25/07/2026
ལ་དྭགས་ཀླུ་འཁྱིལ་དགོན་དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་མཇལ་ཁའི་སྐལ་བཟང་། ཁ་སང་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་ཀླུ་འཁྱིལ་ཁང་ཚན་གྱི་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ལ་དྭགས་མཚན་ཉིད་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ཆེན་པོ་་་དང་ལྷན་དུ་ཀླུ་འཁྱིལ་དགོན་པར་མཇལ་ཁའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཐོབ། ལར་ནས་རང་ཉིད་གྲ་སར་སློབ་གཉེར་ལ་ཞུགས་སྐབས་བྱེས་ཀྱི་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་ཁང་ཚན་ཉེར་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཀླུ་འཁྱིལ་ཁང་ཚན་དེ་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། ༧སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་ཟུར་རྡོ་རྗེ་འཆང་དེ་སྔ་བློ་གསལ་གླིང་གི་མཁན་པོ་ཡིན་རིང་དཔེ་ཐུབ་ཁང་ཚན་དུ་བཞུགས་གནང་མཛད་དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༦ སྐབས་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་གསར་རྒྱབ་ཟིན་རྗེས་སུ་གྲྭ་ཚང་གི་ཡང་སྟེང་སུ་བཞུགས་གདན་འཇག་པ་དྲན། འོན་ཀྱང་མཁན་པོ་ཟུར་རྗེས་སུ་ཀླུ་འཁྱིལ་ཁང་ཚན་དུ་གཟིམ་ཆུང་དང་དེ་ལ་བཞུགས་གདན་འཇག་གནང་གི་འདུག དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༡ ལོར་ཀླུ་འཁྱིལ་ཁུལ་གྱི་གྲ་རྒྱུན་རྣམས་གྲ་སར་ལྷན་དུ་ཞུགས་ས་ཞིག་བྱུང་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་མཐོང་ནས་གྲྭ་ཚང་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་ཞུ་མཛད་པ་བཞིན་གྲྭ་ཚང་ནས་དེ་དོན་བཞིན་ཡོང་བ་མཛད་ནས་ཀླུ་འཁྱིལ་ཁང་ཚན་གསར་དུ་དུས་དེ་ནས་དབུ་འཛུགས་པ་རེད་འདུག
དུས་དེ་ནས་བཟུང་རི་རྫོང་ཁུལ་གྱི་གྲ་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱང་གྲྭ་སར་ཕེབས་སྐབས་ཀླུ་འཁྱིལ་ཁང་ཚན་དུ་བཞུགས་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་པས་དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཀྱང་ཀླུ་འཁྱིལ་ཁང་ཚན་ལ་བཞུགས་པ་རེད་འདུག ལར་ནས་སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་བླ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉི་མས་རིགས་སྲས་ཡིན་པས་རི་རྫོང་སྲས་ཞུ་བ་དེ་དེ་འདྲ་ཡིན་འདུག བླ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉི་མས་ཀླུ་འཁྱིལ་དགོན་དེ་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རིང་བའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དེ་ལ་ཕྱི་ནང་གང་ཐད་ནས་ཐུགས་འཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་དཔེ་མེད་གནང་བས་ཀླུ་འཁྱིལ་དགོན་པ་ལ་གཞལ་དཀའ་བའི་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་འདུག་པས་ཁོང་གི་རིགས་སྲས་སྐྱབས་རྗེ་རི་རྫོང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཀླུ་འཁྱིལ་དང་མཐོུང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་མ་ཟད་དེའི་ཁུལ་གྱི་སྐྱ་སེར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱབས་རིན་པོ་ཆེ་མཆིག་གི་ཞལ་སློབ་དུ་གྱུར་པས་དགོན་པ་ལ་ཆོས་དང་བཟང་ཟིན་གཉིས་ཀས་འབྲེལ་བས་བཀའ་དྲིན་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བར་འགྱུར་པ་རེད་འདུག
སྤྱིར་ཀླུ་འཁྱིལ་དགོན་དེའི་དགོན་བདག་ནི་སྐྱབས་མཆོག་མངའ་རིས་རིན་པོ་ཆེ་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བ་གཤེགས་པ་མངའ་རིས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཀྱང་དགོན་འདིར་ཞབས་སོར་ལན་མང་བསྐྱངས་ཡོད་པ་རེད་འདུག དེ་མིན་ཀླུ་འཁྱིལ་དགོན་སུས་ཆགས་འདེབས་མཛད་པ་སོགས་བྲིས་ཁོམ་མ་བྱུང་བས་གཞན་ནས་ཤེས་པར་འཚལ།
དགོན་འདི་ལ་དམིགས་ཧསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་ནི། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདུལ་བ་ཉམས་སུ་བཞེས་ཚུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྒོ་འཆོར་གཡས་གཡོན་གྱི་ལྡེབ་བྲིས་སུ་རིས་མོ་བཀོད་འདུག དེ་ནི་དགོན་པ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེའི་ཁྲིམས་རྣམས་ཧ་ལས་པའི་དམ་པོའི་ལུགས་སུ་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་ཐུབ་པ་དང་།
Visit to the Drepung Ganden Dargye Ling Monastery in Ladakh
Yesterday, I had the fortunate opportunity to visit the Klu-khyil Monastery along with Geshe Lharampa, a professor at the Ladakh College of Higher Education, who is a Geshe Lharampa from the Klu-khyil House of the Drepung Loseling Monastery.
When I first joined Sera Je Monastery for my studies, Klu-khyil House was one of the twenty-four houses within the Drepung Loseling Monastery in exile. His Holiness the Retired Kyabje Trulshik Rinpoche, who was previously the abbot of Drepung Loseling, resided in the Drepung College of Higher Studies during his tenure as abbot and later moved to the upper floor of the monastery's new assembly hall when it was completed in 1986.
After retiring as abbot, he resided in the Klu-khyil House, where a private chamber and a seat were set up for him. This was initiated in 1981 when it was observed that it would be beneficial if the monks from the Klu-khyil area could join the monastery together. As a result, a request was made to the monastery, and the establishment of the Klu-khyil House was formally approved and initiated from that time onwards.
From that time on, the monks from the Ridge area also stayed in Kluukyil Khangtsen when they came to the monastery. It seems that His Holiness the Protector also resided in Kluukyil Khangtsen, which is consistent with that. In fact, His Holiness the Protector was the son of Lama Tsulkhim Nyima, hence he is known as Retzongse. Lama Tsulkhim Nyima took great care of the ancient Kluukyil Monastery, which has a very long history, in every aspect, and managed it exceptionally well. Therefore, he is an invaluable benefactor to the Kluukyil Monastery. His son, His Holiness Retzong Rinpoche, has a special connection with Kluukyil, and in addition, all the lay and ordained people in the area became his disciples, so the monastery benefitted greatly from his teachings and support.
In general, the main patron of Kyilkhyil Monastery is His Holiness Ngari Rinpoche and his successive incarnations, and the late Ngari Rinpoche also visited this monastery many times. Besides, since I didn't have time to write about who founded Kyilkhyil Monastery and other details, please look it up elsewhere. A special feature of this monastery is that the monks' practice of the Vinaya is depicted in the murals on the right and left walls of the entrance. This shows that the monastic community here adheres to a strict code of conduct.
