14/05/2026
🛕📚 भारतस्य १०० प्रसिद्धानि मन्दिर-गुरुकुल-संस्थानानि 🛕📚
भारतस्य प्राचीन-शिक्षा-व्यवस्थायां मन्दिराणि केवलं पूजास्थलानि नासन्, अपितु—
✅ विद्याकेन्द्राणि
✅ वेदविद्यालयाः
✅ संस्कारपीठानि
✅ योग-धर्म-शास्त्र-अध्ययन-केन्द्राणि
✅ गुरु-शिष्य-परम्परायाः महानि आधारस्थानानि च आसन्।
━━━━━━━━━━━━━━━
१. शृङ्गेरी शारदा पीठम् — शृङ्गेरी — 📞 +९१-८२६५-२५२५२५
२. काञ्ची कामकोटि पीठम् — काञ्चीपुरम् — 📞 +९१-४४-२७२२२११५
३. तिरुमल वेङ्कटेश्वर मन्दिरम् — तिरुपतिः — 📞 +९१-८७७-२२७७७७७
४. उडुपी श्रीकृष्ण मठः — उडुपी — 📞 +९१-८२०-२५२०५९८
५. जगन्नाथ मन्दिरम् — पुरी — 📞 +९१-६७५२-२२२००२
६. मायापुर-वैष्णव-गुरुकुलम् — मायापुरम् — 📞 +९१-३४७२-२४५६२०
७. श्री-स्वामिनारायण-गुरुकुलम् — राजकोटः — 📞 +९१-२८१-२५८५३१६
८. गुरुकुल-काङ्गड़ी-विश्वविद्यालयः — हरिद्वारः — 📞 +९१-१३३४-२४६५१२
९. परमार्थ-निकेतनम् — ऋषिकेशः — 📞 +९१-१३५-२४४००७०
१०. पतञ्जलि-योगपीठम् — हरिद्वारः — 📞 +९१-१३३४-२४०००८
११. महावीर-मन्दिरम् — पाटलिपुत्रम् — 📞 +९१-६१२-२३२६२५३
१२. गायत्री-तीर्थ-शान्तिकुञ्जम् — हरिद्वारः — 📞 +९१-९२५८३६८६३४
१३. अवधूत-दत्त-पीठम् — मैसूरुः — 📞 +९१-८२१-२४१७४४४
१४. अर्षविद्या-गुरुकुलम् — कोयम्बत्तूरम् — 📞 +९१-४२२-२६१३३००
१५. चिन्मय-अन्तर्राष्ट्रीय-संस्थानम् — एरणाकुलम् — 📞 +९१-४८४-२७४९६७६
१६. रामकृष्ण-मिशनम् — बेलूरः — 📞 +९१-३३-२६५४-५७००
१७. आचार्यकुलम् — हरिद्वारः — 📞 +९१-७०५५००७७८८
१८. ओंकारानन्द-आश्रमः — ऋषिकेशः — 📞 +९१-१३५-२४३०७६९
१९. शिवानन्द-आश्रमः — ऋषिकेशः — 📞 +९१-१३५-२४३००४०
२०. चिन्मय-गुरुकुलम् — कोयम्बत्तूरम् — 📞 +९१-४२२-२६१३३००
२१. तिरुपति-वेद-पाठशाला — तिरुपतिः — 📞 +९१-८७७-२२६४५८३
२२. गोवर्धन-मठः — पुरी — 📞 +९१-६७५२-२२३१५१
२३. ज्योतिर्मठः — ज्योतिर्मठः — 📞 +९१-१३३८९-२२२०४
२४. द्वारका-शारदा-पीठम् — द्वारका — 📞 +९१-२८९२-२३४०८०
२५. अहोबिल-मठः — चेन्नै — 📞 ०४४-२२७९०८१४
२६. परकाल-मठः — मैसूरुः — 📞 +९१-९७४१११२४०२
२७. मेल्कोटे-संस्कृत-अकादमी — मेल्कोटे — 📞 +९१-८२३६-२८२२००
२८. मन्त्रालय-राघवेन्द्र-मठः — मन्त्रालयम् — 📞 +९१-८५०१२-८७९७९
२९. चतुर्वेद-वेदाश्रमः — तिरुवन्नामलै — 📞 +९१-४१७५-२३६९९९
३०. गुरुवायूर-देवस्वम् — गुरुवायूरः — 📞 +९१-४८७-२५५६३३५
३१. वृन्दावन-वैष्णव-गुरुकुलम् — वृन्दावनम् — 📞 +९१-५६५-२५४७९४६
३२. बेंगलूरु-वैष्णव-गुरुकुलम् — बेंगलूरुः — 📞 +९१-८०-२३४७१९५६
३३. गोवर्धन-पर्यावरण-ग्रामः — पालघरः — 📞 +९१-२५२६-६५४९९९
३४. चैतन्य-सारस्वत-मठः — नवद्वीपः — 📞 +९१-३४७२-२४०४३३
३५. हैदराबाद-स्वामिनारायण-गुरुकुलम् — हैदराबादः — 📞 +९१-८४१३-२००९९९
३६. बेंगलूरु-स्वामिनारायण-गुरुकुलम् — बेंगलूरुः — 📞 +९१-९९०००६३४५६
३७. अहमदाबाद-स्वामिनारायण-गुरुकुलम् — अहमदाबादः — 📞 +९१-७९-२७४७५०००
३८. नवी-मुम्बई-स्वामिनारायण-गुरुकुलम् — नवी-मुम्बई — 📞 +९१-९३२४८२०१००
३९. नीलकण्ठधाम-स्वामिनारायणम् — पोइचा — 📞 +९१-९०९९९-७५३२१
४०. आर्य-कन्या-गुरुकुलम् — पोरबन्दरः — 📞 +९१-२८६-२२४४७५५
४१. गुरुकुल-महाविद्यालयः — ज्वालापुरम् — 📞 +९१-१३३४-२५०४८२
४२. आर्य-गुरुकुलम् — आग्रा — 📞 +९१-५६२-२९६५२७८
४३. अभयदेव-वेदविद्या-गुरुकुलम् — हरिद्वारः — 📞 +९१-१३३४-२४६३००
४४. गायत्री-विद्या-पीठम् — हरिद्वारः — 📞 +९१-९२५८३६८६३१
४५. गायत्री-वेद-विद्यालयः — ऋषिकेशः — 📞 +९१-१३५-२४३०७६९
४६. भारतमाता-गुरुकुलम् — हरिद्वारः — 📞 +९१-१३३४-२२७१३६
४७. ऋषिकुल-आयुर्वेद-महाविद्यालयः — हरिद्वारः — 📞 +९१-१३३४-२७२५४७
४८. मिथिला-संस्कृत-गुरुकुलम् — दरभङ्गा — 📞 +९१-६२७२-२२२६८४
४९. याज्ञवल्क्य-आश्रमः — मधुबनी — 📞 +९१-६२७६-२३३२२६
५०. नालन्दा-संस्कृत-गुरुकुलम् — नालन्दा — 📞 +९१-६११२-२५५३३०
५१. तारापीठ-संस्कृत-गुरुकुलम् — तारापीठम् — 📞 +९१-३४६१-२५३४३०
५२. देवघर-संस्कृत-विद्यालयः — देवघरः — 📞 +९१-६४३२-२३२५७८
५३. आनन्दधाम-वेदव्यास-गुरुकुलम् — काङ्गडाः — 📞 +९१-१८९२-२३३१०८
५४. वसिष्ठ-गुरुकुलम् — कुल्लू — 📞 +९१-१९०२-२४०३४४
५५. तपोवन-संस्कृत-गुरुकुलम् — उत्तरकाशी — 📞 +९१-१३७४-२२२८७६
५६. कैलाश-आश्रमः — ऋषिकेशः — 📞 +९१-१३५-२४३५२३५
५७. बद्रिकाश्रम-वेदविद्यालयः — बद्रीनाथः — 📞 +९१-१३६५-२२२२१३
५८. उत्तरकाशी-वेद-पाठशाला — उत्तरकाशी — 📞 +९१-१३७४-२२२२५४
५९. विश्वशान्ति-गुरुकुलम् — पुणे — 📞 +९१-२०-३९२१००००
६०. करियर-पॉइण्ट-गुरुकुलम् — कोटा — 📞 +९१-७४४-३०४००००
६१. गुरुकुल-तक्षशिला — कुरुक्षेत्रम् — 📞 +९१-९९९६००३३०१
६२. श्रीश्री-रविशंकर-गुरुकुलम् — बेंगलूरुः — 📞 +९१-८०-६७२६२६२६
६३. विवेकानन्द-गुरुकुलम् — कोयम्बत्तूरम् — 📞 +९१-४२२-२६९२६७६
६४. सान्दीपनि-साधनालयः — मुम्बई — 📞 +९१-२२-२५७०५५११
६५. महर्षि-विद्या-मन्दिर-गुरुकुलम् — नोएडा — 📞 +९१-१२०-४२७८४००
६६. शारदा-पीठम् — कुपवाडा — 📞 +९१-१९५५-२३०००१
६७. तक्षशिला-परम्परा-केन्द्रम् — पंजाबः — 📞 +९१-१७२-२७४९९००
६८. विक्रमशिला-अध्ययन-केन्द्रम् — भागलपुरम् — 📞 +९१-६४१-२४०१०४०
६९. ओदन्तपुरी-धरोहर-केन्द्रम् — बिहारशरीफः — 📞 +९१-६११२-२३००१२
७०. पुष्पगिरि-धरोहर-गुरुकुलम् — जाजपुरम् — 📞 +९१-६७२८-२२२१४५
७१. रामकृष्ण-मिशन-विद्यापीठम् — देवघरः — 📞 +९१-६४३२-२२२४१३
७२. भारतीय-विद्या-भवन-गुरुकुलम् — कोच्चिः — 📞 +९१-४८४-२४२३४९३
७३. वेद-निकेतन-धामः — मथुरा — 📞 +९१-५६५-२४००६७८
७४. सरस्वती-विद्या-गुरुकुलम् — तृश्शूरः — 📞 +९१-४८७-२४४४५७५
७५. वेद-भवन-गुरुकुलम् — नासिक्यम् — 📞 +९१-२५३-२५७४२९१
७६. ऋषि-उद्धव-गुरुकुलम् — वृन्दावनम् — 📞 +९१-५६५-२४५६७८९
७७. वेद-विज्ञान-गुरुकुलम् — बेंगलूरुः — 📞 +९१-८०-२६७९००४५
७८. श्री-वेङ्कटेश्वर-वैदिक-विश्वविद्यालयः — तिरुपतिः — 📞 +९१-८७७-२२८७६४९
७९. नासिक-वेद-पाठशाला — नासिक्यम् — 📞 +९१-२५३-२४६५४२१
८०. श्री-राघवेन्द्र-गुरुकुलम् — बेंगलूरुः — 📞 +९१-८०-२८४७८५५५
८१. गोकर्ण-वेदाध्ययन-केन्द्रम् — गोकर्णम् — 📞 +९१-८३८६-२५६५५५
८२. श्रीरङ्गम्-वेद-पाठशाला — श्रीरङ्गम् — 📞 +९१-४३१-२४३१७८८
८३. मदुरै-अधीनेम्-गुरुकुलम् — मदुरै — 📞 +९१-४५२-२३४४३६०
८४. धर्मस्थल-गुरुकुलम् — धर्मस्थलम् — 📞 +९१-८२५६-२६६६६६
८५. केरल-तन्त्र-विद्या-पीठम् — तृश्शूरः — 📞 +९१-४८७-२३३३३८०
८६. नैमिषारण्य-गुरुकुलम् — नैमिषारण्यम् — 📞 +९१-५८६५-२५१२१९
८७. अयोध्या-रामायणी-गुरुकुलम् — अयोध्या — 📞 +९१-५२७८-२३२७०३
८८. चित्रकूट-गुरुकुलम् — चित्रकूटः — 📞 +९१-७६७०-२६५४१३
८९. गीता-गुरुकुलम् — कुरुक्षेत्रम् — 📞 +९१-१७४४-२९०५००
९०. संस्कृत-गुरुकुलम् — जयपुरम् — 📞 +९१-१४१-२७०७८५६
९१. वेदान्त-अकादमी — मालवली — 📞 +९१-२११४-२२२४७५
९२. ब्रह्मचर्य-आश्रम-गुरुकुलम् — वाराणसी — 📞 +९१-५४२-२४५०२३६
९३. काशी-विद्वत्-गुरुकुलम् — वाराणसी — 📞 +९१-५४२-२४५११८८
९४. वृन्दावन-चन्द्रोदय-गुरुकुलम् — वृन्दावनम् — 📞 +९१-५६५-२५४७९४६
९५. मूकाम्बिका-वेद-गुरुकुलम् — कोल्लूरः — 📞 +९१-८२५४-२५८२२१
९६. केदारनाथ-वेद-पाठशाला — केदारनाथः — 📞 +९१-१३६४-२३३७२७
९७. सोमनाथ-संस्कृत-विश्वविद्यालयः — सोमनाथः — 📞 +९१-२८७६-२४३५३२
९८. द्वारकाधीश-संस्कृत-अकादमी — द्वारका — 📞 +९१-२८९२-२३४०९०
९९. कामाख्या-गुरुकुलम् — गुवाहाटी — 📞 +९१-३६१-२७३४६५४
१००. कालडी-संस्कृत-गुरुकुलम् — कालडी — 📞 +९१-४८४-२४६२३५०
━━━━━━━━━━━━━━━
🙏 “सा विद्या या विमुक्तये” 🙏
या विद्या मनुष्यं मोचयति, संस्कारयति, उन्नतिं च नयति — सा एव श्रेष्ठा विद्या।