09/06/2026
**ਤੱਤੀ ਤਵੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ 'ਤੇਰਾ ਕੀਆ ਮੀਠਾ ਲਾਗੈ' ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪੁੰਜ**
ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੇਠ-ਹਾੜ ਦੀ ਕੜਕਦੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਲਾਹੀ ਕੌਤਕ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਬਰ ਅਤੇ ਸਿਦਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਰਹੇ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਤੱਤੀ ਤਵੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਸੀਸ 'ਤੇ ਉਬਲਦੀ ਹੋਈ ਰੇਤ ਪਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਉਬਲਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਦੇਗ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਂਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇਖ ਕੇ ਰੋ ਪਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ "ਗੁਰੂ ਜੀ! ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਇੱਟਾਂ ਖੜਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ," ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਫ਼ੁਰਮਾਇਆ:
> *ਤੇਰਾ ਕੀਆ ਮੀਠਾ ਲਾਗੈ ॥*
> *ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਨਾਨਕੁ ਮਾਂਗੈ ॥*
>
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਾਦਤ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅੱਜ **ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਡੇਹਰਾ ਸਾਹਿਬ (ਲਾਹੌਰ)** ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਵੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸਬਰ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਾਤ **ਸ੍ਰੀ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ)** ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਭਗਤਾਂ, ਭੱਟਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਚੀ ਹੋਈ **"ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ"** ਬਾਣੀ ਮਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਹ ਸਰੂਪ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਦੁਖਦਾਈ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।