ഭൂതനാഥ സദാനന്ദ
സർവ്വഭൂത ദയാപരാ
രക്ഷരക്ഷ മഹാബാഹോ
ശാസ്ത്രേ തുഭ്യം നമോ നമഃ
എ. ഡി. 1600-ൽ കിഴുമലനാട്, വടക്കുംകൂർ രാജ്യത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചപ്പോൾ വടക്കുംകൂർ രാജാവിന്റെ ആസ്ഥാനം കാരിക്കോട് ആയി. കാരിക്കോട് കോട്ടയും, കൊട്ടാരവും പണിത് വടക്കുംകൂർ രാജാവ് താമസമായി. അയ്യപ്പഭക്തനായിരുന്ന രാജാവിന് വാർദ്ധക്യമായപ്പോൾ ശബരിമലയിൽ പോയി ദർശനം നടത്താനായില്ല . ദുഖാർത്തനായ രാജാവ് ഭഗവാനെ സ്വപ്നം കാണുകയും സ്വപ്നദര്ശനകാര്യം കൊട്ട
ാരം വൈദികനായ നമ്പൂതിരിയെ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിൻപ്രകാരം പരിവാരസമേതം കൊട്ടാരത്തിന് തെക്കുഭാഗത്തുള്ള വന്യജീവി നിബിഢമായ വനത്തിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു. ആ വനന്തരത്തിൽ ഒരു ആൽച്ചുവട്ടിൽ കണ്ട വാല്മീകം ഇളക്കിയപ്പോൾ അതിൽ ശ്രീ ധർമ്മ ശാസ്താവിന്റെ വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തി. അവിടെ ക്ഷേത്രം പണിയുകയും ആ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സ്ഥലത്തിന് രാജാവ് തെക്കുംഭാഗം എന്ന് നാമകരണവും ചെയ്തു. വടക്കുംകൂർ രാജാവ് അവസാനകാലം വരെ ശ്രീ ധർമ്മ ശാസ്താവിനെ ദർശിക്കുന്നതിന് മണ്ഡലവ്രത സമാപ്തിയിൽ ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
ശബരിമലയിൽ പോകാൻ സാധിക്കാത്ത ധരാളം അയ്യപ്പഭക്തന്മാർ ഇരുമുടികെട്ടുമായി ഇവിടെ എത്തി ദർശനപുണ്യം നേടിവരുന്നു.
******************************
തെക്കുഭാഗം ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിലെ വിശേഷദിവസങ്ങളും പ്രധാന വഴിപാടുകളും.
മലയാളമാസത്തിലെ ആദ്യശനിയാഴ്ച ദർശനപ്രധാനമാണ്. അന്നേദിവസം പതിവ് പൂജകൾക്കുപുറമെ ശനിദോഷശാന്തിക്കായി പ്രത്യേകം ശനീശ്വരപൂജയും നടത്തപ്പെടുന്നു. ഇഷ്ടകാര്യസിദ്ധിക്കും ശനിദോഷപരിഹാരത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള നീരാജനം, എള്ളുപായസം. ഉത്രം നാളിൽ ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞു പായസം, ഭരണി നാളിൽ ഭഗവതിക്ക് കടുംപായസം, കൃഷ്ണസ്വാമിക്ക് വെണ്ണ, പാൽപായസം, വിദ്യാഗോപാല മന്ത്രാർച്ചന എന്നിവയാണ് മറ്റു പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. മംഗല്യസിദ്ധിക്കായി ഭഗവതി സന്നിധിയിൽ സ്വയംവരപുഷ്പാഞ്ജലിയും പട്ടുസമർപ്പണവും നടത്തപ്പെടുന്നു.