27/12/2021
Ik kan me goed inbeelden dat er mensen zijn die zich afvragen waar het feest van de onnozele kinderen mee te maken heeft.
Ja, op 28 december, morgen dus is het zover.
Eerst even over de titel. "Onnozel" is niet te begrijpen in de huidige betekenis. We denken dan in de lijn van "achterlijk", "gek". Integendeel. In het Middelnederlands, oud vlaams als je wel, was "onnozel", eerder "onschuldig", "kinderlijk echte"....
Men zinspeelt dan ook op het verhaal van de magiërs uit het evangelie van Mattheus, die naar Herodes niet wilden terugkeren, omdat ze zoals de keizer in Rome, ook wiste dat die Herodes niet te betrouwen was. Hij had bijbedoelingen met zijn vraag of ze bij hem langs wilden komen op de terugweg. Herodes was geen fan van een koning. .. De kindermoord waarbij hij zijn rivaal wou uitschakelen is zo in het evangelieverhaal binnen geslopen.
Na Stefanus als martelaar werden dit in de katholieke geschiedenis "onschuldigen", "martelaren om Jezus' wille. In de midrasj, de stijl die Mattheus hier hanteert moeten Maria en Jozef vluchten om niet in de slachtpartij hun kind te zien verloren gaan. Jezus gaat de weg van het Joodse volk naar Egypte.
In de folklore is hierop heel wat mondeling en cultureel erfgoed geborduurd. Kinderen werden een dag de baas in huis, in de kloosters werd de abt voor een dag aan de kant gezet. Het kind als martelaar vereerd. Het "onnozele" kind, onschuldig, martelaar om Jezus, kreeg het voor het zeggen.
Sorry voor de diepzinnigheid. In vele oude toneestukken is het soms de onnozelaar die de waarheid zegt. Of misschien moet men best eens naar de basis luisteren om het aan de top goed te doen.?
