07/06/2026
عنوان پدر در کلیسا
تعریف موجود در ویکی پدیا :
پدران کلیسا یا پدران اولیه کلیسا که گاهی از آنها به آباء کلیسا تعبیر میشود الهیدانان اولیه، معلمان نامدار و کشیشان بزرگ و تأثیرگذار مسیحی بودند که عقاید و اصول مسیحیت را پایهریزی کردند و آثار دانشورانهٔ آنها مقدمهای برای قرنهای بعدی بود. دورهٔ تاریخیای که به دورهٔ آباء کلیسا معروف است از ابتدای مسیحیت تا حدود سال ۷۰۰ پس از میلاد را در بر میگیرد.
پدران (آباء) کلیسا در واقع به نخستین معلمان و نویسندگان کلیسای مسیحی گفته میشود که در دیانت و فضیلت و تجربه و تقوا شهرت داشتند و از اواخر قرن ۱ (میلادی) تا ۷ (میلادی) زندگی میکردند. دورهای که شورای نیقیه در۳۲۵ (میلادی) آن را به دو عهد آباء پیش و پس از نیقیه تقسیم کرد. کلمنس رومی، ایگناتیوس انطاکی، پولیکارپ ازمیری، قدیس برنابا، یوستینوس شهید، کلمنت اسکندرانی، اوریگنِس، ترتولیان و کوپریانوس جمعاً مشهور به آباء رسولی، از آباء پیش از نیقیه بودند و سیریل اسکندرانی، آتاناسیوس، یوحنای زریندهان، ائوسبیوس قیصری، باسیلیوس کبیر، آمبروسیوس میلانی، اوگوستین قدیس، پاپ لئوی اول، بوئتیوس رومی، قدیس هیرونوموس، گرگوریوس کبیر و بید از آباء پس از نیقیه.
———————————————————————
امروزه هم در بسیاری از کلیساها، رهبر روحانی را پدر خطاب می کنند. این موضوع همواره میان مسیحیان محل بحث بوده است. آیا کتاب مقدس اجازه می دهد یک خادم یا شبان پدر نامیده شود، یا این عنوان تنها شایسته خداست؟
عیسی در متی ۹:۲۳ فرمود:
هیچ کس را بر زمین پدر مخوانید، زیرا پدر شما یکی است که در آسمان است.
اگر این آیه به تنهایی و بدون توجه به متن آن تفسیر شود، ممکن است چنین به نظر برسد که استفاده از عنوان پدر برای هر رهبر روحانی ممنوع است. اما در همان بخش، عیسی همچنین فرمود استاد و رهبر نیز خوانده نشوید. با این حال، خود عهد جدید بعدها از معلمان، شبانان و رهبران کلیسا سخن می گوید. بنابراین عده ای از مفسران، به ویژه در سنت اصلاح شده، معتقدند که هدف عیسی نه منع هر عنوان، بلکه محکوم کردن غرور، خودبزرگ بینی و اقتداری است که جای خدا را بگیرد.
از سوی دیگر، پولس رسول بارها از زبان پدرانه استفاده می کند. او در اول قرنتیان ۴:۱۵ می نویسد:
من در مسیح عیسی به وسیله انجیل شما را تولید کردم.
او همچنین تیموتائوس، تیطس و اونیسیموس را فرزند خود در ایمان می نامد و در اول تسالونیکیان ۲:۱۱ خدمت خود را به رفتار یک پدر با فرزندانش تشبیه می کند. این نشان می دهد که مفهوم پدر روحانی در عهد جدید وجود دارد، اما بیشتر به یک رابطه روحانی اشاره دارد تا یک لقب رسمی.
اصلاح طلبان پروتستان نیز همین تفاوت را قائل شدند. آنان نقش پدرانه یک شبان را می پذیرفتند، اما معتقد بودند که رهبران کلیسا در عهد جدید با عناوینی مانند شبان، مشایخ، ناظر و خادم شناخته می شوند، نه با عنوان رسمی پدر.
در مقابل، کلیساهای کاتولیک و ارتدوکس بر این باورند که همان گونه که پولس پدر روحانی ایمانداران بود، کشیش نیز می تواند پدر روحانی خوانده شود و این موضوع با سخنان عیسی منافاتی ندارد.
در نهایت، به نظر می رسد اختلاف اصلی میان این دیدگاه ها نه درباره وجود پدران روحانی، بلکه درباره استفاده از عنوان رسمی پدر برای رهبران کلیسا است. همه مسیحیان اعتراف می کنند که تنها خدا پدر نهایی و سرچشمه هر اقتدار روحانی است، اما درباره استفاده از این عنوان برای خادمان کلیسا، برداشت های متفاوتی وجود دارد.
دیدگاه برخی از مفسران
ژان کالون
کالون در تفسیر متی ۲۳ توضیح می دهد که منظور عیسی این نبود که استفاده از واژه پدر یا معلم در هر شرایطی ممنوع باشد، بلکه او با جاه طلبی و عطش انسان ها برای کسب عناوین افتخار آمیز مخالفت می کرد. به گفته کالون، هیچ عنوانی نباید جایگاهی را به انسان بدهد که تنها شایسته خداست.
متیو هنری
متیو هنری می نویسد که مسیح استفاده از هر واژه ای را منع نکرد، بلکه وابستگی روحانی و اقتدار مطلقی را که باید تنها از آن خدا باشد، رد کرد. رهبران کلیسا باید خدمتگزار باشند، نه صاحبان اقتدار مطلق.
جان گیل
جان گیل نیز معتقد است که سخن عیسی نباید به صورت کاملا تحت اللفظی تفسیر شود، زیرا خود کتاب مقدس از پدران جسمانی و پدران روحانی سخن می گوید. منظور عیسی منع استفاده از لقب هایی است که موجب تکبر یا سوء استفاده از اقتدار دینی شوند.
منابع و آیات
* متی ۲۳:۸-۱۰
* اول قرنتیان ۴:۱۵
* اول تسالونیکیان ۲:۱۱-۱۲
* اول تیموتائوس ۱:۲
* دوم تیموتائوس ۱:۲
* تیطس ۱:۴
* فیلیمون ۱:۱۰
* افسسیان ۴:۱۱-۱۲
* اعمال رسولان ۲۰:۲۸
* اول پطرس ۵:۲-۴
منابع مطالعاتی
* Jean Calvin, Commentary on Matthew 23
* Jean Calvin, Commentary on 1 Corinthians 4
* Matthew Henry, Commentary on Matthew 23
* John Gill, Exposition of Matthew 23:9
* Westminster Confession of Faith, Chapter 25
