27/09/2026
موعظه‌ی پدر گابریل پس از مراسم عبادت شامگاهی ۲۵.۰۶.۲۶
خداوند را برای همه چیز شکر! امروز فکر می‌کنم باید درباره‌ی کتوان، ملکه‌ی قدیس بخوانیم. اگر از زندگی او آگاهید، دوباره آن را بخوانید؛ اگر نمی‌دانید، همین الان آن را بخوانید. این برای ما بسیار خوب است، زیرا ما نیز در روز یکشنبه منتظر روز عید افراشتن صلیب مسیح هستیم. ما در حال آماده‌سازی برای این هستیم، و این چه معنایی دارد؟ آیا ما صلیب‌های خود را برداشتیم یا نه؟ صلیب ما چیست؟ در این زندگی چه کاری باید انجام دهیم؟ چگونه این صلیب را برداریم و چگونه خود را انکار کنیم؟
هدف ما درک این موضوع است. ما تنها برای همین اینجا هستیم، نه هیچ چیز دیگر. هر چه داریم، هر کاری که انجام می‌دهیم — روابطمان، کارمان — همه چیز تنها برای انجام کاری برای خداوند است. ما مانند همکاران در آفرینش هستیم و باید کاری انجام دهیم. اما بدون درک اینکه صلیب ما چیست، همه چیز هیچ است و از سوی خداوند برکت‌یافته نیست. زیرا به یاد می‌آورید که عیسی فرمود بدون او شما نمی‌توانید هیچ کار خوبی انجام دهید. این به چه معناست؟
از نظر انسانی، شما می‌توانید کارهای زیادی انجام دهید. اما او فرمود نمی‌توانید. این پرسش است و ما باید بیابیم که چرا او این را فرمود. من نمی‌دانم شما در زندگی خود چه فکر می‌کنید، اما فکر می‌کنم از فیض لیتورگی الهی، از فیض مراسم‌ها، متوجه خواهید شد منظور عیسی چه بود وقتی فرمود: «بدون من نمی‌توانید هیچ کاری انجام دهید.» اگر از طریق فیض مراسم‌ها این رابطه را با خداوند داشته باشید، کمکم متوجه می‌شوید. این بدان معناست که شما با فیض کار می‌کنید. بدون شما نیز خداوند کاری انجام نمی‌دهد. این یک هم‌افزایی (سینرژیا) است. ما تنها همراه با خداوند می‌توانیم این کار را انجام دهیم. اما میل درونی ما باید این‌گونه باشد: آیا می‌خواهیم اراده‌ی خداوند را درک کنیم یا نه؟
و بنابراین، صلیب ما چیست؟ و پیش از هر چیز، چگونه خود را انکار کنیم؟ این چه معنایی دارد؟ اگر من خود را انکار کنم، چه کسی خواهم بود؟ وقتی عیسی درباره‌ی انکار خویشتن سخن می‌گوید، ممکن است تصور کنید منظور او انکار آن کسی است که هستید. اما ما فکر می‌کنیم چه کسی هستیم؟ امیال نفسانی ما، گناهان ما! ما فکر می‌کنیم: «من مردی خشمگین هستم. من انسانی با امیال نفسانی و افکار ناپاک هستم.» خیر، آن شما نیستید! آن گناه است. ما آن‌چنان با امیال نفسانی خود پیوسته و آمیخته شده‌ایم که فکر می‌کنیم آن‌ها خودِ ما هستیم. خیر، ما باید این را انکار کنیم — با توبه، با اشک‌هایمان — و آن‌گاه متوجه خواهیم شد اینکه من تصویر خداوند هستم چه معنایی دارد.
کتوان ملکه متوجه شد که تصویر خداوند است و همه کار انجام داد. ما باید زندگی او را بخوانیم، زیرا بدون شهیدان، بدون مواجهه با گناهانمان، نمی‌توانیم زندگی مسیحی داشته باشیم. متوجه خواهید شد که شرایط برای او چگونه بود. شاه به او گفت — می‌دانید، او در ایران مانند یک برده بود — او تنها خواست: «تنها بگو اسلام دین واقعی است. تنها همین و نه هیچ چیز دیگر. می‌توانی بروی و در اتاقت هر چه می‌خواهی دعا کنی.» او گفت: «خیر.»
او یک زن بود، اما در آن زمان، پس از آن‌که کاتولیکوس و رهبران در گرجستان شرقی تحت تأثیر قرار گرفتند، همه — تمامی مردان — منتظر بودند: کتوان چه خواهد گفت؟ اگر ملکه بگوید «بله، اسلام واقعی است»، نمی‌دانیم گرجی‌ها چه راهی را پیش می‌گرفتند. در آن زمان، آن‌ها منتظر پاسخ کتوان ملکه بودند و او گفت: «خیر، مسیحیت واقعی است.» به لطف او، او صلیب خود را برداشت و هر کاری کرد تا از ارتودکسی در اینجا در گرجستان محافظت کند. حتی از ایران، او از ارتودکسی در اینجا محافظت کرد.
و اکنون، ما چه می‌کنیم؟ من گرجی هستم. شما گرجی نیستید، اما در این سرزمین هستید — سرزمینی که به خون آن‌ها برکت یافته است. ما می‌دانیم که مسیحیت متعلق به همه ملت‌هاست، اما ما در این سرزمین برکت‌یافته‌ی کتوان قدیس و دیگر قدیسین هستیم. چرا ما اینجا هستیم؟ چرا روز عید کتوان قدیس یا دیگر قدیسین و شهیدان را جشن می‌گیریم؟ چرا؟ این یک پرسش است و ما باید به نحوی به آن پاسخ دهیم. چگونه؟ با فیض خداوند. بیاپید از خداوند بخواهیم: «به من درک این را عطا فرما که چه کسی هستم، چگونه خود را انکار کنم و چگونه صلیبم را بردارم.»
این یک گام است. به همین سادگی نیست که بگوییم: «من فقط صلیبم را برمی‌دارم.» شاید بدانید صلیبتان چیست، اما نمی‌توانید آن را حمل کنید. بدون مسیح، البته که نمی‌توانید! اما او ابتدا فرمود: «خود را انکار کن.» بیاپید از او بخواهیم، زیرا هر بار باید به یاد داشته باشیم که خداوند انسان شد. این بدان معناست که ما به تنهایی نمی‌توانیم کاری انجام دهیم؛ او انسان شد زیرا ما به او نیاز داریم. به همین دلیل باید از او بخواهیم.
او فرمود: «من راه، راستی و حیات هستم.» او همه چیز است. به همین دلیل، اگر دست به دامن مسیح شویم، همه چیز را به دست آورده‌ایم. پس بیاپید دست به دامن مسیح شویم و از او بخواهیم: «تو فرمودی خود را انکار کنم. کمکم کن.» اگر او این را فرموده، به این معناست که کمک خواهد کرد. او همه چیز را برای ما انکار کرد. او ابتدا انجام داد و سپس آموزش داد. همان‌طور که در اعمال رسولان می‌خوانیم، او انجام داد و گفت. به همین دلیل سخنان او نیرومند است. به همین دلیل سخنان پدران مقدس نیرومند است: آن‌ها انجام می‌دادند و سپس درباره‌ی آن سخن می‌گفتند.
یا می‌توانیم بپرسیم: آیا پدران مقدس اشتباهاتی داشتند؟ البته آن‌ها انسان بودند، اما چه نوع اشتباهاتی؟ تمام زندگی آن‌ها تلاش برای دعا کردن، متوقف نشدن و دوست نداشتن گناه بود. آن‌ها از گناه متنفر بودند. به همین دلیل آن‌ها پدران مقدس و مادران مقدس هستند — زیرا از گناه متنفر بودند. می‌توانیم بگوییم آن‌ها در مقایسه با ما بدون گناه زندگی کردند، زیرا آن‌قدر از آن متنفر بودند. برای آن‌ها، یک گناه مانند یک تیر بود. ما نمی‌توانیم این را درک کنیم، اما آن‌ها می‌توانستند، زیرا درباره‌ی زندگی گناه آلود بسیار محتاط و حساس بودند. آن‌ها بسیار مقدس بودند.
وقتی کتوان ملکه را تمجید می‌کنیم، به این معناست که می‌پرسیم: «کتوان قدیس، کمکم کن تا درک کنم چگونه زندگی کنم.» اکنون زندگی مسیحی بسیار دشوار است. اما او توانست، حتی در ایران. او تنها بود، تنها با یک آیکن از مریم باکره — آیکنی که اکنون در مانگلیسی است. می‌توانید به آن آیکن‌ها احترام بگذارید. آن‌ها کشیشان او را کشتند، همه را کشتند. او تنها بود و از او فقط خواستند آن کلمات را بگوید و او گفت خیر. خواندن زندگی او آسان است، اما بیاپید از او بخواهیم به ما کمک کند تا بدانیم اکنون، اینجا در این سرزمین چگونه زندگی کنیم. او از مسیحیت در اینجا محافظت کرد و اکنون به ما کمک می‌کند تا مسیحیان واقعی باشیم. چگونه قدیسین را تمجید می‌کنیم؟ با زندگی کردن آن‌گونه که آن‌ها از ما می‌خواستند زندگی کنیم.
چرا او از مسیحیت در اینجا محافظت کرد؟ اکنون ما می‌توانیم در اینجا دعا کنیم زیرا او این کار را کرد، و اکنون ما باید از آن محافظت کنیم. چگونه؟ اینکه خود را انکار کنیم، صلیب خود را برداریم و در پی مسیح برویم. این آسان نیست؛ به همین دلیل مسیح آمد. به همین دلیل لیتورگی الهی یک واقعیت است: او اینجاست. بدن و خون او اینجاست. فیض او اینجاست. پس بسیار محتاط باشید تا بر اساس انجیل مقدس زندگی کنید، به انجیل مقدس ایمان داشته باشید، توبه کنید و با پدران مقدس زندگی کنید. تعلیم آن‌ها همانند انجیل است، اما برای عمیق‌تر رفتن در انجیل، باید آن‌ها را بخوانید. آن‌ها دل‌های خود را پاک ساختند، بنابراین می‌توانند به ما کمک کنند تا آنچه را مسیح فرمود به درستی درک کنیم.
چگونه خود را انکار کنم؟ از پدران مقدس بپرسید. از کتوان قدیس بپرسید چگونه خود را انکار کرد. او می‌توانست برود و در اتاقش دعا کند — چرا که نه؟ اما او خود را انکار کرد زیرا می‌دانست تمام گرجستان منتظر پاسخ او هستند. مسیح در اولویت بود و تمام گرجستان نظاره‌گر بودند و او این کار را کرد. می‌بینید؟ تنها این یک روز عید واقعی است. اگر من بخواهم مانند کتوان ملکه زندگی کنم، مانند عیسی زندگی کنم، این یک روز عید است. در غیر این صورت، هیچ است.
به همین دلیل است که گاهی احساس می‌کنیم: «من به کلیسا می‌روم، می‌روم و می‌روم، اما هیچ چیزی تغییر نمی‌کند.» چرا؟ زیرا بخشی از ما می‌خواهد و بخشی از ما نمی‌خواهد. در درون به این آسانی نیست. البته که آسان نیست! اما مسیح اینجاست و به یاد داشته باشید: تنها مسیح می‌تواند همه کار انجام دهد. او همه کار برای ما انجام داد و می‌تواند به ما کمک کند. ما باید ایمان داشته باشیم. به همین دلیل او فرمود: «ایمان داشته باشید.» موضوع این نیست که کار نکنیم و فقط ایمان داشته باشیم؛ بلکه پیش از هر چیز به این معناست که ایمان داشته باشید تا شما را در درون قوی سازد. اگر در ایمان قوی نباشید، چگونه می‌توانید کاری را که او می‌خواهد انجام دهید؟
پس انجیل را بخوانید، پدران مقدس را بخوانید — نه برای اینکه بیشتر و بیشتر درباره‌ی «من» شوید، بلکه برای اینکه پایین و پایین‌تر بروید، تا سر خود را پیش خداوند خم کنید. زیرا پدران مقدس و پیش از همه عیسی این‌گونه بودند. او بر روی صلیب مرد. بیاپید درباره‌ی رنج‌های او و درباره‌ی شهیدان بیندیشیم. به همین دلیل است که شهیدان در کلیسا بسیار بزرگ هستند، زیرا آن‌ها دقیقاً مانند مسیح عمل کردند. آن‌ها با خون خود ثابت کردند که مسیحیت واقعی است.
باشد که کتوان ملکه قدیس به ما کمک کند تا درک کنیم ارتودکسی چیزی است که باید جان خود را برای آن بدهیم — نه اینکه تنها در سخنان خوب باقی بمانیم، بلکه این‌گونه زندگی کنیم. خداوند به ما برکت دهد تا همه‌ی این‌ها را در عمق دل‌هایمان درک کنیم.
موعظه‌ی پدر گابریل پس از لیتورگی الهی ۲۶.۰۹.۲۶
خداوند را برای همه چیز شکر و سپاس از کتوان ملکه قدیس. او از ایمان ما محافظت کرد. ما دیروز درباره‌ی این سخن می‌گفتیم و امیدوارم زندگی او را خوانده باشید، زیرا شما اینجا در کشور او هستید.
شما خوشحالید که ارتودکسی اینجاست و او این کار را برای ما انجام داد. ما باید او را تمجید کنیم و بسیار قدردان او باشیم، زیرا اکنون می‌توانیم اینجا این‌گونه سخن بگوییم. ما می‌توانیم به زبان گرجی — در کشورمان — مراسم برگزار کنیم و می‌توانیم به زبان‌های دیگر مراسم برگزار کنیم و خداوند را در ارتودکسی تمجید نماییم. او این کار را کرد. از زندگی او، همان‌طور که دیروز گفتیم، می‌دانیم که تمام گرجستان منتظر پاسخ او بودند: اینکه آیا او اسلام خواهد گفت یا مسیحیت.
و او گفت: «مسیح خداوند واقعی است.» در ترپاریون او آمده است که او انتخاب کرد که ملکه در بهشت باشد، نه در اینجا. به همین دلیل او یک ملکه واقعی است، ملکه‌ی ما، ملکه‌ای در بهشت همراه با مریم باکره. و ما باید از زندگی او درک کنیم که چرا آن‌ها این کار را کردند.
او امروز بسیار شادمان است، زیرا اکنون ایرانیان زیادی در اینجا داریم. شما می‌دانید او برای مسیح در ایران به دست شاه عباس به شهادت رسید، اما اکنون ما مسیحیانی از ایران در اینجا داریم. او مسیحیت را در آن کشور ثابت کرد. شما می‌دانید پاتریارک‌نشین چه می‌گوید — و ما از تعالیم ارتودکسی می‌دانیم — که برای نمونه کتوان قدیس هنوز هم امروز روشنگر گرجستان است. همه‌ی قدیسین در حال کار هستند! آن‌ها زیر چتر زمان نیستند؛ آن‌ها فراتر از زمان هستند، زیرا زندگی آن‌ها لیتورگی است. زندگی آن‌ها لیتورگی است و آن فراتر از زمان است. به همین دلیل آنچه آن زمان انجام دادند، امروز نیز در حال انجامش هستند. او با خون خود سرزمین پارس را برکت داد و دعاهای خود را برای آن کشور، برای کشور ما و برای هر کسی که در جستجوی خداوند است و اینکه چگونه خداوند را در دل‌هایمان تمجید کنیم، تقدیم کرد.
درست همان‌طور که عیسی به زن سامری فرمود، آن‌ها در روح و راستی عبادت کردند. قدیسین این را می‌دانستند و ما نیز باید آن را بدانیم. باشد که آن‌ها به ما کمک کنند!
شما می‌دانید چگونه بود: شاه گفت: «برو و هر طور می‌خواهی در اتاقت دعا کن، اما بلند باید بگویی که اسلام واقعی است.» او گفت: «خیر، من خواهم گفت که مسیح خداوند واقعی است.» اگر شهادت‌نامه‌ی او را بخوانید، متوجه خواهید شد که چگونه بود — چگونه یک بانوی باوقار باشید، چگونه یک مسیحی باشید. او در زمان شهادتش هیچ نگفت؛ تنها زمانی که لباسش را از تنش درآوردند شرمگین شد و تنها در آن هنگام فریاد برآورد. ما از کتوان ملکه قدیس برای هر کاری که برای ما انجام داد سپاسگزاریم.
ما باید آنچه را پولس رسول فرمود درک کنیم: اینکه همه چیز در برابر خداوند آشکار است. ما باید بسیار محتاط باشیم که چیزی را پنهان نکنیم. زندگی یک مسیحی باید در ظاهر بسیار شفاف و گشوده باشد — درست همان‌طور که در درون، زندگی پنهان خود را با مسیح داریم. اما ما هرگز نباید چیزهایی را که بر خلاف خداوند است، چیزهایی را که بر خلاف زندگی مسیحی ماست، پنهان کنیم. ما باید درک کنیم چه چیزی متعلق به آن زندگی درونی و رازآلود با مسیح است و چه چیزی هرگز نباید پنهان شود.
به کتوان نگاه کنید: او آشکارا گفت: «مسیح خداوند است.» آنچه در اتاقش انجام داد، اینکه چگونه دعا کرد — ما نمی‌دانیم. اما وقتی از او خواستند مسیح را انکار کند، هر کاری که انجام داد اعلام نمود: «زندگی من برای مسیح است.»
می‌بینید، اگر شما یک مسیحی واقعی باشید، اگر زندگی شما در اتاقه‌تان مایه شرمساری نباشد، وقتی موقعیتی پیش آید مسیح به شما نیرو خواهد داد تا نشان دهید آیا زندگی شما در اتاقه‌تان زندگی واقعی مسیحی است یا نه. این چیزی است که می‌توانیم از کتوان قدیس بیاموزیم: آیا شما چیزی را که بر خلاف خداوند است پنهان می‌کنید، یا همه چیز در دل شما، در اتاق شما درست است؟ وقتی درِ خود را می‌بندید، چرا آن را می‌بندید؟ برای مسیح، یا برای خودتان و امیال نفسانی‌تان؟
و هر بار که به موعظه‌ای گوش می‌دهید یا چیزی می‌خوانید، این‌گونه باشید: «این برای من است. این درباره‌ی من است. درباره‌ی دیگران نیست.» همه چیز درباره‌ی من است. بیاپید به کتوان قدیس دعا کنیم تا به ما بیاموزد چگونه در اتاق‌هایمان، در دل‌هایمان زندگی کنیم، تا وقتی زمان اعلام مسیح فرا می‌رسد، بدانیم چگونه آن را انجام دهیم.
باشد که کتوان قدیس برای ما دعا کند تا عاشق مسیح باشیم.
زندگی مسیحی آسان نیست. می‌بینید، ما هزاران و میلیون‌ها شهید داریم. زندگی مسیحی این است: شهیدان با خون، شهیدان بدون خون مانند پدران مقدس و مادران مقدس، و تمام زندگی ما در هر دقیقه یک شهادت است. انتخاب خداوند یا شر در هر لحظه — آن نیز یک شهادت است.
امروز، می‌بینید که اتحاد جماهیر شوروی وجود ندارد، فاشیسم مستقیمی بر ضد خداوند وجود ندارد، اما به گونه‌ای دیگر همه چیز در این جهان بر ضد خداوند است، زیرا این جهان هرگز در یک رابطه طبیعی با خداوند نخواهد بود. عیسی بر روی صلیب بود. ما به صلیب می‌نگریم و باید پاسخ جهان را درک کنیم: «ما راستی تو را نمی‌خواهیم. بله، تو خداوند واقعی هستی، اما ما به تو نیازی نداریم.»
به همین دلیل است که ما به زندگی کتوان قدیس نیاز داریم — آن از زندگی مسیح سرچشمه می‌گیرد. او همه چیز را مانند مسیح انجام داد. بیاپید به او دعا کنیم تا درک کنیم زندگی ما چگونه باید باشد. همه چیز در زندگی ما باید بسیار شفاف و آشکار باشد. همان‌طور که پولس قدیس فرمود، حتی سخن گفتن از چیزهایی که در تاریکی پنهان شده شرم‌آور است. مبادا چنین چیزی در ما یافت شود! بگذارید همه چیز در ما در هر دقیقه مسیح را تمجید کند، در هر دقیقه سپاسگزار باشد و در هر شرایطی دعا کند.
شما آن دعا را می‌دانید: «پروردگار عیسی مسیح، بر من رحم فرما.» اما گاهی اوقات، وقتی به کسی لبخند می‌زنید و می‌گویید «متشکرم»، «خداحافظ» یا «سلام» — آن نیز یک دعا است. ما باید این را بدانیم! ما مسیحی هستیم و باید هر شرایطی را با زندگی خود برکت دهیم. به همین دلیل ما اینجا هستیم.
و هر آنچه گفتم — اگر انگلیسیِ واضحی برای شما بود — همه چیز برای شما، برای شما، برای شما و برای من بود! نه برای برادرم — تنها برای من. همه چیز در کتاب مقدس برای من نوشته شده است و ما از این طریق نجات خواهیم یافت.
اگر واقعاً فکر می‌کنید که یک گناهکار هستید، چرا درباره‌ی برادر خود قضاوت می‌کنید؟ آیا داستان پائیسیوس قدیس درباره‌ی آن راهب در صومعه را به یاد می‌آورید؟ آن راهب مدام می‌گفت: «من یک گناهکار هستم، من یک گناهکار هستم.» پائیسیوس قدیس به راهب دیگری گفت: «برو و به او بگو تو یک گناهکار هستی.» پس آن‌ها شروع کردند به او گفتن: «بله، تو یک گناهکار هستی، تو یک گناهکار هستی!» و او شروع کرد به کتک زدن آن‌ها! زیرا او واقعاً در دلش این‌گونه فکر نمی‌کرد.
به همین دلیل است که ما درباره‌ی برادرانمان قضاوت می‌کنیم: زیرا واقعاً درباره‌ی خودمان فکر نمی‌کنیم که گناهکار هستیم. ما می‌توانیم خود را بررسی کنیم: «اووه، من دارم قضاوت می‌کنم؟ خب، من هنوز واقعاً گناه خود را نمی‌بینم.»
بیاپید به کتوان قدیس دعا کنیم. ما هیچ چیزی از خود نداریم، تنها آنچه امروز در انجیل مقدس بود: «اگر برادر، خواهر، مادر یا پدر خود را بیشتر از من دوست بدارید، شایسته‌ی من نیستید.» بسیار محتاط باشید که هیچ چیزی را در این جهان بیشتر از مسیح دوست نداشته باشید.
همان‌طور که پائیسیوس قدیس فرمود، هیچ چیزی نباید در مرکز دل شما باشد — تنها مسیح. حتی اگر کتاب‌های الهیاتی باشد، حتی اگر یک چیز مقدس مانند تسبیح دعا باشد — اگر جای مسیح را بگیرد، خوب نیست و ما باید آن را انکار کنیم. و همان‌طور که پدر ما، گابریل قدیس فرمود: «چه کسی دلت را به تو داد؟ این دل متعلق به اوست.»
بیاپید این‌گونه دعا کنیم. باشد که کتوان قدیس برای ما دعا کند!
پدر گابریل مژاویا
