04/10/2026
CBM40-04 Khasi - Ka Gospel .
Jingp**e: Isaiah 55
Khubor Babha
Baroh ki sngewtynnad ban iohsngew ia ka khubor babha, bad ka khubor Gospel ka long ka khubor babha! Hooid, ka ktien ‘Gospel’ ka mut ‘ka khubor babha’.
Ia ki saw tylli ki kitab banyngkong jong ka Testament Bathymmai la ju khot Ki Gospel namar ba ki don ia ka khubor babha shaphang U Trai Jisu Khrist. Ki saw tylli ki kot ki long tang shi bynta jong ka khubor babha.
U Jisu U long U Khun U Blei. Um shym la don shuwa ba un kha. Ka kmie jong u ka dei ka Maria kaba dang sotti. Da ka rukom im jong u U Jisu u la pyni ia ngi ia ka jinglong U Blei, khamtam eh ia ka jingieit bad jingbhabriew jong U Blei. U la pyni ruh ia ka bor bah jong U Blei ha ki kambah kiba u la leh. Hynrei kaba kham phylla shaphang U Jisu ka long ba um ju leh pop satia. Wat la u la shah pynshoi ha ka jingim jong u baroh kawei um shym la leh pop. Kawei na ki jingpynshoi kaba khraw tam jong u ka long ban kiar na ka jinglehrain bad jingsngewsih kaba shyrkhei ban iap halor ka diengphna, hynrei u la pdiang ia kane k*m ka mon U Blei (ka bynta jong ka jingthmu jong U). U tip ba lada u jop ia ka thma pyrshah ia ka pop u Kpa jong u un pynmihpat ia u na ka jingiap bad un ai ia u ia ka jingim bymjuk*t. U Trai Jisu u dei tang ma u hi uba la mihpat na ka jingiap bad uba la sah im.
Kane ka long ka khubor kaba bha! U Jisu u la plie lad ia ngi ban ioh map ia ki pop jong ngi bad ban ioh ia ka jingim bymjuk*t. U la im ka jingim kaba janai bad u la iap ha ka jingsngap jar ia ka mon U Blei ban pynlong ia kane kaba lah. K*mta ka khubor kaba bha ka long ba U Blei u la pynbiang ia ka lad ba ngin lait na ka pop bad ka jingiap. Ngi don ka daw kaba biang ban sngewnguh shibun!
Hynrei ka don ka More!
Hadien ka jingmihpat jong u U Trai Jisu u la kiew noh sha bneng (Ki Kam 1:9-11) ban don ryngkat bad U Kpa jong u, bad u dang don hangta haduh mynta. Hynrei shen un sa wan phai pat sha kane ka pyrthei. Ka Jingpynpaw 1:7 ka khmih lynti ia ka jingwan pat U Trai Jisu:
“Ha khmih, u wan lem bad ki lyoh, bad ki khmat baroh kin iohi ia u, wat kita kiba la sum ia u, bad ki jaitbynriew baroh ka pyrthei kin iam namar jong u, k*mta ruh, Amen.”
Ynda u la wan pat, U Jisu Khrist un seng ia ka Hima U Blei hangne ha pyrthei. Ka hima U Blei kan tap ia ka pyrthei baroh kawei, bad ka pyrthei kan long ka jaka kaba pher bak-ly-bak. Khatduh khatwai kan don:
· ym don thma shuh
· ym don shuh ka jingjynjar bad jingjynjar
· ym don jingsngewsih shuh
· ym don pop shuh
· ym don jingiap shuh.
U Isaiah 25:8 u kren shaphang kane ka por:
“U (U Blei) un bam noh ia ka jingiap junom, bad U Trai U Blei un niad noh ia ki ummat na ki khmat baroh, bad un weng noh ia ka jingjah burom jong ki briew jong u na ka pyrthei baroh kawei, naba U Trai u la kren.”
U Blei u tyrwa ia ngi ia ka jaka ha kane ka hima ha ka pyrthei. Ka long ka jingtyrwa kaba phylla, bad U kwah ba ngin pdiang ia ka. Hooid, ki don ki jinglong kiba iadei bad kane, k*mta ngi donkam ban p**e ia ka Ktien U Blei, ka Baibl, ban wad ia kaei kaba U Blei U kwah ia ngi ban leh ha ka jingim jong ngi mynta.
Ia ka Gospel la tip da ki briew ha ki por jong ka Testament Barim .
Ka Gospel ka long ka khubor babha shaphang ka Hima U Blei bad U Trai Jisu Khrist. Ka Testament Bathymmai ka iathuh ia ngi ba la ialap ia ka Gospel ha u Abraham:
“Bad ka Jingthoh Bakhuid, haba ka la ïohi lypa ba U Blei Un pynksan ïa ki Jentil da ka jingngeit, ka la ïalap lypa ïa ka Gospel ha U Abraham, ka da ong, ‘Ha me yn kyrkhu ïa ki jaitbynriew baroh.” (Galatia 3:8)
U Blei u la ai ki jingkular ha u Abraham namar ka jingngeit bad jingkohnguh jong u. La iathuh ia u Abraham ba un ioh pateng ia ka ri Israel junom. Hynrei u Abraham u la tymmen bad u la iap khlem da don trai ia kano kano ka ri kaba U Blei u la kular ia u.
Hynrei ngi tip ba U Blei U pyndep beit ia ki jingkular jong U. Khnang ban ioh ia ka ri kaba U Blei U la kular ia u, u Abraham u dei ban mihpat na ka jingiap, bad la iathuh ia ngi ba u ngeit ha ka jingmihpat:
“U (U Abraham) u la pyrkhat ba U Blei U lah wat ban pynmihpat ia u (u khun U Abraham) na kiba iap ...” (Hebru 11:19) .
K*mjuh ruh khnang ban ioh ia ka ri Israel junom, dei ban ai ia u Abraham ia ka jingim bymjuk*t. Ka ri Israel kan long ka pdeng jong ka hima ka ban sa wan. Yn pynmihpat ia u Abraham na ka jingiap bad yn ai jaka ia u ha ka hima U Blei ha ka pyrthei ynda U Trai Jisu un wan phai pat.
K*mta u Abraham u la tip ia ka khubor babha shaphang ka jingim hadien ka jingiap bad u la khmih lynti ia ka hima U Blei:
“Namar u (U Abraham) u la khmih lynti ia kata ka nongbah kaba don ki nongrim, kaba u nongshna bad u nongtei jong ka u long U Blei.” (Hebru 11:10)
Phin sa tip kham bniah shaphang ki jingkular U Blei ha u Abraham ha ki lynnong kiba hadien.
Lano U Jisu Khrist Un wan pat sha ka Pyrthei?
Ngim tip thikna lano U Trai Jisu un wan phai pat sha ka pyrthei. Hynrei ngi tip, na kiei kiei kiba jia ha ka pyrthei mynta, ba un sa wan phai noh shen. Haduh la jan 2,000 snem ki Jiw kim don jaka la ka jong hynrei ki la ia saphriang kylleng ki jaitbynriew ka pyrthei. Bun ki Jiw mynta ki la wan phai sha ka ri Israel. Ka Baibl ka la iathuhlypa da ki hajar snem mynshuwa ba ki Jiw kin leit phai biang sha la ka ri shuwa ka jingwan arsien U Khrist.
Ka pyrthei mynta ka dap da ki kam thombor bad ki kam runar, bad ki briew ki leh tang katba ki mon, khlem da teh lakam ialade. Ki don ki thma, ki jingkyrduh bad ki jingpang kiba shyrkhei ha kylleng ka pyrthei. Ki briew ki tieng ia ka lawei. U Jisu u la ong ba kin don “ki briew ki ban kyllon noh da ka jingsheptieng bad da ka jingtip lypa ia kaei kaban sa jia ha ka pyrthei” (Louk. 21:26). U Jisu u la ong ruh ba ynda kine kiei kiei baroh ki la jia, ka jingwan pat jong u kan long kaba jan bha. Phin sa tip kham bniah shaphang kane ha ki lynnong kiba hadien.
U Jisu Khrist un wan pat ban long Syiem ka Pyrthei .
U Jisu u la iathuh ha u Pontius Pilat, u nongsynshar ka Rom, ba la kha ia u ban long u syiem. Halor ka diengphna jong u la thoh k*mne: “Une u long U Jisu uba na Nasareth, U Syiem ki Jiw”. Hynrei ynda u Jisu un wan pat un ym long tang u syiem jong ki Jiw, un long u syiem halor ka pyrthei baroh kawei. U Blei u la kren shaphang kane da ki hajar snem mynshuwa. U nongthoh Salm 72 u la khmih lynti ia kane ka por. Ka dkhot 8 ka ong:
“To ai ba un (Jisu) un synshar naduh ka duriaw haduh ka duriaw, bad naduh ka Wah haduh ki k*t ka pyrthei!”
Ka nongbah Jerusalem ha ka ri Israel kan sa long ka nongbah jong ka hima U Blei ka ban sa wan. U Jisu Khrist un synshar na Jerusalem k*m u syiem halor ka pyrthei baroh kawei. U Dabid, u syiem ba ar jong ki Israel, u la khmih lynti ia ka por ba u khun jong u, U Jisu Khrist, un synshar na Jerusalem.
Kaei kan jia ynda U Jisu Khrist U la wan pat sha kane ka Pyrthei?
U Khrist un pynmihpat na ka jingiap ia kito kiba la sngewthuh ia ka Gospel. Nangta un bishar ïa uwei pa uwei uba la sngewthuh ïa ka Gospel – ïa kito kiba dang im ynda un wan phai pat bad ïa kito kiba la pynmihpat na ka jingïap. Tang kito kiba la pynbeit ia la ka jong ka jingim bad U Blei yn ai ia ka jingim bymjuk*t bad ka jaka ha ka hima U Blei ha ka pyrthei.
Ka hima U Blei kan long ka por jong ka jingkmen kaba khraw, hynrei kan ym long kaba janai haduh ba U Khrist un da jop ia ki nongshun U Blei baroh. Tang k*mta kan ym don shuh ka pop bad ka jingiap. U Blei un long “baroh ha baroh” bad ka pyrthei kan long kaba janai khatduh – k*mba U la thmu naduh kaba sdang. U Jisu u la ong ia ki synran jong u ba ki dei ban duwai, “To wan ka hima jong me, long ka mon jong me ha ka khyndew k*mba ha bneng” Mathaios 6:10.
Peit bha ba ka Gospel kam dei shaphang ka jingleit sha bneng ynda ngi la iap – kata kam dei ka jinghikai jong ka Baibl. Ka dei shaphang ka jingim bymjuk*t ha ka pyrthei.
U apostol Paul u la khmih lynti ia kane ka por haba u la ong:
“Naduh mynta la buh ia nga ia ka pansngiat ka hok, ia kaba U Trai, U Nongbishar hok, un ai ha nga ha kata ka Sngi, bad ym tang ia nga hynrei ia baroh kiba la ieit ia ka jingmihpaw jong u.” (2 Timothi 4:8).
“Namar ka pyrthei kan dap da ka jingtip ia ka burom U Trai, k*mba ki um ki tap ia ka duriaw.” (Habakkuk 2:14).
Ka khubor Gospel kaba phylla ka long ba ngi lah ban long shibynta jong ka hima U Blei.
K*mno yn ai jaka ia ngi ha ka Hima U Blei ka ban sa wan ha ka Pyrthei?
Ngi donkam ban ithuh haduh katno ngi long kiba pop bad ban leh ei ei shaphang kata. Mynba u apostol Paul u la don ha Athen u la ong.
“U Blei... u huk*m ïa ki briew baroh ha kylleng ki jaka ba kin kylla kaba mut, naba u la buh ïa ka sngi ha kaba un bishar ïa ka pyrthei ha ka hok da u briew ïa uba u la thung bad ïa kane u la ai ka jingpynskhem ïa baroh da kaba pynmihpat ïa u na kiba ïap.” (Kam 17:30, 31).
U Blei u huk*m ia baroh ban kylla bamut. Kane ka mut ban rai ban pynkylla ia ka jingim jong phi – ban pynsngewbha ia U Blei ha ka jaka jong phi hi. Baroh ngi long ki nongpop, k*mta baroh ngi donkam ban kylla bamut bad ban shah pynbaptis ha ka um. Ngi dei ban pyrshang ban im k*mba U Trai Jisu U la pyni ha ngi. Ha kito kiba leh ia kane, U Jisu Khrist un ai ia ka jingim bymjuk*t ynda u la wan pat.
Jingbatai lyngkot
1. Ka ktien ‘Gospel’ ka mut ‘ka khubor babha’. Ka khubor kaba bha ka long ba U Blei u la pynkhreh ia ka lad ba ngin lait na ka pop bad ka jingiap.
2. Ki briew ha ka por ka Testament Barim bad Bathymmai ki la tip ia ka Gospel.
3.U Jisu u la im ka jingim kaba janai bad u la iap ha ka jingsngap ia ka mon U Blei ban pynlong ia ngi ban ioh jingpynim.
4. U Blei u la pynmihpat ia U Jisu na ka jingiap bad u la ai ha u ia ka jingim bymjuk*t. U la kiew sha bneng ban don ryngkat bad la u Kpa bad u dang don hangta haduh mynta.
5. U Trai Jisu un wan phai na bneng ban seng ia ka hima U Blei hangne ha pyrthei.
6. Un bishar ia uwei pa uwei uba la shemphang ia ka Gospel. Ia kito kiba la pdiang yn ai ia ka jingim bymjuk*t bad ka jaka ha ka hima U Blei ha ka pyrthei.
7. Lada ngi kwah ban long shibynta jong ka hima U Blei ha ka pyrthei, ngi dei ban kylla bamut bad shah pynbaptis, bad pyrshang ban im k*mba U Trai Jisu u la pyni ha ngi.
Ka dkhot ban tip:
“Un tim noh ia ka jingiap junom, bad U Trai U Blei un niad noh ia ki ummat na ki khmat baroh, bad un weng noh ia ka jingjah burom jong ki briew jong u na ka pyrthei baroh kawei, naba U Trai u la kren.” (Isaiah 25:8).
Ki dkhot ban p**e:
“Namar k*mne u ong U Trai, uba la thaw ia ki bneng (u long U Blei!), uba la thaw ia ka pyrthei bad uba la thaw ia ka (u la pynskhem ia ka; um shym la thaw thylli ia ka, u la thaw ia ka ban shong briew!): “Nga long U Trai, bad ym don uwei pat.” (Isaiah 45:18).
Kane ka long ka jingiathuhlypa ba U Jisu un iaid lyngba ka Jerusalem halor u kada, bad ba ha kawei ka sngi un long u syiem.
“To kmen shibun, ko ka khun ka Seion, to pyrta jam, ko ka khun ka Jerusalem, ha khmih, u syiem jong me u wan ha me, u long uba hok bad uba don ka jingpynim, uba sngewrit bad uba shong halor u kada, halor u khun kada, u khun kada.” (Sakharaiah 9:9).
Kane ka bynta ka thew ia ka por jong ka jingbishar hadien ba U Khrist U la wan pat sha ka pyrthei k*m u syiem.
“Ynda U Khun U Briew un wan ha ka burom jong u, bad ki angel baroh ryngkat bad u, un shong halor ka khet badonburom jong u, ha khmat jong u yn lum lang ïa ki jaitbynriew baroh, bad un pynïakhlad ïa ki briew iwei na iwei pat k*mba u nongaplangbrot u pynïakhlad ïa ki langbrot na ki blang. kiba la kyrkhu da U Kpa jong nga, to ïoh ïa ka hima kaba la pynkhreh na ka bynta jong phi naduh mynnyngkong ka pyrthei.” (Mathaios 25:31-34).
Kane ka long ka jingkhot ban tip ia ka Gospel. La tyrwa laitluid ia ngi.
“To wan, phi baroh kiba sliang, to wan sha ki um, bad uta u bym don pisa, to wan, to thied bad to bam! To wan, to thied ia ka wain bad ka dud khlem pisa bad khlem dor. Balei phi pynlut ia ka pisa jong phi na ka bynta kata ka bym long u kpu, bad ka jingtrei sh*tom jong phi na ka bynta kata ka bym pyndap? to sngap ia nga, ba ka mynsiem jong phi kan im; Israel, namar u la pyndonburom ia phi.
To wad ia U Trai katba dang lah ban shem ia u; khot ia u katba u dang don hajan; ai ba u bymhok un iehnoh ia la ka lynti, bad u briew u bymhok ia la ki jingpyrkhat; to un phai pat sha U Trai, ba un sngewsynei ia u, bad sha U Blei jong ngi, naba un map shibun.
Namar ki jingpyrkhat jong nga kim long ki jingpyrkhat jong phi, lymne ki lynti jong phi kim long ki lynti jong nga, ong U Trai. Namar k*mba ki bneng ki kham jrong ban ia ka khyndew, k*mta ki lynti jong nga ki kham jrong ban ia ki lynti jong phi bad ki jingpyrkhat jong nga ban ia ki jingpyrkhat jong phi.
Namar k*mba u slap bad u slap ki hiar na bneng bad kim wan phai shuh shata hynrei ki pynsleh ia ka khyndew, ki pynlong ia ka ban pynmih bad ban phuh, ki ai symbai ia u nongbet bad ia u kpu ia u nongbam, k*mta kan long ka ktien jong nga kaba mih na ka shyntur jong nga; kan ym wan phai thylli sha nga, hynrei kan pyndep ia kaei kaba nga la thmu, bad kan jop ia kata kaba nga la phah ia ka.” (Isaiah 55:1-11)
Ki jingkylli shaphang ka Lynnong 4 – Ka Gospel .
4A. a) Ka kyntien ‘gospel’ ka mut aiu?
b) K*mno ka long ka khubor babha ia ngi?
4B. a) Kaei kaba la kular ia u Abraham ba un ioh pateng junom?
b) U Abraham mynta u la iap. K*mno u lah ban ioh ia kane ka jingkular bad k*mta un long shibynta jong ka hima U Blei ynda U Jisu Khrist un wan phai pat?
4C. Thoh la k*mno k*mno saw tylli kiei kiei kiba phi tip shaphang U Trai Jisu Khrist.
4D. Ai nuksa k*mno ka pyrthei kan long kaba pher hadien ba U Trai Jisu u la seng ia ka hima U Blei ha kane ka pyrthei.
4E. Balei ngi donkam ban kylla bamut?