Majelis Tabligh PCM Weru

Majelis Tabligh PCM Weru Memajukan dan mencerahkan

Ringkasan ibadah Qurban
05/05/2026

Ringkasan ibadah Qurban

SIAM LAN KESEHATANDening: dr. H. Guntur Subiyantoro, M.Si. (PDM Sukoharjo)Salami kirang langkung 13-14 jam wekdal kita n...
08/02/2026

SIAM LAN KESEHATAN
Dening: dr. H. Guntur Subiyantoro, M.Si. (PDM Sukoharjo)

Salami kirang langkung 13-14 jam wekdal kita nindakaken siam (puasa), wonten mekanisme ingkang nggumunaken saking sistem kakebalan awak (imunitas) ingkang kawentuk amargi siam kasebat.

Parentah siam ingkang dipun-wajibaken kagem tiyang ingkang beriman, nyatanipun paring kakebalan kanthi langsung dhumateng ingkang nindakaken. Mekaten dhawuhipun Allah Swt.:

يَأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

"Duh tiyang-tiyang ingkang beriman, dipun-wajibaken tumrap sira kabeh nindakake siam kaya dene wis tau diwajibake marang wong-wong sadurunge sira, supaya sira kabeh dadi wong kang takwa." (QS. Al-Baqarah: 183)

Kuwaosipun Allah Ngatur Mekanisme Awak
Nalika tiyang nindakaken siam, sistem imunitas badhe kawentuk. Punika wujud sih katresnanipun Allah dhumateng para kawula-Nipun. Malah, Organisasi Kesehatan Donya (WHO) nate nandesaken bilih siam punika leres-leres mbuktekaken kesehatan saking mawarni-warni aspek: fisik, psikis, sosial, dumugi spiritual. Saking sisi fisik, siam paring mupangat ingkang luar biasa, inggih punika:

Proses Autolisis lan Autofagi

Proses Glukoneogenesis

Mekanisme Ilmiah Nalika Siam
➤ Energi saking Glikogen: Nalika siam, boten wonten asupan dhaharan, saengga sumber energi badhe dipun-pundhet saking glukosa sisa sahur. Menawi cadangan glukosa telas, energi dipun-pundhet saking glikogen ingkang wonten ing getih lan otot.

➤ Aktifipun Autolisis: Sasampunipun kandungan glikogen suda, utek badhe paring sinyal luwe. Nanging, amargi utek mangertos bilih kita saweg siam, awak badhe ngaktifaken program "Autolisis".

Autolisis inggih punika sistem otomatisasi ingkang mformat ulang kahanan awak supados bali dhumateng kahanan ideal. Autolisis badhe madosi "database" rancangan dhasar manungsa.

➤ Ngresiki Sel Rusak: Awak manungsa kasusun saking kirang langkung 50 triliun sel. Autolisis badhe milih pundi sel ingkang sehat lan pundi ingkang risak. Sel-sel liar, sel mati, benjolan tumor, sarta timbunan lemak ingkang dados sarang racun badhe dipun-icalaken.

Hal punika jumbuh kaliyan panaliten Prof. Yoshinori Ohsumi (Pamenang Nobel 2016) babagan teori Autofagi. Nalika awak luwe, utek mrentahaken awak mbentuk lisosom ingkang fungsinipun "nedha" sel-sel risak lan kuman. Efekipun, awak resik saking sampah seluler lan radikal bebas.

➤ Glukoneogenesis: Menawi energi saking glukosa telas, awak badhe ngolah zat sanes kados lemak, asam amino, lan gliserol ingkang wonten ing otot sarta ginjel kagem dipun-dadosaken "gula enggal". Punika ingkang njagi kita tetep kiyat sanadyan boten dhahar.

Perbandingan Kahanan Awak
Tanpa Siam: Menawi saluran pencernaan boten nate ngaso (boten siam), saged kedadosan gangguan panyerapan. Zat ingkang awon (gula lan lemak berlebih) saged numpuk saengga njalari penyakit kados Diabetes Mellitus (DM), jantung, utawi stroke.

Kanthi Siam: Sel-sel awak tansah seger (fresh). Zat-zat ingkang boten piguna badhe dipun-buwang kanthi selektif.

Mekaten kuwaosipun Allah ingkang ngatur mekanisme badan kita. Sungguh ageng sih katresnanipun Allah dhumateng kita para kawula ingkang kathah dosa punika. Allah Swt. dhawuh:

وَفِي الْأَرْضِ أَيَتٌ لِّلْمُوْقِنِينَ. وَفِي أَنْفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ.

"Lan ing bumi iku ana tanda-tanda (kaagungan Allah) tumrap wong-wong kang yakin. Lan uga ana ing sajroning awakmu dhewe. Apa sira kabeh ora nggatekake?" (QS. Adz-Dzariyat: 20-21).

Lumantar siam, tanda-tanda kaagungan Allah kasebat sansaya cetha kita raosaken. Wallahu A'lam bish-shawabi.

BONUS: Ramadhan Wulan Barokah
Saking Abu Hurairah r.a., Rasulullah SAW bersabda: "Temen, wis teka marang sira kabeh sasi Ramadhan, sasi kang kebak berkah. Allah majibake sira kabeh pasa ing njerone. Ing sasi iki, pintu-pintu suwarga dibukak, pintu-pintu neraka ditutup, lan setan-setan dibelenggu..." (HR. Ahmad).

ANA APA KALIH WULAN SYA’BANKarya: Ustadz Taufiqurroman, S.Kom., M.Pd.(PDM Kabupaten Sragen)Asal-usul Asma Wulan Sya’banP...
25/01/2026

ANA APA KALIH WULAN SYA’BAN

Karya: Ustadz Taufiqurroman, S.Kom., M.Pd.
(PDM Kabupaten Sragen)

Asal-usul Asma Wulan Sya’ban

Para rawuh ingkang kinurmatan, wulan Sya’ban punika salah satunggaling wulan ingkang gadhah keutamaan ageng wonten ing Islam. Para ulama nerangaken bilih sacara etimologi, tembung Sya’ban (شَعْبَان) asalipun saking tigang aksara: Syin (ش), ‘Ain (ع), lan Ba’ (ب). Nalika tigang aksara punika sesarengan, saged ateges pecah, sumebar, lan ugi saged ateges nyawiji.

Miturut para ulama, paling mboten wonten tigang sebab kenging punapa wulan punika dipunwastani Sya’ban:
1. Wonten jaman Arab kina, masyarakat sami sumebar golek sumber toya amargi panas ingkang sanget, dados angel pikantuk banyu.
2. Wulan Rajab kalebet wulan haram, ingkang dipunlarang perang. Sasampunipun Rajab, suku-suku Arab sami sumebar lan mbentuk pasukan piyambak-piyambak.
3. Wulan Sya’ban mapan wonten ing antawisipun wulan Rajab lan Ramadhan, dados kados wulan ingkang “cabang” utawi kapisah.

Ibnu Hajar Al-‘Asqalani ngendika:

وَسُمِّيَ شَعْبَانُ لِتَشَعْبِهِمْ فِي طَلَبِ الْمِيَاهِ أَوْ فِي الْغَارَاتِ بَعْدَ أَنْ يَخْرُجَ شَهْرُ رَجَبِ الْحَرَامِ وَهَذَا أَوْلَى مِنَ الَّذِي قَبْلَهُ وَقِيلَ فِيهِ غَيْرُ ذَلِكَ

“Wulan punika dipunwastani Sya’ban amargi tiyang Arab sami sumebar nalika golek banyu utawi nyiapaken serangan sasampunipun medal saking wulan Rajab ingkang suci. Penjelasan punika langkung kuat tinimbang panemu sanes, sanajan wonten ugi sebab-sebab sanes.”
(Fathul Bāri, IV/213)

Kemuliaan Wulan Sya’ban

Para ulama ngandharaken bilih kamulyanipun wekdal gumantung dhumateng prastawa ingkang kadadosan wonten ing wekdal punika. Imam Sayyid Muhammad bin ‘Alawi al-Maliki ngendika wonten ing kitab Mādzā fī Sya‘bān:

إنما تُفَضَّلُ الأوقاتُ بما يقع فيها من الأحداث، وتُقَدَّرُ بآثارها، فكلما عظم تعلق الناس بالحدث عظم تعلقهم بزمانه

Tegesipun, semakin ageng pengaruh sawijining prastawa, semakin ageng ugi kamulyan wekdal kadadosanipun.

Wulan Sya’ban: Wulan Diangkatipun Amal

Wulan Sya’ban ugi dikenal minangka wulan dipunlaporke amal dhumateng Allah Ta‘ala. Ing riwayat An-Nasa’i lan Ahmad, Usamah bin Zaid radiyallahu ‘anhu ngendika bilih piyambakipun nate takon dhateng Rasulullah ﷺ:

فَذَلِكَ شَهْرٌ يَغْفُلُ النَّاسُ عَنْهُ بَيْنَ رَجَبٍ وَرَمَضَانَ، تُرْفَعُ فِيهِ الأَعْمَالُ، فَأُحِبُّ أَنْ لا يُرْفَعَ عَمَلِي إِلاَّ وَأَنَا صَائِمٌ

“Wulan punika kathah dipunlirwakaken tiyang amargi mapan wonten antawisipun Rajab lan Ramadhan. Ing wulan punika amal-amal dipunangkat, lan kula remen bilih amalkula mboten dipunangkat kejawi kula wonten ing kahanan siyam.”
(HR. An-Nasa’i lan Ahmad)

Kajawi punika, Rasulullah ﷺ ugi nerangaken bilih amal dipunlaporke saben dinten Senin lan Kemis (HR. Abu Dawud), ugi saben enjing lan sonten (HR. Muslim).

Wulan Penetapan Umur

Ing wulan Sya’ban, dipuntampakaken dhateng para malaikat babagan ketentuan umur manungsa. Saking Sayyidah ‘Aisyah radhiyallahu ‘anha:

إِنَّ اللَّهَ يَكْتُبُ فِي شَعْبَانَ كُلَّ نَفْسٍ مَيِّتَةٍ فِي تِلْكَ السَّنَةِ، فَأُحِبُّ أَنْ يَأْتِيَ أَجَلِي وَأَنَا صَائِمٌ

(HR. Abu Ya‘la, sanad hasan)

Rasulullah ﷺ Kathah Siyam Ing Wulan Sya’ban

Sayyidah ‘Aisyah radhiyallahu ‘anha ngendika:

مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ اسْتَكْمَلَ صِيَامَ شَهْرٍ إِلاَّ رَمَضَانَ، وَمَا رَأَيْتُهُ فِي شَهْرٍ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ
(HR. Bukhari no. 1970)

Para ulama nerangaken bilih tembung kullahu (sak wulane) ateges mayoritas dintenipun, dudu ateges siyam saben dinten kados Ramadhan.

Hikmah Rasulullah ﷺ Kathah Siyam
Para ulama nyebataken tigang hikmah utama:
1. Kangge ngagungaken Ramadhan
2. Amargi penetapan umur wonten ing Sya’ban
3. Kangge persiapan mlebet Ramadhan

Syaikh Abu Bakar al-Warraq ngendika:

مَثَلُ رَجَبٍ كَالرِّيحِ، وَمَثَلُ شَعْبَانَ كَالسَّحَابِ، وَمَثَلُ رَمَضَانَ كَالْمَطَرِ
(Lathā’if al-Ma‘ārif, Ibnu Rajab)

Wulan Shalawat Dhumateng Nabi ﷺ

Ing wulan Sya’ban, dipunturunkaken ayat shalawat:

إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا
(QS. Al-Ahzab: 56)

Imam Qurthubi nerangaken bilih:
* Shalawat Allah: rahmat lan ridha
* Shalawat malaikat: panyuwunan ampun
* Shalawat umat: pangagungan lan doa

Panutup

Mila, para rawuh ingkang kinurmatan, wulan Sya’ban punika wulan persiapan ruhani, wulan dipunangkatipun amal, dipuntetapakenipun umur, lan wulan ngiyataken shalawat dhumateng Kanjeng Nabi Muhammad ﷺ. Mugi kita sami saged ngisi wulan punika kanthi siyam, dzikir, shalawat, lan amal shalih.

Wallāhu a‘lam bish-shawāb.

Address

Karakan
Sukoharjo Regency
57562

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Majelis Tabligh PCM Weru posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share