30/01/2018
ਕੁੱਠਾ ਅਤੇ ਝਟਕਾ
ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁੱਠਾ (ਕੁਸਤਹ) ਜੀਵ ਦਾ ਮਾਸ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ੇਧ ਕੀਤਾ ਗਿਅਾ ਹੈ, ਕਿੳੁੰਕਿ ਜੀਵ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਹੱਦੋ ਵੱਧ ਬੇਰਹਿਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਅੱਧਾ ਜ਼ਿਬਹ ਕੀਤਾ ਹੋੲਿਅਾ ਜੀਵ ਤੇ ਤੜਫ ਤੜਫ ਕੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇੰਦਾ ਹੈ। ਭਯ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜੋ ਜੀਵ ਤੇ ੳੁਸ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋੲਿਅਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ੳੁਸ ਦਾ ਸੂਖਮ ਅਸਰ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਵੱਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ‘ਸੱਤ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ’ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਸ਼ਤ੍ਰ ਦੇ ੲਿਕ ਪ੍ਰਹਾਰ (ਵਾਰ) ਨਾਲ ਸਿਰ ਅਲਗ ਕਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਝਟਕਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਾ ਵਿੱਚ ਝਟਕੇ ਦਾ ਮਾਸ ੲਿਸ ਲੲੀ ਵਿਧਾਨ ਹੈ ਕਿ ੲਿਕ ਤਾਂ ਸ਼ਸ਼ਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਾਰ ਦਾ ਅਭਿਅਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਜੀਵ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦਯਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ੲਿਕ ਵਾਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋ ਜੁਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ੳੁਸ ਨੂੰ ‘ਪਟਕਾ’ ਅਾਖੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਣਾ ਨਿੰਦਿਤ ਹੈ। ਝਟਕਾ ਰਾਮਜੰਗਾ (ਬੰਦੂਕ) ਨਾਲ ਭੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। “ਤੁਪਕ ਮਾਰਿ ਝਟਕਾ ਕਰ੍ਯੋ ਭਾ ਸ਼ਬਦ ੳੁਚੇਰੇ ॥” ਝਟਕਾ ਅਾਪ ਕਰਣਾ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਾਪ ਪਕਾ ਕੇ ਛਕਣਾ, ਤੁਰਕ ਤੋ ਲੈਕੇ ਕਦੇ ਨਹੀ ਖਾਣਾ “ਤਨਖਾਹਨਾਮਾ - ਲੈ ਤੁਰਕਨ ਤੇ ਮਾਸ ਜੁ ਖਾਵੈ, ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵਹ ਸਿਖ ਨ ਭਾਵੈ।” ਕੁੱਠੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਰਹਿਤਨਾਮੇ ਚੋ ਹੋਰ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ “ ਕੁੱਠਾ ਹੁਕਾ ਚਰਸ ਤਮਾਕੂ। ਗਾਂਜਾ ਟੋਪੀ ਤਾੜੀ ਖਾਕੂ। ੲਿਨ ਕੀ ਓਰ ਨ ਕਬਹੂ ਦੇਖੇ। ਰਹਤਵੰਤ ਸੋ ਸਿੰਘ ਵਿਸੇਖੇ॥ ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਭਾੲੀ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਾ
ਝਟਕੇ ਅਤੇ ਕੁੱਠੇ ਬਾਰੇ ੲਿਹ ੲਿਕ ਪੰਕਤੀ ਚ ਫੁਰਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । “ ਕਰਿ ਝਟਕੇ ਬਕਰਨ ਕੋ ਖੈਯੋ। ਮੁਰਦੇ ਕੁੱਠੇ ਨਿਕਟ ਨ ਜੈਯੋ॥ ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਬਾੲੀ ਚੌਪਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਝਟਕੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਰਹਿਤਨਾਮਿਅਾ ਚੋ ਫੁਰਮਾਨ ਮਿਲਦੇ ਨੇ “ ਬਕਰਾ ਝਟਕਾ ਛਕੇ ਤਾ ਛਕੇ, ਅਵਰ ਮਾਸ ਵੱਲ ਕਬਹੂੰ ਨ ਤਕੇ॥”- ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਭਾੲੀ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਮਾਰਗ ਚੋ ਫੁਰਮਾਨ “ਕੰਦ ਮੂਲ ਤਰਕਾਰੀ ਸਾਗ ਜਹਾਂ ਤਕ ਹੈ, ਸੋ ਸਭ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ੲਿਨ ਵਸਤੂਅਾਂ ਮੇ ਅਾਪਣੀ ਦੇਹੀ ਮਾਫ਼ਕ (ਅਨੁਕੂਲ) ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭ ਖਾੲੇ। ਮਾਸ ਮੱਛੀ ਖਾਣੇ ਮੇ ਭੀ ਬਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਅਖੇੜ ਬ੍ਰਿੱਤਿ (ਸ਼ਿਕਾਰ) ਕਰ ਖਾੲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਥਿਅਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ੳੁਸੀ ਕੋ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਕਰ ਜਾਣੈ, ਅਰ ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਨਾ ਸਕੈ ਤਾਂ ਝਟਕੇ ਕਾ ਖਾੲੇ।” ੲਿਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਬੀਰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਜੈਨਮਤ ਦਾ ਅਸਰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਝਟਕੇ ਤੋ ਨਫਰਤ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੲੀ ਧਰਮ ਅਾਗੂ ੳੁਪਦੇਸ ਦੇੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਸ ਦਾ ਮੂਲੋ ਤਿਅਾਗ ਕਰੋ। ਅਸੀ ੲਿਹ ਮੰਨਦੇ ਹਾ ਕਿ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀ, ਪਰ ਮਾਸ ਦਾ ਤ੍ਯਾਗ ਭੀ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਅੰਗ ਨਹੀ। ਮਾਸ ਦਾ ਵਰਤਣਾ ਅਥਵਾ ਨਾ ਖਾਣਾ ਅਧਿਕਾਰ (ਗ੍ਰੰਥੀ, ਪੁਜਾਰੀ, ਰਾਜ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਯੋਧਾ ਸਿਪਾਹੀ ਅਾਦਿਕ) ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਾਬੋ-ਹਵਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਸੂਖਮ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ੲਿਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਓੁਹ ੲਿਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।