15/03/2025
Цягам апошніх тыдняў мы рыхтаваліся ўвайсьці ў Вялікі пост, слухаючы словы Хрыста, эвангельскія прыпавесьці, празь якія Царква заклікала нас зазірнуць глыбей у сябе, у сваё жыцьцё, сваю душу, каб знайсьці тое, што нам трэба зьмяніць у сабе, якія адносіны з блізкімі нам неабходна выправіць.
Сёньня мы ўжо жывём у часе Вялікага посту. Падчас набажэнстваў у наступныя нядзелі, пачынаючы ад сёньня, мы будзем чуць аповеды пра іншых людзей, пра тое, як ласка Божая перамяняла іх, як яны каяліся, зьвярталіся да Бога ўсім сэрцам. Мы будзем слухаць аповеды пра сьвятых.
Сёньня мы сьвяткуем блаславёную памяць сьвятога Рыгора Паламы, архіяпіскапа Салунскага XIV стагодзьдзя і аднаго з найвялікшых айцоў Усходняй Царквы. Сьвяты Рыгор Палама зварочвае нас да першых айцоў, якія навучалі, што Хрыстос зрабіўся чалавекам, каб людзі маглі зрабіцца багамі. Пад гэтым мы не разумеем, што людзі становяцца Богам, атрымліваюць Яго сілу і Быццё, бо Бог пераўзыходзіць усё, чым мы можам быць. Але праз аскезу і перамяненьня сябе мы набліжаемся да Хрыста і, як гаворыцца ў Пісаньні, «становімся ўдзельнікамі Божай прыроды». Бог застаецца тым, кім Ён ёсьць, калі мы яднаемся зь Ім, але мы становімся тымі, кім ня ёсьць, але да чаго былі створаныя: Ісусамі Хрыстамі ў Ісусе Хрысьце, як піша сьвяты Максім Спавяднік, сынамі Божымі ў Сыне Божым.
Сьвяты Рыгор навучаў, што ўся аскетычная традыцыя Царквы накіраваная на тое, каб пазбавіцца ад пластоў фальшу і адкрыць сапраўднае «я», якое схавана ўнутры, — і гэтае сапраўднае «я» ёсьць чалавечая Асоба, створаная Богам. Наша вера пра самахвярнасьць ці пра самарэалізацыю, як навучаюць некаторыя сучасныя псыхалягічныя і нэа-духоўныя вучэньні? Сьвяты Рыгор паказвае, што яна ахоплівае і тое, і другое. Мы ахвяруем «старога чалавека» ня дзеля самой ахвяры, але каб стаць «новым чалавекам». Як кажа сьвяты апостал Павел, мы ўкрыжоўваем «старое я» з яго жарсьцямі, каб быць перамененымі ў абагаўлёнаю і праслаўленую асобу.
Калі мы ўзгадваем сьвятых падчас гэтых нядзеляў Вялікага посту, будзем памятаць, што яны — ня проста людзі, якія былі асьветленыя і ачышчаныя Богам. Яны зрабіліся ўдзельнікамі Божай прыроды, яны для нас — адкрыцьцё і пераканаўчы доказ таго, кім мы пакліканыя быць і стаць. Таму будзем радавацца велічы нашага пакліканьня — быць удзельнікамі Божай прыроды, будзем браць сьвятых за прыклад у нашым шляху да Бога і прасіць Яго даць нам натхненьне, сілу і жаданьне ісьці гэтым шляхам у нашым уласным жыцьці.