11/05/2025
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਘਾਟ ਸਾਹਿਬ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ , ਜਿਸਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਕਾਰ-ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਥਾ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਿਕਾਰ (ਸ਼ਿਕਾਰ) ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਰਗੋਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮੂਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਆਲਕੋਟ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ, ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਨੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਲੁਕਾ ਲਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੰਬੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਮੂਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪ-ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਕਾਰ ਘਾਟ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਨੇ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਰਗਾਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਇੱਕ ਛੱਤਰੀ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਣ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਇੱਕ ਵਰਗਾਕਾਰ ਹਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਸਲੈਬਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਛੱਤ ਚਿੱਟੇ ਚਮਕਦਾਰ ਟਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਗੁੰਬਦ, ਕੋਨਿਆਂ 'ਤੇ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਕੋਠੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟੀ ਗੁੰਬਦ ਹਨ। ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਾ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਸਲੈਬਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿਖਰ ਵੀ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਹੈ।
