02/06/2026
100 JAAR SINT-PIETERSKERK
Dit jaar is het precies een eeuw geleden dat de heropbouw van de huidige kerk werd afgerond na diens totale vernieling tijdens WOI.
Naar aanleiding van dit 100-jarig bestaan van de heropgebouwde kerk zal de Esense vlag symbolisch 100 dagen op de kerktoren wapperen: van 1 juni tot en met 8 september 2026.
De op 3 september 1926 ingewijde kerk, is een reconstructie gebaseerd op plannen uit 1909-1913, met gebruik van ijzerzandsteen en middeleeuwse fundamenten. Oorspronkelijk een romaanse kerk, doorstond deze de beeldenstorm en werd na branden in de 15e en 16e eeuw telkens hersteld.
Hier zijn enkele belangrijkste details over de geschiedenis van de Esense kerk:
* Oorsprong: de kerk in Esen wordt al in de 10de eeuw vermeld (961) als "ecclesia de Esna" in een akte waarin graaf Arnulf de tienden van de Brugse Sint-Donaas opsomt. De akte vermeldt ”ecclesia de Esna cm capellis suis Diccamutha et Clarc”. In 1089 wordt de kerk van Esen opnieuw vermeld met zijn kapellen te Diksmuide en te Klerken, dit in een charter van graaf Robrecht II voor het Sint-Donaaskapittel. Esen was immers de ‘moederkerk’ waaruit Diksmuide, Klerken, Oudekapelle, Sint-Jacobskapelle en Woumen zijn ontstaan.
* Romaans & Gotisch: Eind 12e eeuw werd een Romaans gebouw van ijzerzandsteen opgericht. In de 16e eeuw (ca. 1524-1551) werd de kerk herbouwd tot een gotische hallenkerk. De eerste steen uit 1524 is nu nog te bewonderen buiten aan de kerktoren.
* Opstand: Wanneer tijdens de Franse revolutie de inwoners van Esen, en enkele omliggende dorpen, hun trouw in de kerk moesten komen zweren aan keizer Napoleon, ontstond protest waarbij de lijfwachten van de keizer werden verjaagd. Heel even weliswaar want kort daarna kwam er versterking en werd de kerk gesloten, op bevel van de keizer, en dat tot 1815.
* Verwoesting & Wederopbouw: Op 20 oktober 1914 staken Duitse troepen de kerk in brand. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, op 20 mei 1917, werd de ruïne opnieuw beschoten door Belgische artillerie.
* Huidige staat: Tussen 1923 en 1926 werd de kerk herbouwd onder leiding van architect Thierry Nolf. De kerk staat bekend om haar opvallende westtoren en is sinds 1939 beschermd als monument. In 1969-1970 volgde een interieuraanpassing en in 1997-1998 een grondige restauratie.
Op zondag 28 juni (rond het naamfeest van Sint-Pieter) wordt ‘100-jaar heropgebouwde Sint-Pieterskerk Esen’ gevierd met een feestelijke eucharistieviering om 10.30 uur en ’s middags het parochiefeest ‘Sint-Pieter’ in OC Ingelram.
Op kermiszondag 23 augustus (vanaf 14.30 uur tot 17 uur) ben je welkom in de kerk zelf voor de tentoonstelling ‘100 jaar lief en leed onder de Esense toren’.
