07/07/2026
यो फोटो काभ्रेको धुलिखेल-४ मा अवस्थित 'श्री आकाश देवी मन्दिर' को हो ।
तस्बिरमा देखिनुभएकी देवीको स्वरूप तान्त्रिक र आध्यात्मिक दृष्टिकोणले निकै अद्वितीय र रोचक छ।
यस मूर्ति र देवीका बारेमा केही रोचक जानकारीहरू निम्नानुसार छन्:
१. आकाश योगिनी (खेचरी) को स्वरूप
तन्त्र शास्त्र र बज्रयान बौद्ध परम्परामा यी देवीलाई आकाश योगिनी (Akash Yogini) वा खेचरी (Khagananā) को रूपमा चिनिन्छ। 'खेचरी' को अर्थ आकाशमा विचरण गर्ने वा उड्ने शक्ति भन्ने हुन्छ। मूर्तिको विशेष शारीरिक बनावटले आकाशमा उडिरहेको वा तैरिरहेको मुद्रालाई दर्शाउँछ।
२. अद्वितीय नृत्य/उड्ने मुद्रा (Dynamic Flying Pose)
देवीको एउटा खुट्टा भुइँमा सुतिरहेको मानव आकृति (जसलाई शव, प्रेत वा अज्ञानताको प्रतीक मानिन्छ) माथि छ भने अर्को खुट्टा आकाशतर्फ माथि उठाइएको छ। यो तान्त्रिक कलाको एक विशिष्ट मुद्रा हो, जसले सांसारिक बन्धन र अज्ञानतालाई कुल्चेर आध्यात्मिक रूपमा उच्च आकाश (परम ज्ञान) तर्फ उडेको संकेत गर्दछ।
३. तान्त्रिक प्रतीकहरू
नरमुण्डको माला (Mundamala): देवीको गलामा मानिसको खप्पर (Human Skulls) को माला देखिन्छ, जसले काल, संहार र अहंकारको अन्त्यलाई जनाउँछ।
हातका आयुधहरू: देवीको एक हातमा 'कपाल' (Skull Cup / खप्परको कचौरा) रहेको छ, जुन तान्त्रिक पूजामा उच्च चेतना र अमृतको प्रतीक मानिन्छ।
४. स्थानीय लोकविश्वास र महत्त्व
स्थानीय स्तरमा उहाँलाई आकाश देवी को रूपमा श्रद्धापूर्वक पुजिन्छ। नेवार संस्कृति र सनातन तान्त्रिक परम्परामा यस्ता योगिनीहरूलाई नगर वा क्षेत्रको रक्षिका (Guardian Deity) को रूपमा हेर्ने गरिन्छ। यस्ता शक्तिपीठहरूमा दर्शन गर्नाले संकट नाश हुने र आन्तरिक शक्तिको विकास हुने जनविश्वास छ।
सामाजिक संजाकबाट साभार
#हिन्दु #आकासदेवी
