29/11/2013
ถาม ตอบ ปัญหา โดยหลวงตาผู้ที่ให้แสงสว่างแห่งธรรมแก่ผู้เขียน
ถาม
ความทุกข์ เกิดขึ้นได้กับใจได้อย่างไร
ตอบ
ทุกข์มีสองแบบ คือ ทุกข์ข้างนอกกับทุกข์ข้างใน หรือ ทุกข์กายกับทุกข์ใจ หรือ ทุกข์ที่เป็นไปโดยธรรมชาติ (อันนี้ พระท่านไม่เรียกว่าทุกข์หรอก เพราะมันเป็นธรรมชาติ) กับทุกข์ที่ปรุงแต่ง อันนี้เป็นทุกข์ ที่เรียกว่าทุกข์ เพราะมันไม่ใช่ธรรมชาติ มันเกิดมาจากอวิชชาหรือความไม่รู้แจ้งรู้จริง ความไม่รู้นี้แหละที่เป็นความหลงเข้าไปปรุงเติม เสริมแต่ง ก็เลยยิ่งกลายเป็นความทุกข์แตกกิ่งก้านสาขาออกไป มนุษย์เราก็หลงวิ่งตามแก้ไขอยู่อย่างนั้นแล้วๆเล่าๆไม่มีวันจบสิ้น
ทุกข์กาย เป็นความปกติของอายุ วรรณะ สุขะ พละ ตามกฎของไตรลักษณ์ เสื่อมไปตามสภาพ เหตุ ปัจจัย คือ อะไรก็ตามที่เป็นสังขาร เกิดมาจากเหตุปัจจัยปรุงแต่ง สิ่งนั้นก็ต้องตกอยู่ภายใต้กฎของอนิจจัง ทุกขัง อนัตตาหรืออุปาทะ ฐิติ ภังคะ เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป เกิดดับช้าเร็ว แล้วแต่เหตุปัจจัย ..... แต่มนุษย์ผุ้ไม่รู้แจ้งสัจจธรรม มักจะหลงธรรมชาติเหล่านี้ว่าเป็นตัวตน เป็นของเรา เป็นเรา เมื่อสิ่งเหล่านี้เปลี่ยนแปลง ก็จึงเป็นทุกข์ไปด้วย สังขารเสื่อม จิตใจก็เสื่อมด้วย ทั้งที่ความจริงมันเป็นคนละอัน ละสิ่งกัน เพราะฉะนั้น อริยบุคคลผู้รู้เท่าทันความจริงในสังขาร จึงไม่ถือว่าสิ่งเหล่านี้เป็นทุกข์ เพราะมันเป็นธรรมชาติ เป็นเช่นนั้นของมันเอง
ทุกข์ใจ ความจริงแล้ว ใจก็ไม่ใช่จะเป็นทุกข์อะไร เพราะใจเป็นสภาพธรรมชาติรับจำ คิดปรุง รู้ผัสสะอารมณ์เท่านั้นเอง หากไม่มีอุปาทานเข้าไปยึด มันก็ไม่ทุกข์ แต่เมื่อใดใจไม่มีสติปัญญารู้เห็นเวทนาตามความเป็นจริง หลงปรุง หลงยึดในอาการ จิตไม่มีสมาธิเห็นสักแต่ว่าเป็นอาการ ก็ย่อมจะเกิดความรัก ความหลง ความพอใจ ไม่พอใจ หลงยึดมั่นถือมั่น อยากรู้อยากเห็น อยากเป็นอยากมี อยากได้ อยากทำลาย ฯลฯ ถ้าทำได้ก็ดีใจ พอใจ หากทำไม่ได้ก็เสียใจ ทุกข์ใจ นี่แหละคือความทุกข์ตัวจริง สำรวจทุกข์จริง ทุกข์ปลอมภายในใจกันเองเถอะ....
ขอให้ทุกท่านจงมีความเบิกบานกับธรรมะขององค์พระศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าด้วยเทอญ.
