27/05/2026
📌Kutaa 11ffaa
ayinaxilaa fi qorumsa isaa
Har'a baay'een keenya kennaan Afuura qulqulluu ijoollummaatti nuuf laatame sababa cubbuu keenyaatiin nurraa fudhatamee jira. Kennaan Afuura qulqulluu gaafa nurraa siqu immoo afuurri ajaa'aan afuurri seexanaa karaa gara garaan dhufu nu qabachuuf hin rakkatu. Booda qaama keenya seenee nu fakkaatee nu waliin jiraata.
seexanni qaama namaa qabate gochaa nuti hin jaalannee fi amala keenya hin turre akka hojjennu nu taasisa. Waan akka Araadaa ykn suusii ta'ee gochaa badaa ta'e tokko dhiisuudhaaf yeroo baay'ee ni yaalla garuu dhiisuu dadhabna. Osuma jibbinuu keessi keenya osuma jibbuu gochaa jibbinu kana ni raawwanna. Keessi keenya dhiisuu barbaada garuu dhiisuu dadhabna. Fakkeenya fiilmii saalqunnamtii ilaaluu, araada ykn suusii gara garaa sirba dhaggeeffachuu, arrabsoo fi hamii, mallaqa ykn qabeenya bittinneessuu, maatii waliin ciqicciqii uumuu, humnaa ol sassattuu ta'uu, namatti inaafuu fi kkf fa'a.
Dhiisuu osoo barbaannu garuu ni rakkanna. Egaa kuni sababa seexanni godhi godhi nuun jedhuufiidha. seexanni ykn ayinaxilaan nu waliin jiru akka nuti waan inni jaalatu raawwannu nu taasisa. ayinaxilaan nu fakkaatee gochaa akkasii kana nu hojjechiisa. Namni halaalaa isin ilaalu kan rakkinaa namaa hin beekne amaluma keessan se'ee sinitti murteessa. Egaa seexanni kun amaloota keenya hin taane kan nuti hin jaalanne nutti fidee nutis wajjiin rakkachaa jiraanna jechuudha.
Waaqayyo ani qulqulluu akkuman ta'e isinis qulqulloota ta'aa jedhee nutti himeera. { seera ba'uu 11÷45}. Fireen qulqullummaa maal faadha gaafa jenne qulqullichi Phaawuloos ergaa isaa gara galaatiyaatti ergeen akkuma jedhe; jaalala, nageenya, obsa qabaachuu, gaarummaa, laphee gammachuu, of bituu ykn of to'achuu danda'uu fi arjummaa, tolummaa ykn gara laadummaa fa'aadha. {gal 5÷22}. Egaa seexanni gaafa qaama keessan seenu firiiwwan kanneen ni balleessa. Firiin ykn gochaan nuti dalagaa jirru kan Phaawuloos tarreesse kanaan faallaa yoo ta'e firii seexanaati jechuudha.
ayinaxilaan namarra eessa akka qubatu mee haa ilaallu. 1, Foon keenyarra qubata; 2, dhiiga keenya keessa qubata; 3,dhuka lafee keessa qubata.
1). Foon keenyarra.
Kunis onneerra, dugdarra,garaa keessa,ijarra, arrabarra, gadaameessa(dubartoota) fi qaama saalaarra qubata. Dugdarra yoo qubate dhukkuba dugdaa sinitti fida. Yeroo heddu dhukkuba dugdaan ni rakkattu. Qaama saalaarra yoo taa'e dhiironni yeroo heddu dubartii heddu waliin sagaagalu, dhiirota akkasiif dubartii jijjiiruun uffata jijjiiruu caala itti salphata. Tasgabbaa'anii gaa'ela hin godhatan. Hedduun isaanii akkasumatti umriin isaanii deema. Achumaan dhukkuba daddarboofis isaan saaxila. Dhiirita tokko tokko immoo qaama saalaa isaanii laamshesha. Akka hij kaane taasisa. Sababa kanaafis dubartii ni dheessu.
ayinaxilaan qaama salaa ykn gadaameessa dubartootaarra bule immoo ulfi akka hin teenye taasisa. Ji'a 2 ykn 3 booda ulfi akka bahu godha. Dubartoota tokko tokko immoo yeroo walqunnamtii saalaa dhukkubbiin cimaan akka itti dhagahamu taasisa. Tokko tokko immoo dhiira kan jedhames akka jibbitu ni taasisa. Haala kanaan osoo hin heerumin akka hafan taasisa.
Garaa keessa kan qubate immoo dhukkubbii garaa itti godha. Yeroo baay'ee mana yaalaa deemaniis kan furmaata hin qabne ta'a. Garaa bokoksuu, ciniinuu fi qilleensa itti guddisuu fa'a. Nyaannis akka hin sifoofnef ni taasisa. Kan biraa ijarra kan qubatu immoo ija isaanii ni guba, nama halaalaa jaalatan gaafa ijaan argan ni jibbu. Namni ijuma isaanii keessa laalee isaan akka jibbu taasisa. Arraba isaanirra kan qubate yoo ta'e immoo humnaa ol dubbatu, oduu jaalatu ,nama hamachaa oolu, haasa'anii hin quufan, haga namni ifatutti haasa'u, namas ni arrabsu. Dubbii afaan isaanii to'achuu hin danda'an.
2, dhiiga keessa yoo qubate
ayinaxilaan dhiiga keessa seene isa duraa caalaa kan cimuudha. Yeroo baay'ee amala namaa sanaa guutumatti kan jijjiiru ta'a. Aarii guddatu, yoo aaran waan godhan hin beekan of to'achuu hin danda'an. Erga aariin irraa galee booda waan balleessan sana argu. Namattis haloo ykn qiimii qabatanii haloo bahuuf halkaniif guyyaa eegu. Qaama keessas dhukkuba itti godha. Namni hin beekuuf isaan garuu ni dhukkubsatu. Amalli isaanii baay'ee kan ulfaatu ta'a.
3) Dhuka lafeerra kan qubatu
ayinaxilaan kun immoo baay'ee hamaadha. ayinaxilaan kun guutumatti parsantii 100 nama dhuunfachuu danda'a. Yoo ati hin cimne ayinaxilaan kun hamma gaafa duututti sirraa kan adda bahu miti. Lubbuu keetis qabatee si'ooliitti si gatuu danda'a.
Egaa akkamittiin immoo jalaa bahuu dandeenya kan jedhuuf akkuma kutaawwan darban keessatti ilaalaa turre; 1) soomuudha. 2)gaabbii galtee Gooftaa fudhachuudha. seexanni dhiigaa fi lafee namaa qabate irra deddebinee gaafa Qurbaana fudhannu gubatee ni baha. 3, xammaqamuudha. seexanni garaa namaa keessa qubate xabala sirritti dhuguun gubatee ni baha. 4, sirritti taasisuudha. Yoo dandeessaan guyyaatti si'a torba. Kadhannaan gootan immoo Galata Maariyaam, Seeyfa Sillaasee, Seeyf