගේ අත්පොත The Handbook of the Buddhist / ධම්මපදය Dhammapadaya

19/05/2023

65) මුහුත්තමපි චෙ විඤ්ඤු පණ්ඩිතං පයිරුපාසති
බිප්පං ධම්මං විජානාති ජීව්හා සූපරසං යථා


♦නුවණැත්තාට එක් මොහොතක් පණ්ඩිතයකු ආශ්‍රය කරන්නට ලැබුණහොත්, ඉතා ඉක්මණින් ම හේ ධර්‍මය අවබෝධ කර ගනියි. දිව ඉතා ඉක්මණින් සූපයන් හි රසය තේරුම් ගන්නාක් මෙනි.

♦♦ Though, for only a moment, an intelligent person associates with a wise man, quickly the Dhamma he understands as the tongue, the flavour of soup.

♦♦♦चाहे विज्ञ पुरुष मुहूर्त्त भर ही पंडित की सेवा में रहे, वह शीघ्र ही धर्म को (वैसे ) जान लेता है जैसे जिह्वा सूप के रस को

The Dhammapada is a collection of Gems which should be the hand-book of every Buddhist. It's contents ought to be read and re-read, studied and mastered, and, above all, put into daily practice. - Nārada Thera

17/05/2023

64) යාවජීවම්පි චෙ බාලො පණ්ඩිතං පයිරුපාසති
න සො ධම්මං විජානාති දම්බී සූපරසං යථා

♦අඥාන පුද්ගලයා ජීවිතාන්තය දක්වා ම පණ්ඩිතයකු ආශ්‍රය කළත්, හැන්දකට කිසි කලෙක සූපයක රසය නො දැනෙන්නාක් මෙන් හේ ධර්‍මය ඉගෙන නො ගනියි.

♦♦ Though all his life a fool associates with a wise man, he will no more understand the Dhamma than a spoon, the flavour of soup

♦♦♦चाहे मूढ़ (व्यक्ति) जीवन-भर पंडित की सेवा में रहे, वह धर्म को (वैसे ही) नहीं जान पाता जैसे क लुछी सूप के रस को ।

14/05/2023

63) යො බාලො මඤ්ඤති බාල්‍යං පණ්ඩිතො වාපි තෙන සො
බාලො ච පණ්ඩිතමානී ස වෙ බාලො’ති වුච්චති

♦යම්කිසි අඥාන පුද්ගලයෙක් අඩු ගණනේ තමන් අඥාන බව තේරුම් ගනියි ද එපමණකිනුත් හේ පණ්ඩිතයෙක් වෙයි. එහෙත් තමන් අඥාන බව නො දන්නාඒ බව නො පිළිගන්නා තැනැත්තා ඒකාන්තයෙන් ම මෝඩයෙකැයි කියනු ලැබේ.

♦♦ A fool who thinks that he is a fool is for that very reason a wise man. The fool who thinks that he is wise is called a fool indeed.

♦♦♦ 'जो मूढ़ होकर (अपनी ) मूढ़ता की स्वीकारता है, वह इस (अंश) में पंडित (ज्ञानी) है; और जो मूढ़ होकर (अपने आप को ) पंडित मानता है, वह 'मूढ़' ही कहा जाता है।

12/05/2023

62) පුත්තාම'ත්ථි ධනංම’ත්ථි ඉති බාලො විහඤ්ඤති
අත්තා හි අත්තනො නත්ථි කුතෝ පුත්තා කුතෝ ධනං

♦මට දරුවෝ සිටිති, මට ධනය තිබේ, ආදි වශයෙන් සිතමින් අඥාන පුද්ගලයා වෙහෙසෙයි. එහෙත් අඩු ගණනේ තමාට තමාවත් නැත. පුත්තු හා ධනය කෙසේ ද?.

♦♦ "Sons have I, wealth have I,"- Thus is the fool worried. Verily, he himself is not his own. Whence sons? Whence wealth?

♦♦♦ 'मेरे पुत्र !' 'मेरा धन !' - इस ( मिथ्या चिंतन) में ही मूढ़ व्यक्ति व्याकुल बना रहता है। अरे, जब यह ( तन और मन का ) अपनापा ही अपना नहीं है, तो कहां 'मेरे पुत्र !' ? कहां 'मेरा धन ! ?

11/05/2023

61) චරං චෙ නාධිගච්ඡෙය්‍ය සෙය්‍යං සදිසමත්තනො
එක චරියං දහං කයිරා නත්ථි බාලෙ සහායතා

♦තමාට සමාන හෝ තමාට වඩා උසස් මිතුරෙකු සොයා ගන්නට බැරිනම්, තනිව වාසය කිරීම යහපත් ය. බාල ජනයා සමඟ ආශ්‍රය කිරීම කිසිසේත් නො කළ යුත්තේ ය.

♦♦If, as he fares, he meets not a companion who is his better or equal, let him strengthen his solitary career. There is no fellowship with the foolish.²

♦♦♦ यदि विचरण करते हुए (शील, समाधि, प्रज्ञा में) अपने से श्रेष्ठ या अपने सदृश (सहचर) न मिले, तो दृढता के साथ अकेला ही विचरण करे । मूर्ख (व्यक्ति) से सहायता नहीं मिल सकती ।

²Out of compassion, to work for their betterment.

06/03/2023

බාල වගග BALAVAGGO PANCAMO (FOOLS) बालवग्गो

60) දීඝා ජාගරතො රත්ති දීඝං සන්තස්ස යොජනං
දීඝො බාලානං සංසාරො සද්ධම්මං අවිජානතං

♦නිදි නො ලබන විට රැය ඉතා දිග බව දැනෙයි. ගමන් වෙහෙස දැඩි තැනැත්තාට යොදුන ඉතා දිග සේ දැනෙයි. ධර්මය නො දත් අනුවණ පුද්ගලයන්ට සංසාරය ඉතා දීර්ඝ ය.

♦♦Long is the night to the wakeful, long is the league to the weary, long is Samsara¹ to the foolish who know not the Sublime Truth.

♦♦♦ जागने वाले की रात लंबी हो जाती है, थके हुए का योजन लंबा हो जाता है। सद्धर्म को न जानने वाले मूर्ख (व्यक्तियों) के लिए संसार (-चक्र) लंबा हो जाता है।

¹The ocean of life. Lit. wandering again and again.

05/10/2022

59) එවං සංකාරභූතෙසු අන්ධභූතෙ පුථුජ්ජනෙ අතිරොචති පඤ්ඤාය සම්මාසම්බුද්ධසාවකො

♦ එලෙසින් ම කසළ ගොඩක් බඳු අන්ධපෘථග්ජනයන් අතුරෙහි උපන් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ ශ්‍රාවක වූ රහතුන් වහන්සේ පුහුදුන් ලෝකයා ඉක්ම ප්‍රඥාවෙන් බබලන්නේ ය.

♦♦ As upon a heap of rubbish thrown on the highway, a sweet-smelling, lovely lotus there may grow, even so, amongst the rubbish of beings, a disciple of the Fully Enlightened One outshines, in wisdom, the blind worldlings.

♦♦♦ जिस प्रकार महापथ पर फैंके गये कचरे के ढेर में पवित्र गंध वाला मनोरम पद्म उत्पन्न हो जाता है, उसी प्रकार ( कचरे के समान) भगवान सम्यक्संबुद्ध का श्रावक भी अपनी प्रज्ञा से अंधे पृथग्जनों के बीच अत्यंत शोभायमान होता है।
पुण्फ वग्गो चतुत्थो निट्ठितो ।

02/10/2022

58) යථා සංකාරධානසමිං උජ්ඣිතසමිං මහාපථෙ පදුමං තත්‍ථ ජායෙථ සුචිගන්ධං මනොරමං

♦ මහා මාර්‍ගය අසල කුණු රොඩු එක්වන කසල කාණුවක වුවද මනරම් සුවඳ හමන පියුමක් හටගන්නේ වේ ද,

♦♦ As upon a heap of rubbish thrown on the highway, a sweet-smelling, lovely lotus there may grow, even so, amongst the rubbish of beings, a disciple of the Fully Enlightened One outshines, in wisdom, the blind worldlings.

♦♦♦ जिस प्रकार महापथ पर फैंके गये कचरे के ढेर में पवित्र गंध वाला मनोरम पद्म उत्पन्न हो जाता है, उसी प्रकार ( कचरे के समान) भगवान सम्यक्संबुद्ध का श्रावक भी अपनी प्रज्ञा से अंधे पृथग्जनों के बीच अत्यंत शोभायमान होता है।
पुण्फ वग्गो चतुत्थो निट्ठितो ।

29/09/2022

57) තෙසං සම්පන්නසීලානං අප්පමාදවිහාරිනං සම්මදඤ්ඤා විමුත්තානං මාරො මග්ගං න වින්දති

♦ පිරිසිදු ලෙස සිල් රැක, අප්‍රමාදීව භාවනා වඩා යථාභූත ඥාන දර්ශනය ලැබ විමුක්තිය සාධනය කර ගත් උතුමන් මිය ගිය පසු උපදින ස්ථානය සොයා ගැනීමට මාරයා සමත් නො වෙයි.

♦♦ Māra¹ finds not the path of those who are virtuous, careful in living, and, by right knowledge, freed.

♦♦♦ जो शीलसंपन्न हैं, प्रमादरहित होक र विहार करते हैं, यथार्थ ज्ञान द्वारा मुक्त हो चुके हैं, उनके मार्ग को मार नहीं देख पाता ।

¹The personification of evil.

26/09/2022

56) අප්පමන්තො අයං ගන්ඩො යායං තගර චන්දනී යො ච සීලවතං ගන්ටො වාති දෙවෙසු උත්තමො

♦ තුවරලා, සඳුන් ආදියෙහි සුවඳ සිල්වතුන් ගේ සිල් සුවඳ හා සමාන කරන විට ඉතා ස්වල්ප ය. (ඒවා හමන්නේ සුළු දුරක් පමණක් හෙයිනි.) සිල්වතුන් ගේ සීල සුගන්ධය දිව්‍ය ලෝකයට පවා හමයි. (දෙවිවරුන් අතරහිත් පැතිරෙයි)

♦♦ Of little account is the fragrance of Tagara or sandal. The fragrance of the virtuous that blows even amongst the Devas is excellent.

♦♦♦ तगर और चंदन की जो यह गंध फैलती है, वह अल्पमात्र है, और जो यह शीलवानों की गंध है, वह उत्तम (गंध) देवताओं में फैलती है।

24/09/2022

55) චන්දනං තගරං වා’පි උප්පලං අථ වස්සිකී එතෙසං ගන්ධජාතානං සීල ගන්ධො අනුත්තරො

♦ සඳුන්, සැවැන්දරා, උපුල් සමන් පිච්ච වැනි කවර සුවඳක් වුව ද පරදවන උත්තම වූ සුවඳ සිල් සුවඳයි.

♦♦ Sandal-wood, Tagara, lotus, jasmine,-of all these kinds of fragrance, the perfume of virtue is by far the best.

♦♦♦ तगर और चंदन की गंध, उत्पल (कमल) और चमेली की गंध - इन भिन्न-भिन्न सुगंधियों से शील की गंध अधिक श्रेष्ठ है।

21/09/2022

54) න පුප්ඵගන්ධෝ පටිවාතමෙති න චන්දනං තගරමල්ලිකා වා සතඤ්ච ගන්ටො පටිවාතමෙති සබ්බා දිසා සප්පුරිසො පවාති

♦ මල් සුවඳ, සඳුන් සුවඳ, තුවරලා සුවඳ, සමන් පිච්ච සුවඳ ආදිය උඩු සුළඟේ නොවිහිදෙයි - සත් පුරුෂයන් ගේ ගුණ සුවද පමණක් උඩු සුළඟේ විහිදෙයි. යහපත් පුද්ගලයන් ගේ ගුණ සුවඳ හැම'තම විහිදේ.

♦♦ The perfume of flowers blows not against the wind, nor does the fragrance of sandal-wood, Tagara, and jasmine. The fragrance of the virtuous does blow against the wind; the virtuous man pervades every direction.

♦♦♦ चंदन, तगर, क मलअथवा जूही- इन (सभी) की सुगंधों से शील-सदाचार की सुगंध बढ़-चढ़ कर है ।