19/10/2025
ജൈനമതത്തിൽ ദീപാവലി (അഥവാ ദീപാവലി/ദിവാലി) ഒരു അത്യന്തം പരിശുദ്ധമായ ദിനമാണ് — പക്ഷേ ഹിന്ദുമതത്തിലെ പോലെ രാമന്റെ അയ്യോധ്യയിലെ തിരിച്ചുവരവ് ആഘോഷിക്കുന്നതിനല്ല, മറിച്ച് മഹാവീര സ്വാമിയുടെ നിർവാണ ദിനം ആകെയാണ് ജൈനർ ഈ ഉത്സവം ആചരിക്കുന്നത്.
🔶 ജൈന ദീപാവലി: അർത്ഥവും പ്രാധാന്യവും
ജൈന വിശ്വാസപ്രകാരം, മഹാവീര സ്വാമി (24-ആമത്തെ തീർത്ഥങ്കരൻ) ക്രിസ്തുവിന് മുമ്പ് 527-ൽ (അഥവാ ജൈന കാലഗണനപ്രകാരം 527 BCE) കാർത്തിക മാസത്തിലെ അമാവാസി ദിനത്തിൽ മോക്ഷം (നിർവാണം) പ്രാപിച്ചു.
അതായത്, ദീപാവലി ജൈനർക്ക് മഹാവീരന്റെ മോക്ഷദിനം, ആത്മവിജയത്തിന്റെ ദിനം, ആത്മശുദ്ധിയുടെ പ്രതീകമായ ദിനം എന്ന നിലയിലാണ്.
ആചാരങ്ങളും ആചരിക്കൽ രീതി
ജൈനർ ദീപാവലിക്ക്:
പ്രഭാതത്തിൽ പ്രാർത്ഥനകളും ധ്യാനവും നടത്തുന്നു.
മഹാവീരന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ഓർത്ത് ആത്മവിചാരം, അഹിംസ, സത്യ, അപ്രഗ്രഹം തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങളിൽ ദൃഢനിശ്ചയം പുതുക്കുന്നു.
ആലോകനം (ദീപം തെളിയിക്കൽ) — മഹാവീരന്റെ ആത്മജ്യോതി ഇപ്പോഴും ലോകത്തിൻറെ ആത്മീയമായ ഇരുട്ട് അകറ്റുന്നു എന്ന ആശയത്തിന് പ്രതീകമായി ദീപങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു.
ചില ജൈനർ ഈ ദിവസം "ഗ്യാൻ ദീപ" (ജ്ഞാനത്തിന്റെ ദീപം) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
🔶 ചരിത്രപരമായ അടിസ്ഥാനം
മഹാവീരൻ നിർവാണം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദ്രാദികൾ ദേവതകൾ ആ ദിവ്യസംഭവം കാണാനായി ദീപങ്ങൾ തെളിച്ചുവെന്നു വിശ്വാസം. അതിനാലാണ് ദീപാവലി ദിവസത്തിൽ ദീപങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്ന പതിവ് ആരംഭിച്ചത് എന്ന് ജൈന ആചാരങ്ങളിൽ പറയുന്നു.
🔶 മറ്റൊരു പ്രത്യേകത
ദീപാവലിക്ക് ശേഷമുള്ള ദിവസം, ഗൗതം ഗന്ധർവൻ (മഹാവീരന്റെ പ്രധാന ശിഷ്യൻ) കീവൽജ്ഞാനം (സർവ്വജ്ഞത) പ്രാപിച്ചതായും ജൈന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ രണ്ട് ദിവസങ്ങളും ജൈനർക്കു ആത്മീയമായി അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്.
സംക്ഷേപം:
ഹിന്ദുക്കൾക്ക് ദീപാവലി “വിജയത്തിന്റെ ഉത്സവം” (നന്മയുടെ ദുഷ്ടതയ്ക്കെതിരായ ജയം) ആകുമ്പോൾ,
ജൈനർക്ക് ദീപാവലി “മോക്ഷത്തിന്റെ ഉത്സവം”, മഹാവീരന്റെ നിർവാണം ഓർക്കുന്ന ദിനം ആണ്.
🕉️ മഹാവീര നിർവാണ ശ്ലോകം (Mahavira Nirvana Shlok)
वन्दे विरं महावीरं सर्वदुःखविनाशनम्।
ज्ञानवैराग्यसंपन्नं महावीरं नमाम्यहम्॥
മലയാളം ഉച്ചാരണം:
വന്ദേ വിരം മഹാവീരം സർവദുഃഖവിനാശനം।
ജ്ഞാനവൈരാഗ്യസമ്പന്നം മഹാവീരം നമാമ്യഹം॥
അർത്ഥം:
എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും നീക്കിയ മഹാവീരനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു;
ജ്ഞാനത്തിലും വൈരാഗ്യത്തിലും സമ്പന്നനായ മഹാവീരനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.
✨ മറ്റൊരു നിർവാണ ശ്ലോകം
निर्वाणं ज्ञानं च दया च धर्मः।
अहिंसा सत्यं च तपश्च मार्गः॥
മലയാളം ഉച്ചാരണം:
നിർവാണം ജ്ഞാനം ച ദയാ ച ധർമ്മഃ।
അഹിംസാ സത്യം ച തപശ്ച മാർഗഃ॥
അർത്ഥം:
നിർവാണത്തിലേക്കുള്ള വഴി ജ്ഞാനം, കരുണ, അഹിംസ, സത്യം, തപസ്സ് എന്നിവയിലൂടെയാണ്.
🌺 ഭാവാർഥ പ്രാർത്ഥന (Devotional Verse in Simple Form)
जय जय महावीर प्रभु, तुम हो ज्ञान के सागर।
अज्ञान तिमिर मिटा दो, दे दो मुक्ती का मार्ग॥
മലയാളം അർത്ഥം:
ജയ ജയ മഹാവീര പ്രഭു, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സമുദ്രമേ,
അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുട്ട് അകറ്റി, മോക്ഷമാർഗം കാണിച്ചുതരേണം.
🌿 ദീപാവലി ദിനത്തിലെ ജൈന ധ്യാനചിന്ത
ജൈനർ ഈ ദിവസം ചിന്തിക്കുന്നത്:
“എന്റെ ആത്മാവ് ശുദ്ധമാണ്.”
“എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളോടും അഹിംസയും കാരുണ്യവും പുലർത്തണം.”
“മോക്ഷം നേടാനുള്ള വഴി ജ്ഞാനം, സംയമം, ധ്യാനം.”
