16/06/2026
გევედრები, იწურთიდით მარადის საღმრთოთა მათ სიტყუათა. რამეთუ დიდი სარგებელი არს სულისაჲ საქმე ესე და დიდთა კეთილთა მომატყუებელი; რამეთუ ვიწურთიდეთ თუ სიტყუათა ღმრთისათა, მარადის სათნო ვეყვნეთ უფალსა და სულისა წმიდისა მადლი მოვიდეს ჩუენდა და განანათლნეს თუალნი გონებისა ჩუენისანი და ესრეთ საშინელ ვიყვნეთ ეშმაკისა. ანუ არა უწყითა, ვითარმედ ამისთჳს მომცა ჩუენ ღმერთმან თუალნი და ყურნი და პირი და სასმენელნი, რაჲთა ყოველნი ასონი ჩუენნი მას ჰმსახურებდენ, რაჲთა პირი ჩუენი სიტყუათა მისთა იწურთიდეს, მას უგალობდეს დაუცხრომელად, მისა შევსწირვიდეთ მადლობასა, რაჲთა სასმენელნი ჩუენნი მცნებათა მისთა ისმენდენ, თუალნი ჩუენნი საღმრთოთა წერილთა აღმოიკითხვიდენ, ჴელნი ჩუენნი იქმოდინ საქმეთა სათნოებისათა და გონებაჲ ჩუენი განწმედილ იყოს ყოვლისაგანვე ნივთისა ვნებათაჲსა. რამეთუ, ვითარცა ჴორცნი იყვნენ რაჲ ჰაერსა შინა კეთილსა, მრთელ არიან, ეგრეთვე სული ესევითარსა რაჲ წურთასა შინა იყოს, მარადის განწმენდილ არს ყოვლისაგანვე ბოროტისა და განთავისუფლებულ სენთა მათგან ცოდვისათა.
არა ჰხედავა თუალთა მათ ჴორციელთა, ოდეს კუამლსა შინა იყვნენ, ვითარ ცრემლოიან და მრღჳე არიან? ხოლო იყვნენ რაჲ ჰაერსა კეთილსა, სამოთხეთა შინა ყუავილოანთა და წყაროთა ზედა გრილთა, ვითარ მრთელ და კეთილად მხედველ არიან? ეგრეთ არიან თუალნიცა სულისანი, ოდეს სამოთხესა შინა საღმრთოთა სიტყუათასა ვიქცეოდით, ფრთხილ არიან და კეთილად მხედველ, ხოლო შევიდეთ რაჲ კუამლსა მას შინა საქმეთა სოფლისათა,
ცრემლი და ტირილი ხუდების მათ აქაცა და მერმესა მას, რამეთუ ნანდჳლვე კუამლისა მსგავს არიან კაცობრივნი საქმენი. ამისთჳსცა წინაწარმეტყუელი იტყჳის: "მოაკლდა, ვითარცა კუამლსა, დღეთა ჩემთა"; არამედ იგი მსწრაფლ წარმავლობასა მათსა მოასწავებდა, ხოლო მე არა ამისთჳს ოდენ, არამედ შფოთისა მისთჳსცა და დაუდგრომელობისა მათისათჳს ვიტყჳ მსგავსებად კუამლისა.
ჭეშმარიტად არარაჲ ესრეთ აღმამრუეველ თუალთა სულისათა და დამაბნელებელ, ვითარ საწუთროჲსა ზრუნვანი და გულისთქუმათა არმური. ესე არიან ნივთ საჴუმილისა მის და აღმტეობელ კუამლისა მის; და ვითარცა ცეცხლსა დაერთოს რაჲ შეშაჲ ნედლი და სუელი, ფრიადი აღუტევის კუამლი, ეგრეთვე გულისთქუმამან ბოროტმან, რაჟამს პოის სული აღვსებული მწჳრითა მით დაჴსნილობისაჲთა, კუამლი ჴშირი განამრავლის ვნებათაჲ. ამისთჳს საჴმარ არს ჩუენდა ცუარი იგი და ნიავი სულისა წმიდისაჲ, რაჲთა საჴუმილი იგი დაშრიტოს და კუამლი განაქარვოს და გონებაჲ ჩუენი განანათლოს, რამეთუ, ვიდრემდის ესევითარითა მით კუამლითა დაბნელებულ ვიყვნეთ და ვნებათა სიმძიმითა დამძიმებულ, ვერ ჴელგუეწიფების ზეცად აღსლვად.
რამეთუ ფრიადი სიფრთხილე თუალთა მიერ სულიერთაჲ და განწმენდაჲ ცოდვათაგან გჳღირს, რაჲთა მოვიდეს ჩუენ ზედა მადლი სულისა წმიდისაჲ და წარმიძღუეს გზასა მას ზეცისასა. რამეთუ, არათუ იგი მოვიდეს ჩუენ ზედა, შეუძლებელ არს გზისა მის პოვნად. ხოლო იგი, უკუეთუ არა წმინდა ვყვნეთ თავნი ჩუენნი ყოვლისაგან ბოროტისა, არა დაიმკვიდრებს ჩუენ შორის. ამისთჳს, ძმანო, ვისწრაფოთ განდევნად ყოველთავე ვნებათა ჩუენგან, ვისწრაფოთ განწმედად თავთა ჩუენთა წურთითა საღმრთოთა სიტყუათაჲთა, განვეშორნეთ ზრახვათა სოფლიოთა და ცუდთა, რომელთა შინა არარაჲ არს კეთილი, არამედ ყოველივე მავნებელ.
რამეთუ, რომელი-იგი სულისა სარგებელ იყოს, ღმრთისაცა საყუარელ არს, ხოლო რომელი-იგი მავნებელ იყოს სულისა, შემაწუხებელ არს უფლისა და სათნო ეშმაკისა.
ანუ არა ესრეთ არსა, ოდეს ვიწყოთ ზრახვათა ამაოთა, ოდესმე ვიცინოდით, ოდესმე ვიკიცხეოდით, ძჳრსა ვზრახვიდით, ვტყუოდით, ვფუცვიდით, ზღაპართა ვიტყოდით, რაჲ-იგი ჩუენდა არა საურავ არნ, მას ვზრუნვიდით, ხოლო ფსალმუნებასა შინა და ლოცვასა და წიგნის კითხვასა დამძიმებულ და დაჴსნილ ვიყვნით. ვერ ძალგუედვის საღმრთოთა სიტყუათა მცირედთაცა დასწავლად, ხოლო საეშმაკოთა შინა უმჴურვალეს ცეცხლისა ვიპოვნით. მრავალნი არიან აქა მდგომარენი, რომელნი, უკუეთუ ვინ განიკითხეს და ჰკითხნეს, სიმღერანი და საეშმაკონი ჴმანი და სატრფიალონი სიტყუანი მრავალნი და მრავლსახენი წარმოთქუნენ და საღმრთოთა სიტყუათაგანი არცათუ ერთი რაჲ იცოდინ.
არამედ რასა მომიგებენ ესევითარისა მოქმედნი იგი, არა თუ ჩუენ მონაზონნი ვართო, არამედ სოფელსა შინა ვიქცევით და სოფლისა საქმეთა ვზრუნავთ, ხოლო ეგევითარი ეგე მონაზონთა საქმეჱ არს, რაჲთა ფსალმუნთა და ლოვათა წურთიდენ და წიგნთა იკითხვიდენ, ხოლო ჩუენ ჩუეულ ვართ მღერასა და განფრთხობასა.
ჵ, სიტყუანი ბოროტნი, ჵ, გულისსიტყუანი წარმწყმედელნი! ამათ ყვეს ყოველივე უკეთურებით, რომელ ეგრე გგონიეს, თუ მონაზონთათჳს დაწესებულ არს წიგნთა კითხვაჲ და არა უწყით, ვითარმედ თქუენდა უმეტესად საჴმარ არს ესე წამალი, რომელნი-ეგე მარადღე მოიწყლვით ეშმაკისა მიერ. აწ უკუე არა კითხვისა ფრიად ესე უძჳრეს არს; რომელ ეგრეთცა გაქუს, თუ არა საჴმარ არს თქუენდა, არცა თანანადებ კითხვაჲ და წურთაჲ საღმრთოთა სიტყუათაჲ. არა გესმისა, რასა იტყჳს მოციქული პავლე, ვითარმედ: "ესე ყოველი სწავლად ჩუენდა დაიწერა". ნუუკუე მონაზონთათჳს თქუა ესე? არა ყოველთა მორწმუნეთათჳს იტყჳსა? ანუ უფალმან მცნებანი თჳსნი არა ყოველთა მორწმუნეთა მისცნაა? ისმინეთ, რასა ეტყჳს მოციქულთა: "წარვედით და მოიმოწაფენით ყოველნი წარმართნი და ნათელსცემდით მათ სახელითა მამისაჲთ და ძისაჲთ და სულისა წმიდისაჲთ და ასწავებდით მათ დამარხვად ყოველი, რავდენი გამცენ თქუენ". ვითარ უკუე იტყჳთ, თუ მონაზონთა ხოლო უჴმს კითხვაჲ და სმენაჲ წერილთაჲ, თქუენ არა გიჴმსა?
იხილენ კაცადკაცადმან თავი თჳსი, თუ ვითარ არს გონებაჲ მისი,
ოდეს ლოცვაჲ ესმოდის, ანუ ვითარ არს ოდეს სიმღერაჲ ესმოდის, ვითარ არს, ეკლესიასა შინა რაჲ იყოს, და ვითარ არს - თეატრონსა შინა. და ცნას ცვალებაჲ იგი სულისაჲ, თუ ვითარ ერთი იგი სული აქა სხუად შეიცვალების და მუნ სხუად. ამისთჳს იტყჳს მოციქული: "განრყუნიან წესნი კეთილნი ზრახვათა ბოროტთა". ამისთჳს გჳღირს ზედაჲსზედა სმენად სიტყუათა საღმრთოთა, რაჲთა ჩუენნი იგი ბოროტნი წესნი კეთილად მოიქცენ. არა უწყითა, რამეთუ ამით ოდენ უაღრეს ვართ პირუტყუთასა, რომელ პირმეტყუელ ვართ. ხოლო სხჳთა უმრავლესითა უდარეს ვართ მათსა: ძალითა და სიმალითა და სხჳთა ესევითარითა. აწ უკუეთუ პირმეტყუელებაჲცა ჩუენი უძჳრეს მათისა მის პირუტყუებისა იყოს, არა დიდად დასასჯელ ჩუენდა იქმნასა?
საზრდელ სულთა ჩუენთა სიტყუანი ღმრთისანი არიან და ნაკლულევანებაჲ მათი სიყმილად წოდებულ არს. რამეთუ იტყჳს უფალი წინაწარმეტყუელისა მიერ: "მივსცე მათ არა სიყმილი პურისაჲ, ანუ წყურილი წყლისაჲ, არამედ სიყმილი სმენად სიტყუათა უფლისათა". რაჲ უკუე უძჳრეს არს ამისა ოდენ, რომელ-იგი უფალმან სატანჯველად რისხვისა თქუა, შენ ნეფსით თჳსით მოაწიო სულსა ზედა შენსა - სიყმილი იგი ბოროტი.
არა ჰხედავა, ვითარმედ სული სიტყვათაგან თითოსახედ იცვალების? სიტყუამან აღძრას იგი რისხვად, სიტყუამან დაამშჳდის კუალად, სიტყუამან ბილწმან აღაზრზინის გულისთქუმად, სიტყუამან სიწმიდისამან შეაყუარის სიწმიდე. ვინაჲთგან უკუე სიტყუათა ლიტონთა ესოდენი ძალი აქუს, ვითარ წმიდათა წერილთა შეურაცხჰყოფ, რომელთა შინა ძალი სულისა წმიდისაჲ არს და ამისთჳს ძალუც სულთა მათ განფიცხებულთა სწავლითა მოლბობად უმეტეს ცეცხლისა, უკუეთუ სარწმუნოებით მოუჴდენ.
ესრეთ ძალუც სიტყუათა საღმრთოთა, ესრეთ მცირეთა და დიდთა სარგებელ არიან.
იხილეთ დავით, ოდეს იგი დიდსა მას ცოდვასა შთავარდა, ესმნეს რაჲ სიტყუანი კეთილნი, მოვიდა სინანულსა მას დიდებულსა. იხილენ მოციქულნიცა, არა სიტყუათა მათ უფლისათა სმენითა მოვიდეს საზომსა მას და ყოველი სოფელი მოიმოწაფეს?
და რაჲ სარგებელ არს, იტყჳნ ვინმე, უკუეთუ ვისმენდეთ სიტყუათა საღმრთოთა და არა ვიქმოდით? არს ესრეთცა დიდი სარგებელი: აბრალოს თავსა თჳსსა, სულითქუნეს რომელსა ესმოდინ სიტყუანი საღმრთონი, ცრემლოოდის და უკუეთუ შეეჴშიროს სმენასა მას, გინა დღეს, გინა ხვალე, მოსლვად არს საქმედცა.
ხოლო რომელი ყოვლადვე არა ისმენდეს, ვინაჲ ცნას თითოეულისა ცოდვისა ბრალი, ვითარ აბრალოს თავსა თჳსსა, ოდეს მოიწყჳდოს ცოდვაჲ, ოდეს იწყოს სინანულად? ამისთჳს გევედრები, ნუ გარეწარად გაქუს სმენაჲ და წურთაჲ წერილთა მათ საღმრთოთაჲ, რამეთუ ეშმაკსა მძიმედ უჩნს ესე და არა ჰნებავს. ამისთჳს იგი გუაყენებს, რაჲთამცა არა ვიხილეთ სიმდიდრე იგი სულიერი, არცამცა მოვიგეთ იგი; ამისთჳს გუეტყჳს არა სმენად, რაჲთა არა საქმესაცა კეთილსა ჴელვყოთ.
ხოლო ჩუენ გულისჴმავყოთ ბოროტი იგი ღონე მისი და ყოვლით კერძო შევიზღუდნეთ თავნი ჩუენნი, რაჲთა ჩუენცა მოუწყლველ ვიყვნეთ და მისი იგი ბოროტი თავი შევმუსროთ და ესრეთ ბრწყინვალე იგი ძლევისა გჳრგჳნი მოვიღოთ და საუკუნეთა მათ კეთილთა მივემთხჳნეთ მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესითა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ და სიმტკიცე თანა მამით და სულით წმიდითურთ, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე! ამენ.
წმ.იოანე ოქროპირი
