वारकरी सेवा संघ warkari seva sangh

  • Home
  • India
  • Pune
  • वारकरी सेवा संघ warkari seva sangh

वारकरी सेवा संघ warkari seva sangh वारी ही गोष्ट अनेकांनी मिळून करायची आहे. “

आधीच्या ओव्यांमध्ये कथेला 'शारदेचे लावण्यरत्न भांडार' आणि 'शास्त्रांचे माहेर' म्हटल्यानंतर, या ओवीत माऊली या महाग्रंथाची...
21/06/2026

आधीच्या ओव्यांमध्ये कथेला 'शारदेचे लावण्यरत्न भांडार' आणि 'शास्त्रांचे माहेर' म्हटल्यानंतर, या ओवीत माऊली या महाग्रंथाची निर्मिती कशी झाली आणि तो या जगात कसा प्रकट झाला, याबद्दल महर्षी व्यासांच्या दिव्य बुद्धीचा गौरव करत आहेत.

"तीच ही (महाभारताची आणि गीतेची) श्रेष्ठ कथा, महाबुद्धीमान महर्षी व्यासांच्या दिव्य बुद्धीच्या (महामतीं व्यासाचिये) माध्यमातून या जगात अवतरली आहे. व्यासांनी अनेक प्रकारच्या वेगवेगळ्या उपकथांच्या रूपाने (नाना कथारूपें) या संपूर्ण तिन्ही लोकात (त्रिजगतीं) ही ज्ञानरूपी 'भारती' (म्हणजेच महाभारत आणि दिव्य वाणी) प्रत्यक्ष प्रकट केली आहे."

मुख्य शब्द आणि त्यांचे इंग्रजी अर्थ

नाना कथारूपें = अनेक प्रकारच्या लहान-मोठ्या गोष्टींच्या किंवा आख्यानांच्या माध्यमातून (Through various narratives / Diverse stories)

भारती = महाभारत हा ग्रंथ, तसेच सरस्वतीचे रूप असलेली दिव्य वाणी (The epic Mahabharata / Divine speech of wisdom)

प्रकटली असे = उदयास आली आहे किंवा अवतरली आहे (Has been manifested / Revealed)

त्रिजगतीं = तिन्ही लोकात (स्वर्ग, मर्त्यू आणि पाताळ) (In the three worlds / Entire universe)

आविष्करोनि = अभिव्यक्त होऊन, बाहेर पडून किंवा रचली जाऊन (Expressed / Authored / Brought forth)

महामतीं = अगाध, प्रचंड आणि विशाल बुद्धी असलेल्या (Of supreme intellect / Mastermind)

व्यासाचिये = महर्षी व्यास ऋषींच्या (Of Sage Vyasa)


#ज्ञानेश्वरी
#माऊली
#व्यासमहर्षी
#ज्ञानेश्वरी_अर्थसहित
#मराठी_साहित्य

20/06/2026

'कागाळी' : ऑफिस पॉलिटिक्सचा ४०० वर्षांपूर्वीचा मराठी शब्द!

#मराठी_शब्दखजिना #वाकिभ

माऊली या ओवीत गीतेच्या आणि महाभारताच्या कथेची तीन प्रमुख वैशिष्ट्ये सांगतातया जगात भौतिक सुखे क्षणभंगुर असतात, पण या कथे...
14/06/2026

माऊली या ओवीत गीतेच्या आणि महाभारताच्या कथेची तीन प्रमुख वैशिष्ट्ये सांगतात

या जगात भौतिक सुखे क्षणभंगुर असतात, पण या कथेतून मिळणारे आत्मसुख हे कायम टिकणारे आहे. ही कथा माणसाला दुःखातून बाहेर काढून शाश्वत सुखाचा मार्ग दाखवते.

'प्रमेय' म्हणजे जे शुद्ध बुद्धीने सिद्ध करता येते असे परम सत्य (Spiritual truths). हा ग्रंथ अशा अनेक अमूल्य सिद्धांतांचा खजिना आहे, जो मानवी जीवनाचे कल्याण करतो.

महाभारताच्या कथेत एकाच वेळी युद्धामुळे 'वीर' आणि 'रौद्र' रस येतो, द्रौपदी किंवा गांधारीच्या दुःखातून 'करुण' रस मिळतो, तर श्रीकृष्णाच्या उपदेशातून सर्वोच्च 'शांत' रस मिळतो. हा ग्रंथ म्हणजे या नऊ रसरूपी अमृताने पूर्ण भरलेला अथांग समुद्र आहे, ज्यामध्ये प्रत्येक वाचकाला आपल्या आवडीचा रस चाखायला मिळतो.

रंथातील ज्ञानाची खोली दाखवण्यासाठी माऊलींनी इथे 'महानिधी' (खजिना) आणि 'सुधाब्धि' (अमृताचा समुद्र) अशी दोन अथांग रूपके वापरली आहेत.

"किंवा ही कथा म्हणजे सर्व प्रकारच्या सुखांचे उगमस्थान (आदि) आहे; ती गूढ आध्यात्मिक सिद्धांतांचा अथांग खजिना (प्रमेयमहानिधि) आहे; आणि ती साहित्यातील विविध नऊ रसरूपी अमृताने काठोकाठ भरलेला समुद्र (नाना नवरससुधाब्धि परिपूर्ण) आहे."

मुख्य शब्द आणि त्यांचे इंग्रजी अर्थ

ना तरी = किंवा / अथवा (Or else / Alternatively)

सर्व सुखाचि आदि = सर्व सुखांचे मूळ किंवा सुरुवात (The source of all happiness)

प्रमेयमहानिधि = अंतिम सत्य किंवा सिद्धांतांचा मोठा खजिना (A great treasure of spiritual truths/doctrines)

नाना नवरस = साहित्यातील नऊ मुख्य रस (शृंगार, वीर, करुण, हास्य, रौद्र, भयानक, बीभत्स, अद्भुत आणि शांत) (The nine literary/emotional rasas)

सुधाब्धि = अमृताचा समुद्र (The ocean of nectar)

परिपुर्ण हे = ही कथा या सर्वांनी काठोकाठ भरलेली आहे (Completely filled / Perfect in itself)


#ज्ञानेश्वरी
#माऊली
#ज्ञानेश्वरी_अर्थसहित
#मराठी_साहित्य


पहिल्या ओवीत ओमकाराचे रूप असलेल्या सद्गुरूंचा जयजयकार केल्यानंतर, ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीत 'ॐ' (ओमकार) या अक्षराची रचना...
08/06/2026

पहिल्या ओवीत ओमकाराचे रूप असलेल्या सद्गुरूंचा जयजयकार केल्यानंतर, ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीत 'ॐ' (ओमकार) या अक्षराची रचना आणि श्रीगणेशाचे रूप हे दोन्ही एकच कसे आहेत, याचे अत्यंत विलोभनीय आणि जागतिक पातळीवर प्रसिद्ध असलेले रूपक मांडतात.

भारतीय तत्त्वज्ञानात 'ॐ' हा शब्द अ, उ, आणि म या तीन अक्षरांनी मिळून बनला आहे, असे मानले जाते. माऊली या तीन अक्षरांना गणपतीच्या अवयवांचे रूप देतात.

"या ओमकाररूपी गणेशाचे 'अ'कार हेच जणू काही त्याचे दोन्ही पाय (चरण युगल) आहेत; 'उ'कार हेच त्याचे मोठे आणि विशाल पोट (उदर विशाल) आहे; आणि 'म'कार हेच त्याच्या मस्तकावर शोभणारे भव्य चक्र किंवा डोके (महामंडल मस्तकाकारें) आहे."

ञानेश्वर महाराजांनी 'ॐ' या देवनागरी अक्षराच्या लेखणीकडे आणि गणपतीच्या मूर्तीकडे एकाच वेळी पाहून हे चित्र उभे केले आहे:

• 'अ'कार (दोन्ही पाय): जेव्हा आपण 'ॐ' लिहायला सुरुवात करतो, तेव्हाचे सुरुवातीचे वळण म्हणजे श्रीगणेशाचे दोन्ही दुमडलेले पाय आहेत, जे सर्व सृष्टीचे मूळ (Aकार) आहेत.

• 'उ'कार (विशाल पोट): अक्षराचा मधला भाग, जो पुढे वाढतो, ते गणपतीचे 'लंबोदर' म्हणजेच विशाल पोट आहे. या पोटात संपूर्ण ब्रह्मांड सामावलेले आहे.

• 'म'कार (मस्तक): अक्षराच्या वरचा जो शिरोभाग आहे (अर्धचंद्र आणि बिंदू किंवा वरील वळण), ते गणेशाचे भव्य मस्तक आहे, जे ज्ञानाचे सर्वोच्च शिखर आहे.

सार (Conclusion)
माऊली म्हणतात की, संपूर्ण वेद आणि उपनिषदांचे सार असलेला जो 'प्रणव' (ओमकार) आहे, तीच प्रत्यक्ष श्रीगणेशाची सगुण मूर्ती आहे. अक्षरांमध्ये जो 'ॐ' आहे, तोच देवतेमध्ये 'गणपती' आहे. शब्द आणि रूप यांची ही गट्टी माऊलींनी या ओवीत अचूक साधली आहे.















08/06/2026

रूप पाहता लोचनी सुख झाले साजणी
श्री विठ्ठल परमात्मा दर्शन

#वाकीभ #

श्री संत गजानन महाराज संस्थान, शेगाव यांच्या पालखीचे 21 जून 2026 रोजी सकाळी 7 वाजता पंढरपूर आषाढी वारीसाठी प्रस्थान होणा...
29/05/2026

श्री संत गजानन महाराज संस्थान, शेगाव यांच्या पालखीचे 21 जून 2026 रोजी सकाळी 7 वाजता पंढरपूर आषाढी वारीसाठी प्रस्थान होणार आहे. 57 व्या वर्षातील ही पालखी विविध जिल्ह्यांतून प्रवास करत 23 जुलै रोजी पंढरपूर येथे पोहोचणार असून 28 जुलैपर्यंत तेथे मुक्काम राहणार आहे.

#पंढरपूर

Address

Alandi Devachi
Pune
412105

Telephone

9923916476

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when वारकरी सेवा संघ warkari seva sangh posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category