27/08/2026
බුදු දහමට අනුව සෝවාන් වීම යනු සංසාර ගමනේ නියත වශයෙන්ම නිවන කරා යොමු වන පළමු ආර්ය භූමියට පත්වීමයි. සෝවාන් වූ උතුමෙකු නැවත කිසිදා සතර අපායේ (නිරය, තිරිසන්, පේත, අසුර) උපදින්නේ නැති අතර, උපරිම වශයෙන් ආත්ම භව හතක් ඇතුළත සම්පූර්ණ නිවන අවබෝධ කරයි.
මේ සඳහා සම්පූර්ණ කළ යුතු සෝතාපන්නංග 4 විස්තරාත්මකව පහත පරිදි හඳුනාගත හැක:
1. කල්යාණ මිත්ර සේවනය
* ධර්මය නිවැරදිව පවසන, කෙලෙස් තවන මාර්ගය පෙන්වා දෙන උතුමන් ඇසුරු කිරීමයි.
* අන්ධ භක්තියෙන් තොරව, නිවන් මග අවබෝධ කරගත් හෝ ධර්මය නිවැරදිව ප්රගුණ කරන ශ්රමණයන් ඇසුරු කිරීම මෙහිදී අත්යවශ්ය වේ.
2. සද්ධර්ම ශ්රවණය
* කල්යාණ මිත්රයන්ගෙන් තිලක්ෂණය (අනිච්ච, දුක්ඛ, අනත්ත), චතුරාර්ය සත්යය සහ පටිච්ච සමුප්පාදය පිළිබඳ ධර්මය ශ්රවණය කිරීමයි.
* හුදෙක් ශ්රවණය පමණක් නොව, ධර්මයේ ඇතුළත් ගැඹුරු අර්ථ නිවැරදිව උගෙනීම සහ වටහා ගැනීමද මෙයට අයත් වේ.
3. යෝනිසෝ මනසිකාරය
* ඇසූ ධර්මය තමාගේ අභ්යන්තරයට යොමු කරමින් නුවණින් විමසා බැලීමයි.
* ඇස, කන, නාසය, දිව, කය, මනස යන ඉන්ද්රියයන්ගෙන් විඳින අත්දැකීම් "මම" හෝ "මගේ" ලෙස නොගෙන, ඒවා හේතු ප්රත්යයන්ගෙන් හටගෙන නැසී යන (අනිත්ය) ධර්මතාවයන් ලෙස තර්කානුකූලව හා නුවණින් දැකීමයි.
4. ධම්මානුධම්ම පටිපත්තිය
* නුවණින් විමසා දැනගත් ධර්මයට අනුව එදිනෙදා ජීවිතයේ හැසිරීමයි.
* නිවනට අනුකූල වන පරිදි සීල, සමාධි, ප්රඥා යන ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ප්රායෝගිකව ප්රගුණ කිරීම සහ චතුරාර්ය සත්යය ප්රත්යක්ෂ කරගැනීමට කටයුතු කිරීමයි.
සෝවාන් වීමේදී ප්රහීණ වන සංයෝජන (බැඳීම්) 3
* සක්කාය දිට්ඨිය: රූප, වේදනා, සංඥා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ යන පංචස්කන්ධය "මම", "මගේ" හෝ "මගේ ආත්මය" ලෙස පවතින වැරදි දෘෂ්ටිය සම්පූර්ණයෙන්ම දුරුවීම.
* විචිකිච්ඡාව: බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන තෙරුවන කෙරෙහිත්, පටිච්ච සමුප්පාදය සහ මාර්ගඵල කෙරෙහිත් ඇති වන සියලු සැක සංකා දුරුවීම.
* සීලබ්බත පරාමාසය: නිවන ලබාගැනීම සඳහා සත්ය මාර්ගයෙන් බැහැරව පවතින නොයෙකුත් මිත්යා වෘත, ඇදහීම් හෝ බාහිර චාරිත්ර කෙරෙහි ඇති අන්ධ විශ්වාසය අතහැරීම.
