01/02/2026
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੇ 649ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਵਧਾਈਆਂ ਤੇ ਮੁਬਾਰਕਾਂ।
ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਨਤਾ, ਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੂਰਮਾ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਬਾਣੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। 649ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਜਾਤ–ਪਾਤ, ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਸਿਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖ ਹੈ—ਉਹਦੀ ਕਦਰ ਉਸਦੀ ਜਾਤ, ਰੰਗ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਚਰਿਤਰ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ “ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੈ ਏਕੈ ਪਹਿਚਾਨਬੋ” ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸੰਸਾਰਕ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਥਪੂਰਨ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਆਤਮਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਧਾਰਣ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀਵਾਨ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਦਾ ਅਸਲੀ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚੀ ਬੇਗਮਪੁਰਾ ਕਲਪਨਾ—ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ, ਜ਼ੁਲਮ, ਜਾਤ-ਪਾਤ ਜਾਂ ਅਨਿਆਇ ਨਹੀਂ—ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਮਾਜ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਦਇਆ, ਨਿਆਂ ਤੇ ਮਿਲ–ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੇ 649ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਚਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਥ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਯਾਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਿਨਚਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਵਾਂਗੇ। ਜਾਤੀਵਾਦ, ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਦਰਸ਼ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਅਸਲੀ ਮਕਸਦ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀਸ਼ੀਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਉਤਨਾ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੈ ਜਿੰਨਾ 600 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਨ, ਸੱਚਾ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਅਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਉੱਤੇ, ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖਤਾ-ਭਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰਜੋਗ ਵਚਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੈ ਗੁਰਦੇਵ ਧੰਨ ਗੁਰਦੇਵ ਜੀ।