Sikh Wisdom

25/05/2026

ਅੱਜ 23 ਮਈ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪੂਜਨੀਕ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕੀਤਿਆਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਅਨਮੋਲ ਯਾਦਾਂ ਆਪ ਸਭ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਮਾਂ ਦਾ ਦੁਪੱਟਾ — ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਦੀ ਠੰਢੀ ਛਾਂ

ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਉਹ ਅਨਮੋਲ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਮਿਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਦੁਪੱਟਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ, ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੂਰੇ ਵਜੂਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਵੀ ਬਚਪਨ ਦੇ ਉਹ ਦਿਨ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਅੰਦਰੋਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਉਸੇ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਗਰਮ ਬਰਤਨ ਉਤਾਰਦੀ ਸੀ। ਉਹੀ ਦੁਪੱਟਾ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਪਸੀਨਾ, ਕਦੇ ਗੰਦੇ ਚਿਹਰੇ, ਕੰਨ ਅਤੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਉਸ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਪੂੰਝਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਫ਼ਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਉਸਦੀ ਦੁਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਕੂਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਉਸ ਦੁਪੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਘਰ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੁਪੱਟੇ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਮੋੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਫੂਕ ਨਾਲ ਗਰਮ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ ਕਿ ਦਰਦ ਪਲ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਵਾਲੀ ਉਹ ਫੂਕ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੁਪੱਟਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਜ਼ਾਈ ਵੀ ਸੀ, ਛਾਂ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਢਾਲ ਵੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣ ਤੇ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਚਿਹਰਾ ਛੁਪਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਦਾ ਪੱਲਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਉਹ ਦੁਪੱਟਾ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸੇ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਤੇ ਉਹੀ ਦੁਪੱਟਾ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਛਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਉਹ ਤੌਲੀਆ ਬਣਦਾ, ਕਦੇ ਥੈਲਾ, ਕਦੇ ਰੁਮਾਲ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਦੀ ਹਰ ਛੋਟੀ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁਪੱਟਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਗੰਢ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਹੈ ਜੋ ਮਾਂ ਦੁਪੱਟੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੁਪੱਟੇ ਨੂੰ ਗੰਢ ਲਾ ਦੇਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣੇ ਲੱਭ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਦੂ ਦੁਪੱਟੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਜਾਦੂ ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਮਾਂ ਦੀ ਦੁਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਬਾਹਰੋਂ ਖੇਡ ਕੇ ਆ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਆਂਚਲ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਅਹਿਸਾਸ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰਮਾਇਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਦੁਪੱਟਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਅਹਿਸਾਸ ਸੀ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਵਨਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਸੀ।

ਅੱਜ ਉਹ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਗੋਦ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਫੂਕ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਪੱਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖਾਲੀਪਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਛੁਪਾ ਲਵਾਂ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲਵੇ।

ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਵੀਡੀਓ ਚਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਕਿਤੇ ਗਈ ਨਹੀਂ, ਬਸ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਪਿਆਰ, ਉਹੀ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਉਹੀ ਅਪਣਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਅੱਜ ਵੀ ਤਰਸਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵੀਡੀਓ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁਭਣ ਜਿਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹੁਣ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਈ ਵਾਰ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਤਰਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਮਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਵੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਹੱਥ ਫੇਰ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਸੁਣੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਵੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇ। ਕਾਸ਼ ਮਾਂ ਫਿਰ ਕਹੇ ਕਿ ਪੁੱਤ ਲੱਕੀ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਨਾ ਦੁਖਾਉਣਾ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣਾ। ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਮਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤਰਸਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਦੀ ਉਸ ਗਰਮਾਹਟ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਆਂਚਲ ਹੇਠ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁਪੱਟਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਾਂ ਦੀ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦੁਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਉਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦੁਨੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।

ਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਵੱਡਾ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਦੀ ਲੋੜ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੁਪੱਟੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਯਾਦ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਦੁਪੱਟੇ ਦੀ ਗਰਮਾਹਟ, ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਦਿਲ ਤਰਸਦਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਨਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੂਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਮਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂੰਝ ਦੇਵੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੱਫੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਵੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇਵੇ ਕਿ ਪੁੱਤ ਲੱਕੀ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਿਮਰਤਾ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ।

ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ!

ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸਚਦੇਵਾ

10/05/2026

https://sikhwisdom.org/where-am-i-living/?12

Comprehensions or contemplations. Conflicts or serenity. Thoughts or deeds. Materialistic or non-materialistic. Solitude or worldly. Liberation or bo***ge. Gaiety or glumness. Selflessness or selfishness. Purposeful or purposeless. Fearful or fearless. Explored or unexplored. Inquisitive or contentf...

28/02/2026

11/01/2026

Explore Sikh teachings and ask questions on the Sikh Wisdom app.
Download it now on your Android device:
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.sikh.wisdom&pcampaignid=web_share

31/12/2025

ਹਰ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਨਵਾਂਪਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਪੰਨੇ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋ ਕੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਓ, ਇਸ ਸਾਲ ਅਸੀਂ ਹੰਕਾਰ ਤੇ ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਈਏ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ, ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ।

29/12/2025

Sikh Wisdom is a Sikh Q&A platform where you can ask questions and learn about Sikhi, Gurbani, and Sikh history. Learn, share, and grow in Sikhi. 🙏

Download the app: https://apps.apple.com/gb/app/sikh-wisdom-sikh-q-a-platform/id1567900354

25/10/2025

https://sikhwisdom.org/who-am-i/

Who Am IMaterial or the spirit.Time or the space.Finite or the infinite.Form or the formless.Light or the darkness.Past or the present.Beginning or the end.Autumn or the spring.Sunrise or the sunset.Flora or the fauna.Microscopic or the macroscopic.Pain or the pleasure.Gain or ...

13/07/2025

The Gurdwara is where ego ends and truth begins. 🙏

06/07/2025

🕊️ Shukar in Every Breath 🕊️
“ਤੇਰਾ ਕੀਆ ਮੀਠਾ ਲਾਗੈ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਨਾਨਕੁ ਮਾਂਗੈ ॥”
True gratitude begins in the heart—accepting everything as Waheguru’s will. It’s not just words, but how we live: with Naam on our lips, kindness in our actions, and humility in our hearts. Gratitude isn’t about how much we have, but realizing that everything is a gift from Guru Sahib.
Let every breath be filled with thankfulness. 🌸