12/08/2026
#የመስቀል በዓል አከባበር:-
1. ታሪካዊ መነሻ እና የታሪኩ ተዓማኒነት
* የንግሥት እሌኒ ታሪክ: በታሪካዊ ሰነዶች (እንደ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ጸሐፊዎች ዘገባ) ንግሥት እሌኒ (የቆስጠንጢኖስ እናት) በኢየሩሳሌም እውነተኛው መስቀል እንዲፈልግ ጥረት አድርጋለች።
መስቀሉ መገኘት ዙሪያ የተሰጡት ትርክቶች በክርስቲያናዊ ትውፊት ውስጥ ትልቅ ሥፍራ አላቸው።
* የተነሱት ጥያቄዎችና የቀረበው ሐሳብ መስቀሉ መገኘቱ በእርግጠኛነት ሊረጋገጥ የማይችል መሆኑን እና ኢየሱስ የሞተውና የተቀበረው በመካከለኛው ምስራቅ (ኢየሩሳሌም) እንጂ በኢትዮጵያ ባለመሆኑ ታሪኩ መሠረት የለውም ይላል።
2. መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት እና የጣዖት አምልኮ ውግንና
* የእግዚአብሔር ቃልና ጣዖት አምልኮ:
«ከእኔ በቀር ሌሎች አማልክት አይኑሩህ። በላይ በሰማይ ካለው፥ በታችም በምድር ካለው፥ ከምድር ውኃም በታች ባለው የትኛውም ነገር ምሳሌ የተቀረጸውን ምስል ለእራስህ አታድርግ፤ አታስገድዳቸውም፥ አትገዛላቸውምም፤ እኔ አምላክህ እግዚአብሔር ቀናተኛ አምላክ ነኝና...» (ዘጸአት 20፡3-5)
* በባህላዊ መልኩ የሚደረጉ እንደ ዳመራ ማብራት እና ዙሪያውን መዝፈን ያሉ ተግባራት ከመጽሐፍ ቅዱስ አስተምህሮ ውጪ የጣዖት አምልኮ መገለጫዎች ናቸው የሚል እምነት ያላቸው ወገኖች አሉ።
በሌላ በኩል ደግሞ በዓሉን የሚያከብሩ አካላት መስቀሉ የድል፣ የሰላም እና የክርስቶስ ፍቅር መገለጫ እንጂ አምልኮ የሚሰጠው ለእንጨቱ ሳይሆን ለተሰቀለበት አዳኝ ነው ብለው ያምናሉ።
3. የመስቀል በዓልን የመቃወሚያ ነጥቦች:-
* 3.1 ከመነሻው የጣዖት አምልኮ ሥርዓት ስለመሆኑ: -
ብዙዎቹ አህጉራዊ ወይም የጥንት አረማዊ ልማዶች ከጊዜ ሂደት ጋር እየተቀላቀሉ መጥተዋል በሚል ከቀደምት የአምልኮ ሥርዓቶች ጋር ዝምድና አለው የሚል ክርክር ይነሳል።
* 3.2 የኢኮኖሚ ቀውስ ማስከተል: -
ትላልቅ በዓላት ሲከበሩ የሚወጣው ወጪ፣ የእርድ እንስሳት ዋጋ ንረት እና ማኅበራዊ ጫናዎች ለዜጎች የኢኮኖሚ ቀውስ አስተዋጽኦ ያደርጋሉ።
* 3.3 መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት አለመኖር:-
መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ክርስቲያኖች የመስቀልን በዓል በየዓመቱ በልዩ ድምቀት እንዲያከብሩ የታዘዘበት ግልጽ ትዕዛዝ ባለመኖሩ, በዓሉ የሰው ሰራሽ ትውፊት እንጂ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትእዛዝ አይደለም።
«እንደ ክርስቶስ ትምህርት ሳይሆን፥ እንደ ሰው ወግና እንደ ዓለም መርህ ባለ በእውቀት ማነስና በከንቱ መታለል ማንም እንዳይማርካችሁ ተጠንቀቁ።» (ቆላስይስ 2፡8)
* 3.4 በውስጡ የጣዖት አምልኮ ሥርዓት መያዙ: -
በዳመራ አከባበር ዙሪያ የሚደረጉ አንዳንድ ሥርዓቶች ከክርስቲያናዊ ንጽህና ውጪ ከሆኑ ልማዶች ጋር የተቆራኙ ናቸው የሚል ስጋት ይነሳል።
👉የማቴዎስ ወንጌል 15፥3
«እርሱም መልሶ እንዲህ አላቸው፦
እናንተስ ስለ ወጋችሁ የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ስለ ምን ትተላለፋላችሁ?»
ዋናው ሐሳብ፦
ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሰዎችን ሥርዓትና ባህል (ወግ) ከእግዚአብሔር እውነተኛ ቃልና ትእዛዝ አስበልጠው ለሚያከብሩ ፈሪሳውያንና ጻፎች የሰጠው ከባድ ወቀሳ ነው። የሰዎች ወግ የእግዚአብሔርን ሕግ እንዲሽር መደረግ እንደሌለበት ያስተምራል።
👉ወደ ገላትያ ሰዎች 6፥14
«ነገር ግን ዓለም ለእኔ የተሰቀለበት እኔም ለዓለም የተሰቀልሁበት ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል በቀር ሌላ ትምክህት ከእኔ ይራቅ።»
ዋናው ሐሳብ፦
ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ በራሱ ስራ፣ በሃይማኖታዊ ሥርዓት (ለምሳሌ በመገረዝ) ወይም በዓለማዊ ማንነቱ እንደማይመካ የሚገልጽበት ሐሳብ ነው።
