11/08/2025
ΑΙΤΗΜΑ ΤΟΥ ΥΣΕΕ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
Το Ύπατο Συμβούλιο των Ελλήνων Εθνικών Κύπρου αποτελεί τον επίσημο φορέα της Ελληνικής Εθνικής
Θρησκείας στην Κυπριακή Δημοκρατία. Είμαστε η οργανωμένη έκφραση της παραδοσιακής ελληνικής θρησκευτικής και πολιτιστικής ταυτότητας, με σκοπό την ανάδειξη, διατήρηση και προάσπιση της πολιτιστικής και θρησκευτικής μας κληρονομιάς, από τα βάθη της αρχαιότητας μέχρι τις μέρες μας.
Αγωνιζόμαστε για:
Τη διαφύλαξη των ηθών, των εθίμων και της παραδοσιακής λατρείας της Ελληνικής Εθνικής Θρησκείας, την
κατοχύρωση της θρησκευτικής μας ελευθερίας, την ισότιμη μεταχείρισή μας από την πολιτεία, και τη διεκδίκηση
του δικαιώματός μας να υπάρχουμε ως αναγνωρισμένη θρησκευτική κοινότητα.
Η Ελληνική Εθνική Θρησκεία υπήρξε στόχος συστηματικών διωγμών από τα τέλη του 4ου αιώνα μ.Χ., όταν με
τα διατάγματα του Αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α' (όπως το διάταγμα Cunctos Populos το 380 μ.Χ. και οι
απαγορεύσεις των ετών 391–392 μ.Χ.), ο Χριστιανισμός ανακηρύχθηκε η μόνη επίσημη θρησκεία του κράτους
και κάθε άλλη λατρεία κηρύχθηκε παράνομη.
Στην Κύπρο, τα διατάγματα εφαρμόστηκαν με ιδιαίτερη αυστηρότητα. Ο επίσκοπος Κωνστάντιας (Σαλαμίνας), Επιφάνιος, προχώρησε στην καταστροφή ιερών χώρων της παραδοσιακής θρησκείας, όπως ο ιστορικός ναός της Αφροδίτης στην Πάφο, με βάση βασιλική εξουσιοδότηση.
«Ἐν Κύπρῳ δὲ ὁ Ἐπιφάνιος πολλὰ τῶν εἰδωλικῶν ἱερῶν καθῃρέθη, ἐκ βασιλικῆς ἐξουσιοδοτήσεως»
– Σωζόμενος, Εκκλησιαστική Ιστορία, Ζ’ 19
Από την εποχή εκείνη μέχρι και σχεδόν τις μέρες μας, οι φορείς της Ελληνικής Εθνικής Θρησκείας υπέστησαν
διωγμούς, στιγματισμό και περιθωριοποίηση. Τα μέλη μας αναγκάστηκαν να μην εκδηλώνονται δημόσια, προκειμένου να προστατεύσουν τη ζωή, την ελευθερία και την αξιοπρέπειά τους.
Με τη δημιουργία του σύγχρονου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, τα μέλη μας δεν κινδυνεύουν πλέον από
φυσική καταστολή ή διώξεις, όπως στο παρελθόν. Αυτό μας επέτρεψε να οργανωθούμε, να εκφραστούμε
δημόσια και να διεκδικήσουμε τα νόμιμα δικαιώματά μας.
Ωστόσο, η ανισότητα παραμένει σε θεσμικό επίπεδο.
Το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας αναγνωρίζει επίσημα μόνο πέντε θρησκευτικές κοινότητες, με αποτέλεσμα:
Θρησκευτικές ομάδες όπως η δική μας να παραμένουν νομικά "αόρατες".
Να επικρατεί ασάφεια και έλλειψη θεσμικού πλαισίου για την αναγνώριση και τις ανάγκες μας.
Να δημιουργούνται ανισότητες στην πρόσβαση σε δικαιώματα, υποστήριξη, χώρους λατρείας, συμμετοχή σε
δημόσιο διάλογο και θεσμική αναγνώριση.
Μια ακόμη σοβαρή πολιτιστική διάκριση, που εντείνει την περιθωριοποίησή μας αφορά τη διδακτέα ύλη στα σχολεία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Ελληνική Εθνική Θρησκεία παρουσιάζεται συστηματικά ως νεκρή, ξεπερασμένη ή "ειδωλολατρική" παράδοση – κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αφού είμαστε μια ζωντανή θρησκευτική κοινότητα με συνεχή παρουσία και δράση. Η παραποίηση αυτή καλλιεργεί προκατάληψη και παραπληροφόρηση,
επηρεάζοντας αρνητικά τη συνείδηση των νέων παιδιών και στρεβλώνοντας την ιστορική αλήθεια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια σταδιακή αποξένωση των επόμενων γενεών από τη δική τους πολιτιστική και πνευματική παράδοση, αλλά και μια μορφή σύγχρονης "πολιτισμικής στεύλωσης" της πραγματικότητας, που υπονομεύει τον πολιτισμό μας στο πιο ευαίσθητο επίπεδο: την παιδεία.
Η θρησκεία μας έχει ιστορικά υποστεί συστηματικούς διωγμούς και καταστροφή της πολιτιστικής της
κληρονομιάς.
Η σύγχρονη θεσμική πραγματικότητα δεν μας επιτρέπει πλήρη και ισότιμη συμμετοχή στον θρησκευτικό και
πολιτιστικό βίο της χώρας.
Το εκπαιδευτικό σύστημα παραποιεί τη ζωντανή μας παράδοση, συμβάλλοντας στην παραπληροφόρηση και
την πολιτιστική μας αποδόμηση.
Η διατήρηση, η ανάδειξη και η προστασία του πολιτισμικού πλούτου και της φιλοσοφικής παράδοσης των
προγόνων μας αποτελεί εθνική και ευρωπαϊκή υποχρέωση απέναντι στην πολιτισμική ποικιλομορφία
Στόχοι δραστηριότητας και συνάρτησή τους με τους ειδικούς στόχους του Σχεδίου:
1. Ανάδειξη της πολιτισμικής και θρησκευτικής κληρονομιάς της Ελληνικής Εθνικής Θρησκείας
• Παρουσίαση της ιστορικής συνέχειας και της φιλοσοφικής βάσης της παράδοσης.
• Τεκμηρίωση της συμβολής της στον ελληνικό και ευρωπαϊκό πολιτισμό.
2. Καταγγελία των σύγχρονων μορφών πολιτισμικού αποκλεισμού και θεσμικής ανισότητας
• Ανάδειξη του νομικού κενού αναγνώρισης θρησκευτικών ομάδων στην Κύπρο.
• Επισήμανση της άνισης πρόσβασης σε χώρους λατρείας, δημόσιο λόγο και θεσμούς.
3. Κατάδειξη του ρόλου της παιδείας στην παραμόρφωση και περιθωριοποίηση ζωντανών πολιτιστικών
παραδόσεων
• Κριτική στην αναχρονιστική και παραπλανητική παρουσίαση της Ελληνικής Εθνικής Θρησκείας στα
σχολικά προγράμματα.
• Πρόταση για αναθεώρηση της διδακτέας ύλης με βάση την πολιτισμική ποικιλομορφία και την ιστορική
ακρίβεια.
4. Διεκδίκηση θεσμικής αναγνώρισης ως θρησκευτική κοινότητα • Σαφής αίτηση προς πολιτεία και συνέδρους για την κατοχύρωση του νομικού καθεστώτος του φορέα.
• Ευθυγράμμιση με ευρωπαϊκές αρχές για τα δικαιώματα των μειονοτήτων και της θρησκευτικής
ελευθερίας.
5. Ενημέρωση της κοινής γνώμης και των θεσμικών παραγόντων για το ιστορικό των διωγμών
• Επιστημονική τεκμηρίωση της καταστολής της Ελληνικής Εθνικής Θρησκείας από την ύστερη
αρχαιότητα έως σήμερα.
• Αντιμετώπιση στερεοτύπων και προκαταλήψεων περί "ειδωλολατρίας".
6. Διεύρυνση διαλόγου για τον πολιτισμό ως ζωντανή ταυτότητα και όχι μόνο ως μουσειακό αντικείμενο
• Προβολή του μηνύματος ότι ο πολιτισμός είναι βιωμένη εμπειρία και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο
ως παρελθόν.
• Σύνδεση της αρχαίας ελληνικής παράδοσης με σύγχρονα πολιτιστικά και πνευματικά ζητήματα.
7. Ανάπτυξη συνεργασιών με άλλους φορείς και οργανώσεις
• Εντοπισμός συμμαχιών με οργανώσεις που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα, πολιτιστικά και θρησκευτικά
δικαιώματα.
• Δικτύωση με κοινότητες που αντιμετωπίζουν παρόμοιες μορφές πολιτισμικής υποβάθμισης.
8. Συμβολή στη συζήτηση περί πολιτισμικής ποικιλομορφίας και ελευθερίας έκφρασης
• Τεκμηρίωση της αξίας της πολιτισμικής και θρησκευτικής πολυφωνίας σε μια δημοκρατική κοινωνία.
• Ανάδειξη της ανάγκης να υπάρχουν πλαίσια θεσμικής συμπερίληψης όλων των πολιτιστικών φορέων.
9. Η ενεργή συμμετοχή των συμμετεχόντων μέσω διαδραστικής συζήτησης για τη
καλλιέργεια γνώσεων και δεξιοτήτων σχετικών με το θέμα της ημερίδας.
Το Ύπατο Συμβούλιο των Ελλήνων Εθνικών της Κύπρου
7/8/25